Het Beantwoorden Van De Roep Van Het Hart

Jarenlang heb ik me afgevraagd wat het werkelijk betekende om 'je hart te volgen'. Ik was erg nieuwsgierig naar hoe het voelde. Ik wist zeker dat het buitengewoon zou zijn, met een zweem van mysterie. Iets verhevens en nobels, een hoger doel. Het zou een dramatisch keerpunt zijn, waarna alle puzzelstukjes perfect op hun plaats zouden vallen. Ik zou me niet langer verscheurd voelen, geen schuldgevoelens of twijfels meer, geen slechte beslissingen meer en geen angst voor de toekomst. Ik was ervan overtuigd dat het helderheid en vrede, vreugde, vervulling en misschien wel succes zou brengen. Al het goede.

Rond mijn tweeënveertigste verjaardag vond ik eindelijk mijn roeping, maar het was niet helemaal wat ik me had voorgesteld. Net toen ik een gevoel van veiligheid en stabiliteit begon te voelen dat ik jarenlang had gemist, werd ik ontslagen op mijn werk. Om redenen die ik niet begreep, maar het voelde goed, begon ik in een geïmproviseerde werkplaats in mijn appartement met wat handgereedschap ietwat vreemd uitziende houten lampen te maken. Ik had dag en nacht ideeën voor lampen in mijn hoofd die ik niet echt kon stoppen of beheersen. Ik voelde me gedwongen om de lampen die ik zag te maken, maar dat was makkelijker gezegd dan gedaan. Ik moest elk klein detail uitwerken - de structuur, afmetingen, verbindingen, sterkte, stabiliteit, enzovoort - om de vorm te bereiken die ik in mijn hoofd zag. Als ik ergens niet uitkwam, wat heel vaak gebeurde, ging ik online op zoek naar antwoorden of loste ik het zelf op. Ik lag nachtenlang wakker van het proberen een ontwerpprobleem in mijn hoofd op te lossen, en dat gebeurt nog steeds wanneer ik aan een nieuw ontwerp begin.

ATELIER, Multifunctionele en verstelbare bureaulamp

Ik heb geen formele opleiding in design of houtbewerking gevolgd, dus moest ik mijn eigen methode ontwikkelen, die grotendeels werd ingegeven door de beperkingen waarmee ik te maken had: beperkte ruimte, gereedschap, kapitaal en kennis. Als ik het een naam moest geven, zou ik het 'guerrilla-houtbewerking' noemen: proberen de impact te maximaliseren met minimale middelen, gebruikmakend van een slanke en adaptieve aanpak, ondersteund door frequente improvisatie en lateraal denken.

Als lampenontwerper en -maker neig ik naar het natuurlijke, zuinige en functionele. Ik probeer elk stuk hout volledig te gebruiken om verspilling te voorkomen of te minimaliseren. Ik vind het leuk om nieuwe ontwerpen te ontwikkelen binnen zelfopgelegde beperkingen, zoals het maken van een lamp met slechts één strook hout. Ik ben ook zuinig met mijn gereedschap en werkruimte. Ik kies ervoor om met slechts een paar essentiële handgereedschappen te werken en pas een nieuw gereedschap aan te schaffen als ik er echt niet meer zonder kan. Ik hou van de uitdaging om minder te gebruiken om meer te doen – minder hout, minder verbindingen, minder gereedschap – en geef de voorkeur aan het zuinige en functionele boven het decoratieve.

De lampen die ik maak zijn niet wat de meeste mensen conventioneel zouden noemen. Ze hebben meestal een minimalistisch ontwerp, bijna spartaans, en zijn vaak multifunctioneel. Ik ben dol op boeken en vind het geweldig om lampen te maken die boeken kunnen bevatten, want eerlijk gezegd, waarom ook niet? In mijn hoofd passen ze gewoon bij elkaar: lampen en boeken.

