Zer gertatzen da siriar errefuxiatu bat, israeldar laguntza-langile bat eta estatubatuar judu bat gela batera sartzen direnean?
(Barreak)
Ez, hau ez da txiste txar baten hasiera, hitz ematen dizut. Hau benetan gertatu zitzaidan. 2015etik aurrera, hainbat bilera sekretu egiten aurkitu nuen neure burua Europako hainbat hiriburutan Siriako eta Israelgo zibil talde txiki batekin. Eta han geunden Bigarren Mundu Gerraz geroztiko krisi humanitariorik okerrena jasaten ari zen Siriako herriari laguntza nola eman asmatzen saiatzeko. Baina nola amaitu genuen mahai honetan elkarrekin? Azken finean, siriarrak eta israeldarrak etsai zinpekoak dira, eta teknikoki 1948tik gerra egoeran daude. Hala ere, hemen geunden, literalki eta figuratiboki, sartzeko modu bat aurkitzen saiatzen. Eta hona hemen ez kontatzeko agindu nuen txiste txar horren amaiera. Aurkitu genuen. Israelen bidez Siriara laguntza eramateko modu bat aurkitu genuen.
Nola egin dugu hori? Hiru urratseko prozesu bat aplikatu dut, beste hainbat egoeratan erabili dudana, eta espero dut hiru urrats horiek baliagarriak izatea gaur egun ditugun gatazka izugarrien aurrean, Ukraina barne, on zerbait egin nahi duzuenontzat. Beraz, zeintzuk dira nire hiru urratsak? Sarrera puntu bat aurkitu, hutsune bat identifikatu eta, ondoren, hutsune hori betetzeko zerbait egingarria aurkitu. Nahiko erraza dirudi, ezta? Beraz, utzi iezadazue azaltzen.
Siriako gerrari buruzko txosten bat irakurri nuenean, oso gogor jo ninduen eta oso pertsonala iruditu zitzaidan. Miseriaren eskalak txundituta utzi ninduen, eta Holokaustoan zehar nire familiak jasandako sufrimendua islatzen zuen. Nire gurasoek Poloniako eta Hungariako kontzentrazio-esparruetatik bizirik atera ziren, eta gerraren ondoren, ihes egin behar izan genuen eta Estatu Batuetara iritsi ginen errefuxiatu estatugabe gisa. Beraz, Aleporen suntsipena ikusi nuenean, Budapest etorri zitzaidan gogora, nire jaioterria, bonbardatutako nire jaioterria. Eta Siriako setioak eragindako goseteari buruz irakurri nuenean, nire ama gogoratu nuen, haurdunaldia galdu zuena patata ustelduen zaku bat etxera eramaten, ez zegoelako beste jatekorik. Eta Damaskoko espetxeetan torturatuak izan ziren siriarren gorpu argalduak eta erraituak ikusi nituenean, Auschwitz, Mauthausen eta Bergen-Belseneko eskeleto ibiltariak ere ikusi nituen, non nire familiako hainbeste kide literalki kea bihurtu ziren. Eta Siriako errefuxiatuak mugak zeharkatzen ikusi nituenean, errefuxiatu haur gisa izan nuen nire desplazamendua ere gogoratu nuen.
Beraz, pertsona bakar gisa... Pertsona bakar gisa, zer egin dezakezu hurrengo? Aldatu behar den zerbaitekin topo egiten duzunean, sarrera puntu bat aurkitu behar duzu. Niretzat, hori erantzun judu bat mobilizatzea izan zen eta gero hori AEBetako erantzun intererlijiosora zabaltzea, Sirian soilik zentratuta. Siriako Errefuxiatuentzako Aliantza Multifedea deitzen zaio. Eta gaur egun, 100 erakunde bazkide baino gehiago ditugu.
(Txaloak)
Zubiak eraikitzeko aukera bat ikusi nuen, bizitzak salbatzen dituzun bitartean. Eta hona hemen nola. Siriako hego-mendebaldera oso zaila zen iristea, erregimenaren indarrek inguratuta zegoelako. Hutsune bat zen hori. Israelek muga partekatzen du Siriako zati horrekin. Eta badakizu zer? Erraza da laguntza Siriako hego-mendebaldera eramatea Golan Gainetako Israelgo aldetik. Horrek eman zigun hutsune hori betetzeko zerbait egingarria. Behar genuen guztia nola egin behar genuen jakitea zen. Horregatik aurkitu ginen nire lankideek eta biok Europa osoan zehar bilera klandestinoetan. Israel nazioarteko laguntza humanitarioa bidaltzeko gune gisa erabili behar zela defendatzen ari ginen. Erresuma Batuko Parlamentuari, EBko Parlamentuari, Kanadako Parlamentuari lobby egin genien. Kongresuko ateak jo genituen. Israelgo gobernu maila guztiekin bildu ginen. Eta... Ez ginen inora iritsi. Baina gero gertatu zen.
