Back to Stories

19 Urteko Gazte Baten Itzulezin Hitzez Osatutako Liburua

Iaz, Maptia.com-ek ' Beste Kulturetako 11 Itzuli Gabeko Hitz ' izeneko blog sarrera bat argitaratu zuen, Ella Sanders-en ilustrazioekin, joan den udan Marokon eurekin praktikak egiten ari zena. Hurrengo goizean, milaka eta milaka pertsonen mezu elektroniko eta txio ugari jaso zituzten esnatu ziren, itzulezin horiei buruzko iruzkinak, partekatutakoak edo iradokizun gehiago eman zituztenak. Ellak ondoren gertatutakoaren istorioa kontatzen utziko diogu...

JONNY (Maptiako sortzailekidea): Kaixo Ella! Harrigarria, nondik hasi... Duela 400 egun gurekin praktikak egiten ari zinen Marokon eta gaur zure liburua eskuetan duzu, Random House-rekin argitaratu berri dena, zure 21. urtebetetzearen 48 ordu lehenago. Istorio ikaragarria da hori, mesedez, argitu gure irakurleak...

ELLA : Istripu bat izan zen dena, eta ez dut gertatutakoaren inolako erantzukizunik onartzen. Baina, zintzotasunez esanda? Istorioa honela laburbil daiteke: txio bakarra , mezu elektronikoak, unibertsitatean hiru aste eskas, telefono deiak, Marokora itzultzeko hegaldia, mezu elektroniko gehiago, hiru hilabeteko lan eroa, komunikazio gehiago, ilusioa. (Hasieraren) amaiera.


Tsundoku—Japoniera | Tsundoku eskala liburu irakurri gabeko batetik hasi eta pila handi bateraino alda daiteke, beraz, ziurrenik zuk egin beharko zenuke errua. Itxaropen Handiak liburuko kopia batekin topo egitean ate nagusira bidean intelektuala izan arren, orrialde horiek argia ikustea merezi dute ziurrenik.

Aipatu duzu 'liburu bat argitaratuta edukitzea ez dela nahitaez bizitzak prestatzen zaituen zerbait'. Gaur esnatzeak atzo esnatzeak baino desberdin sentitzen al duzu? Oraindik ere alai eta histerikoaren artean sentitzen zara?

Agian gauzarik ustekabekoena, agian, guztiz prestatu gabe eta kontrolpean sentitzea izan da, aldi berean. Esnatzean ere antzeko sentsazioa dut, baina ohetik jauzi egiteko arrazoi gehiago ditut, erortzearen ordez. Eta bai, oraindik ere alai eta histerikoaren artean nago... Seguruenik denbora batez horrela jarraituko dut.

Kilig—Tagalog | Badakizu zehazki zer den hau. Behin finkatuta, ezin da gelditu urdaileko paretetan nonbait hasten den zuzen pentsatu ezin izatearen, arrazoirik gabe irribarre egitearen eta bizkarrezurra kilikatzen duen sentsazio hori.

Duela gutxi txiokatu zenuen, “Batzuetan sei gauza existentzial sinetsi izan ditut gosaldu aurretik” —ba al dago orain sinesten duzun ezer, agian duela 400 egun sinetsiko ez zenukeena?

Uste dut gosariak une aproposa direla existentzialista izateko, baina dudarik gabe duela 400 egun baino gehiago sinesten dut. Orain sinesten ditudan gauzen artean daude barregarritasuna, magia jakin bat, serendipitatea eta sinesgaitza.


Mångata—Suediera | Agian jendeak ez ditu une distiratsu eta liriko hauek behar bezainbeste nabaritzen, baina ilargia gauez ozeanoko ur beltzean nola islatzen eta jauzi egiten duen ikustea ikuskizun bikaina da, zalantzarik gabe.

Esan duzu inoiz baino gutxiago ulertzen duzula, baina mundua sorginkeria basati eta liluragarri baten gauza bihurtu dela —zer sorginkeria da aipatzen ari zaren hau?

Aztikeria hau? Goizeko 3etan izarrei begira egotea, euripean etzanda egotea, xehetasun txiki-txikiak amestu besterik ezin dituzula egin. Uste dut konturatu zarenean antzemango duzula. Alegia, erori egin nintzen.


Komorebi—Japoniera | Aldi baterako itsugarria izan daiteke, baina zalantzarik gabe ederra da. Hosto berdeen artean iragazitako eguzki-argiak zerbait zoragarri eta magikoa du.

Baduzu teoria nagusirik zure ilustrazio hauek hain ezagunak izatearen arrazoiari buruz? Edo trikimailua etorkizun hurbilean errepikatzeko asmorik?

Uste dut hitz hauek, itzulezinak izan arren, unibertsalak direla. Benetan interesgarriak dira, eta oso intelektualak haien etemologia aztertzen hasten bazara, baina kontzeptua guztion eskura dago. Edo antzeko zerbait. Ez dago errepikapen prozedurarik aurreikusita etorkizun hurbilean... oraindik. Baina egia esan, ez al da "nahi gabe birala" nahiko dibertigarria?


Kabelsalat—Alemana | Kableei korapilatzea gustatzen zaie. Bizkarra eman segundo batez eta gero egunak eman beharko dituzu berriro ordenatzen, benetako pazientzia duzun ala ez azkar deskubrituz.

Nolakoa izan zen zure sormen prozesua eta aldatu al zen ezer?