COVE, Multifunctionele tafellampen

Ik werk voornamelijk met teakhout omdat ik dol ben op de rijke, warme tinten. Teakhout heeft een inherente natuurlijke schoonheid en elk stuk hout heeft een geschiedenis – de unieke nerven, knoesten, littekens en scheuren geven aanwijzingen over de reis die het heeft afgelegd en alles wat het heeft meegemaakt. Ik zoek vaak naar afdankertjes bij de zagerij – de misfits en de achterblijvers – die vreemde stukken hout die niemand wil vanwege zichtbare 'gebreken' of onregelmatigheden. Ik probeer deze stukken hout zo te gebruiken dat ze deze kenmerken benadrukken in plaats van verbergen. Ik vermijd het gebruik van beitsen of polijstmiddelen en kies in plaats daarvan voor een transparante afwerking op waterbasis die milieuvriendelijker is en het hout beschermt, terwijl de natuurlijke uitstraling behouden blijft. Ik geef er de voorkeur aan om imperfecties zoals deuken, afgebroken randen of kleine scheurtjes te behouden, maar ze niet te laten afbreuk doen aan de sterkte of stabiliteit van het stuk.

Ik voel een zekere empathie en verwantschap met deze afdankertjes van de zagerij. Ik heb de pijn van afwijzing al meerdere keren gevoeld, en het zette me altijd aan het denken over waarde. Soms is die waarde niet direct of overduidelijk. Het kost tijd, moeite en geduld om iets, een idee of een persoon, te laten bloeien en zijn potentieel te laten uiten. Die kans komt niet altijd van buitenaf, het is niet iets wat we kunnen verwachten of controleren. Maar we kunnen het onszelf geven, minstens één keer, en zien waar het ons brengt. Ik voel hetzelfde over deze stukken hout die niemand wilde. Hoe gebrekkig het uiterlijk ook is of hoe klein het ook is, ik probeer met het hout te werken in plaats van erop. Ik ben altijd benieuwd wat er tevoorschijn komt als ik zachtaardig, geduldig en open sta voor wat het zou kunnen worden, zelfs als het anders is dan ik me had voorgesteld. De geleidelijke evolutie van elk stuk is een reis die ik enorm verrijkend en bevredigend vind.

WILLOW, verstelbare staande lamp

In 2019 werd ik uitgenodigd om deel te nemen aan een tentoonstelling met handgemaakte, ambachtelijke producten uit het hele land. Het was de eerste keer dat ik mezelf en mijn werk rechtstreeks aan zo'n groot en kritisch publiek presenteerde. Ik voelde me kwetsbaar en zenuwachtig, en zette me schrap voor de afwijzing die ongetwijfeld zou volgen. Maar tot mijn grote ongeloof en vreugde waren al mijn lampen verkocht. Mijn mooiste herinneringen aan die vijf dagen zijn de bezoekers die me vertelden dat ze het heerlijk vonden om mijn kraam binnen te stappen – dat ze zich welkom en op hun gemak voelden tussen al die lampen, badend in dat zachte, warme licht. Voor mij was dit de grootste beloning. Het vertelde me dat ik iets goed deed en dat ik moest volhouden op dit pad.

Mijn werk online zetten, zowel persoonlijk als op sociale media, was zowel uitdagend als intimiderend. Maar het opende ook zoveel onverwachte mogelijkheden – van een uitnodiging om over mijn werk en proces te spreken op een gerenommeerde architectuuracademie, tot interviews en publicaties in designtijdschriften, en het verzoek om workshops houtbewerking te geven. Het is elke keer weer enorm bevredigend als een oude klant contact opneemt om meer te kopen, of als klanten de moeite nemen om lampen mee naar huis te nemen naar andere steden, of als ik gevraagd word om naar andere landen te verzenden. Ik voelde me vooral vereerd als klanten lampen niet voor zichzelf kochten, maar voor hun dierbaren, omdat ze een echt uniek cadeau wilden.