2016ko irailean, Israelgo gobernuak Auzokide Ona Operazioa abiarazi zuen. Orain, gobernuaren politika ofiziala zen muga irekitzea, beste herrialde batzuetako laguntza erraztu eta Siriara bidali ahal izateko. Beraz, laster, Auzokide Ona Operazioa martxan jarri ahal izan genuenean, laguntzaz betetako edukiontzi erraldoiak -asko Siriako erakundeetako salgaiak zeramatzatenak- soldadu israeldarrek Israelgo portuetan deskargatzen hasi ziren, Golango Gainetara bidaltzen zituzten eta handik, Siriako gure bazkideek laguntza jasotzen zuten eta 1,3 milioi biztanleko eremu batera banatzen zuten.
Modu honetan 120 milioi dolarreko laguntza eman genuen. Hiru osasun-zentro lagundu genituen, egunean 15.000 pita ekoizten zituen okindegi bat. Israeldarrek ura, erregaia eta elektrizitatea eman ziguten. Medikuntza-ekipoak, anbulantziak, janaria, arropa, higiene-kit-ak, botikak eta behar zen beste edozer bidali genituen. Eta tokiko kontseiluen bidez lan eginez, eskualde oso bat egonkortzen lagundu ahal izan genuen. Bi urtez, hau izan zen Siriako funtzionatzen zuen zati bakarra. Baina gero, erregimenaren eta bere aliatuen esku-sartzearen ondorioz, eremu hori erabat hartu eta suntsitu zuten. Baina horrek ez gintuen gelditu. Gure bidalketak Siriako iristeko zailak diren beste leku batzuetara zabaldu genituen. Gaur egun, ia 245 milioi dolarreko laguntza eman dugu.
(Txaloak)
Ez zen erraza izan, eta ez zen arazorik gabea izan. Baina lankidetza ezohiko hauekin lan eginez, bi milioi eta erdi gerrako biktima baino gehiagori lagundu ahal izan genien, eta oraindik ere gehiago dira.
(Txaloak)
Hona hemen berri bikaina. Ez duzu gerra-eremu batera joan beharrik hori egiteko. Nire formula beste hainbat egoeratan aplikatu dut. Beraz, utzi istorio batzuk kontatzen zuekin. Nire ibilbidearen hasieran, 1971n, zehazki, krimen-bizitza bat bizi nuen. Krimenaren prebentzioa, alegia.
(Barreak)
Emakumeen mugimenduan ere murgilduta nengoen sakonki. Beraz, non egin nezakeen aldea? Nire sarrera puntua New Yorkeko Polizia Departamentua zen. Sexu-erasoen biktimak oso gaizki tratatzen ari ziren. Hutsune bat zen hori. Hutsune hori betetzeko modurik onena herrialdeko lehen sexu-delituen unitatea sortzea zen. Beno, gaur "Law and Order: SVU" dugu nola egiten den kontatzeko. Izan ere, azken 23 denboraldietan nola egiten den kontatzen ari zaizkigu. Baina garai hartan, garai hartan, ideia berria zen hau.
Gauza bera egin dut korporazio handiekin. Milurteko berria hurbiltzen ari zenean, giza baliabideen arloa 2000. urtearen inguruan zentratu zen, aniztasuna helburu nagusitzat hartuta. Baina erlijioa oso gutxitan hartzen zen lan-aniztasunaren alderdi gisa. Hala ere, demografiaren aldaketari erreparatuz gero, agerikoa zen arazo handia izango zela. Beraz, hutsune bat zegoen. Sortu nuen beste erakunde batek, Tanenbaum Center for Interrelijious Understanding-ek, hutsune hori betetzeko modu bideragarria aurkitu zuen korporazio handiei lantokian sinesmen erlijiosoak egokitzen lagunduz.
Beno, bide luzea izan da Siriaraino aldaketa-eragile profesional gisa hasi nintzenetik. Baina Siriako tragedia gertatzen ikusi nuenean, Bibliako bertso bat, Lebitarrena 19:16, etengabe oihartzun egin zidan buruan. "Ez zara geldirik egongo zure bizilagunaren odola lurretik oihuka ari den bitartean". Beno, horregatik hasi nintzen lanean. Espero dut zuk ere hala egingo duzula.
Eskerrik asko.
COMMUNITY REFLECTIONS
SHARE YOUR REFLECTION