Liburuak sortzeko hiru hilabete biziki eman nituen bitartean, marrazketa egunak, endorfinak betetako arratsaldeak eta Jessica Hischek "atzerapen lana" deitzen duen hori egiteko egunak izan ziren. Orain? Seguruenik gauza bera, leku batetik bestera gehiago mugitzen naizela bakarrik—mahaiari kateatuta egotea gustatu zitzaidan denbora labur batez, eta proiektu baten ondoan edo bertan parte hartzea ona dela uste dudan arren, askotan kabinako sukarrarekin larri jota egoten naizen pertsona naiz.


Trepverter—Yiddish | frustragarria bada ere, beti bururatzen zaizkizu esaldirik onenak alde egiten duzun bitartean. Ohi bezala, erantzun sarkastiko eta ziztatzaile hori —baina barregarria— izkina biratzen duzunean edo eskaileren behealdera iritsi zarenean bakarrik bururatzen zaizu.

Zalantzarik gabe, kabinako sukarraren gaitza ulertzen dugu! Marraztean "ez doministiku egin" esateaz gain, zer aholku emango zenieke ilustratzaile gazte aspiranteei?

Ja, hori da ziurrenik nire aholkurik onena. Agian esango nieke inori ez entzuteko, beraiek entzuteko bezainbeste. Aurkitu dudan aholkurik bikainena Keri Smith-en ' extatic flailing' -i buruzko argitalpenean izan zen, eta ez dut uste hobetu ahal izango nukeenik; irakurri ezazu, edo itzuli niregana 25 urte barru eta baliteke ideia baliagarriak izatea.


Tima—Islandiera | Zaila izan daiteke baliozko gauzez banatzea, hala nola denboraz eta diruaz, ez baitira infinituak eta harrigarriro erraz irristatu baitaitezke hatzetatik. Ezin ditugu berreskuratu behin eman ondoren, eta beraz, ulergarria da ahalik eta denbora gehien gorde nahi izatea.

Ados, demagun kafetegi batean norbait ezagutu duzula, eta ez da oso egoera ezohikoa, eta zure Lost in Translation liburu berri honi buruz galdetu dizula: nola azalduko zenieke?

«Irudiak ditu».

Zoragarria. Ez, benetan...

Esango nuke, halaber, hizkuntzak ez direla aldaezinak, nahiz eta batzuetan iraunkortasun sentsazio faltsua izan dezaketen. Eboluzionatu egiten dute eta noizean behin hiltzen dira, eta hitz batzuk edo milaka hitz esaten dituzun ala ez, moldatzen laguntzen digute: iritzia emateko, maitasuna edo frustrazioa adierazteko, norbaiten iritzia aldatzeko gaitasuna ematen digute.


Wabi-sabi—Japoniera | Budismoaren irakaspenetatik eratorria, estetika japoniar bat da, inperfekzioetan eta osatugabetasunean edertasuna aurkitzean oinarritzen dena. Gure iragankortasuna eta gure bizitzen asimetria onartzeak existentzia asegarriago baina apalago batera eraman gaitzake.

Zer izan da orain arte liburuari buruz esan dizuten gauzarik atseginena?

"Ai ene, izugarria da."

Liburuaren lehen ale bat bidali nion lan txiki bat egin nion mutil bati, eta hau izan zen haren erreakzioa. Oso ona iruditu zitzaidan, eta oraindik norbaitek gainditzeko zain nago.


Commuovere—Italiera | Agian malko bakarra isuri zitzaizun bularretik behera edo agian egun batzuetan negarrez egon zinen ondoren. Istorio hunkigarri eta indartsuek modu ulertezin, ustekabeko eta ukaezin gizatiarrenean hunkitzen zaituzte.

Hitz politak, benetan! Ba al duzu ilustrazio gogokoen bat?

Bai, eta ez.

Benetan? A, ados, momentuz boketto eta tretår asko gustatzen zaizkit — ahal bada aldi berean. Tretår -en ilustrazioa behean dago, eta boketto japonierazko hitza da, funtsean urrutira begiratzea esan nahi duena, ezer berezirik pentsatu gabe.


Tretår—Suediera | Hau irakurri eta “Hiru katilu bakarrik?” pentsatzen duzun ala ez, edo ez baduzu ulertzen nola den posible kafe katilu bat ere irenstea, are gutxiago hiru, onartu behar duzu hitz oso logikoa eta eraginkorra dela.

Bihar esnatzeaz gain, baduzu beste planik? Egunak oraindik ere, zuk atsegin handiz esaten duzun bezala, "aukera ugariz beteta" al daude? Ba al dago hurrengo 400 egunetan sortzeko asmoa duzun beste liburu ideiarik?

Hurrengo egunean esnatzea ere oso polita litzateke. Hala ere, aukera asko daude inguruan, eta badirudi liburuen jainkoek gehiago egiten utziko didatela, beraz, datorren urte honetarako erantzun barregarriagoak espero ditzakezu.

Share this story:

COMMUNITY REFLECTIONS

4 PAST RESPONSES

User avatar
Carolann Norton May 19, 2021

Fred Norton e-mail: professorfred@msn.com,

User avatar
Sidonie Foadey May 11, 2021

Exquisite! Thanks for having done this so beautifully... Definitely Commuovere. 🤗 From an untranslatable words lover to another, Namaste! ❤️🙏😊

User avatar
Patrick Watters May 10, 2021

Indeed, art whether word or craft is simply in the end — life lived. }:- a.m.

User avatar
Kristin Pedemonti May 10, 2021

Oh my goodness, Commuovere— feeling this exactly as I read Ella's story! Here's to magic, to connecting across cultures through untranslatable words to sharing language and stories! Marvelously magical!

PS. I remember when the post first popped up here in Daily Good & sharing it with so many friends!
PPS. As a Storyteller & couchsurfer who's traveled & performed across 5 continents & adores hearing/telling/sharing words, I especially Loved this!