Aardige Kinderen

Elke ouder wil een lief en behulpzaam kind opvoeden. Maar hoe?

Een recent onderzoek suggereert dat het misschien makkelijker is dan we denken. Sterker nog, volgens de auteurs van het onderzoek hebben mensen een sterke aanleg voor altruïsme, die al vanaf hun babytijd duidelijk is. Volwassenen hoeven hun kinderen alleen maar subtiel en vriendelijk aan te moedigen, en ze komen al op weg.

In het onderzoek, uitgevoerd door onderzoekers van het Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie in Duitsland, liet een experimentator 60 18 maanden oude baby's één van vier verschillende sets foto's zien (zie hieronder). Op de voorgrond van alle foto's stond een bekend huishoudelijk voorwerp, zoals een rode theepot. Maar de achtergrond was in elk van de vier sets anders.

In één van de sets stonden op de achtergrond van elke foto twee poppen die tegenover elkaar stonden. In een andere set stond één van de poppen alleen op de achtergrond. In een derde set waren de poppen vervangen door twee stapels gekleurde blokken. In de laatste set stonden de twee poppen rug aan rug.

Nadat de baby's alle foto's in hun set hadden bekeken, verliet de onderzoeker de kamer en kwam er een andere onderzoeker binnen die 'per ongeluk' een bundel stokjes liet vallen. De onderzoekers observeerden hoeveel baby's in elk van de vier condities spontaan probeerden te helpen de stokjes op te rapen.

De onderzoekers wilden nagaan of baby's eerder geneigd zouden zijn om te helpen na het zien van de foto's met de poppen tegenover elkaar op de achtergrond. Ze merkten op dat altruïstisch gedrag vaak lijkt te worden gestimuleerd door een gevoel van verbondenheid en betrokkenheid bij een grotere groep, en ze veronderstelden dat het overbrengen van dit gevoel van verbondenheid tussen mensen, zelfs heel subtiel, voldoende zou zijn om de frequentie van vriendelijk, behulpzaam – of 'prosociaal' – gedrag te verhogen.

De baby's waren even geneigd om te helpen als ze foto's hadden gezien met de enkele pop, de poppen die achter elkaar stonden of de blokken op de achtergrond. Maar verbazingwekkend genoeg, na het zien van foto's waarop de poppen op de achtergrond tegenover elkaar stonden, waren ze drie keer zo geneigd om te helpen.

Omdat de baby's eerder geneigd waren te helpen als de poppen tegenover elkaar stonden, dan wanneer ze met de ruggen tegen elkaar aan zaten, concluderen de onderzoekers dat het subtiele teken van verbondenheid was dat de altruïstische daden van de baby's stimuleerde, en niet alleen de aanwezigheid van twee poppen.

“Baby’s legden een onbewust verband tussen affiliatie en hulpvaardigheid”, schrijven ze, en voegen daaraan toe dat “de verbanden tussen affiliatie met de groep en prosociaal gedrag dus zo fundamenteel zijn dat, zelfs in de kindertijd, een vleugje affiliatie voldoende is om de hulpvaardigheid te vergroten.”

De resultaten, gepubliceerd in Psychological Science , geven reden tot optimisme aan ouders, opvoeders en iedereen die kinderen wil aanmoedigen om te delen en aardig te zijn – en misschien wat meer hulp te bieden in het huishouden.

"We hebben aangetoond hoe gemakkelijk het mogelijk is om prosociaal gedrag bij baby's drastisch te verbeteren", schrijven de onderzoekers. "Onze gegevens suggereren dat verrassend subtiele veranderingen in onze sociale omgeving prosociaal gedrag bij onze kinderen kunnen bevorderen."