Toen de pandemie in 2020 toesloeg en we maandenlang in lockdown zaten, kon ik niet naar buiten om hout voor lampen te kopen. Toen begon ik te experimenteren met houtsnijden, waarbij ik restjes schroothout gebruikte. Ik sneed miniaturen met de kleine stukjes en lepels met de grotere. Houtsnijgereedschap is duur en moeilijk te vinden hier in Bengaluru, dus uiteindelijk gebruikte ik een groentesnijmes met een dun, gebogen lemmet. Na veel vallen en opstaan, en een paar pijnlijke ongelukjes, leerde ik hoe ik er het beste uit kon halen.

Diverse miniaturen, Anoo Kulkarni

Ik heb mijn beslissing in de loop der jaren meer dan eens in twijfel getrokken, vooral in het begin. Waarom heb ik hiervoor gekozen? Waarom zag ik het niet als een bevlieging, een impulsieve daad voortkomend uit frustratie, of een midlifecrisis? Waarom heb ik zoveel geriskeerd om iets te doen wat volledig nieuw voor me was? Nu ik terugkijk, weet ik waarom. Ik besloot het te doen omdat iets hieraan heel echt aanvoelde, authentiek en diep persoonlijk. Er was een dwingende nieuwsgierigheid die ik al lange tijd niet meer had gevoeld, die me onrustig maakte om meer te doen, meer te leren. Dit was de richting waarvan ik wist dat ik die moest inslaan, zelfs als ik het alleen moest doen, zonder enig idee hoe of waar ik moest beginnen. Om Dr. Martin Luther King Jr. te citeren: "Zet de eerste stap in geloof. Je hoeft niet de hele trap te zien, zet gewoon de eerste trede."

Alle delen van mij voelen zich op één lijn tijdens deze reis. Er is geen innerlijk conflict, geen dissonantie, niets anders wat ik liever zou doen. Ik suggereer niet dat er geen onzekerheid, twijfel of toekomstangst is. Ze duiken zo nu en dan op, en dat zal waarschijnlijk altijd zo blijven. Maar ik merk dat deze onzekerheden meestal gaan over het hoe, niet over het waarom. Nu zuigen de twijfels en vragen mijn energie niet weg, maar zetten ze me aan om dingen uit te zoeken en een oplossing te vinden – ze spelen een positievere en productievere rol. Dit hoort allemaal bij de reis. Ik verlies vaak de tijd uit het oog als ik werk. Ik ben gefocust en vredig wanneer ik in mijn kleine werkplaats ben, gereedschap in de hand, en de energie voel in het hout op mijn werkbank. Het wordt het best omschreven als in een staat van flow zijn, het fenomeen dat Mihaly Csikszentmihalyi uitgebreid heeft onderzocht en beschreven.

Ik doe dit al vijf jaar fulltime. Ik weet niet zeker hoe deze reis zich de komende jaren zal ontvouwen, of zelfs volgende week. De toekomst is er niet duidelijker op geworden en het leven is er niet makkelijker op geworden sinds ik ervoor heb gekozen mijn hart te volgen. Maar ik ben nog nooit zo gelukkig geweest en ik kan me niet voorstellen dat ik iets anders zou doen. Ik weet niet of ik hier wel genoeg geld mee ga verdienen, maar dat is niet waarom ik ermee ben begonnen. Als geld het doel was, had ik het heel anders aangepakt. Maar omdat dit de enige activiteit is waar ik nu mee bezig ben, en het al mijn tijd en energie opslokt, moet ik wel verkopen wat ik verdien, en er regelmatig genoeg van verkopen om rond te komen. Op dit moment is het lang niet genoeg om de huur en andere onkosten te dekken, en ik put nog steeds uit mijn slinkende spaargeld. Op een gegeven moment zou ik misschien moeten stoppen en een baan moeten zoeken om de rekeningen te betalen. Ik weet dat dat als de dood zou voelen. Ik hoop echt dat ik dat punt nooit zal bereiken, en ik moet er hard aan werken om ervoor te zorgen dat dat niet gebeurt. Tegelijkertijd ben ik me er zeer van bewust dat dit een luxe is en dat ik me in een bevoorrechte positie bevind om die nu te kunnen nastreven. Niet iedereen heeft de kans om zijn of haar roeping te ontdekken, of de vrijheid en middelen om die na te streven. Het is zowel een geschenk als een verantwoordelijkheid, die niet lichtvaardig of als vanzelfsprekend mag worden opgevat.

Dit zijn enkele dingen die ik onderweg heb geleerd:

Iedereen kan creatief zijn. Het is geen speciale gave waarmee slechts een select groepje geboren wordt. Deze les heeft me enorm veel kracht gegeven. Ik heb geleerd te vertrouwen op mijn vermogen om dingen zelf te maken of te doen, te blijven proberen en mezelf open te stellen voor mogelijkheden. MAAR, creativiteit is ook hard werken. Je moet volhouden, bereid zijn om te falen en het opnieuw te proberen.

Creatief zijn hoeft niet duur of ingewikkeld te zijn. Je kunt iets nieuws en bruikbaars creëren met de meest basale gereedschappen en materialen.

Het creatieve proces is actief, aanwezig en transformerend. Voor mij is het proces van iets creëren net zo waardevol als de uiteindelijke creatie. Elk opgelost probleem, elke beantwoorde vraag, elke rusteloze nacht en frustrerende dag, elk plotseling inzicht en de sensatie van het vinden van een weg waar er geen voor de hand liggende weg was, is een beloning op zich. Ik heb ook ontdekt dat een ontspannen en flexibele aanpak echt helpt, waarbij ik niet te veel investeer in één specifieke uitkomst of methode ten koste van het vinden van een betere oplossing.

Zelfs rommel kan een bron van rijkdom zijn voor een creatieve geest. Bijna alles heeft de potentie om op een nieuwe manier hergebruikt te worden. Functionele vastigheid staat ons vaak in de weg om nieuwe en onconventionele toepassingen voor alledaagse voorwerpen te vinden.

Beperkingen kunnen creativiteit afschrikken of juist stimuleren, afhankelijk van hoe je ernaar kijkt. Werken binnen beperkingen heeft me geholpen om lateraal te denken. Als ik iets nieuws wil maken, leg ik vaak regels en beperkingen op, zoals de materialen die ik mag gebruiken of de hoeveelheid tijd of geld die ik eraan mag besteden. Ik merk dat ik interessante en ongewone oplossingen bedenk, en het proces is enorm bevredigend en verhelderend.

Dankzij al deze inzichten kon ik mij makkelijker op het houtbewerkingsvak wagen, met meer nieuwsgierigheid dan angst, en met evenveel interesse in het proces als in het eindproduct.

Handgesneden lepel, de vrouw in het embryo, het embryo in de vrouw

Als kind was een van mijn meest gekoesterde bezittingen een kleine timmerset met eenvoudig maar functioneel handgereedschap. Ik herinner me dat ik op mijn negende of tiende aan het knutselen was met draden, schakelaars en gloeilampen. Ik denk dat mijn roeping toen al overduidelijk was, overduidelijk. Het was een natuurlijk onderdeel van me, net als mijn neus of mijn stem. Ik zag het niet als iets dat los stond van mezelf, en ik voelde ook niet de behoefte om het een naam te geven, waardoor ik me afvraag of anderen dit ook in hun leven hebben opgemerkt. Misschien is het de moeite waard om terug te kijken naar onze jeugd om te zien of hier een kern van waarheid in zit. Wat deed ik spontaan, zonder dat het me gevraagd hoefde te worden? Welke activiteit deed me de tijd vergeten? Welke activiteit deed ik omdat ik mezelf er niet van kon weerhouden? Wat deed ik graag alleen, puur voor mijn eigen plezier, zelfs als er geen beloning of compliment aan verbonden was, zelfs als niemand keek? Misschien, heel misschien, was dat de roep van mijn hart – het pad waarop ik me het meest verbonden en geïntegreerd zou voelen. Als we met wat meer nieuwsgierigheid naar die oproep luisteren en er met wat meer moed gehoor aan geven, kunnen we onszelf misschien de kansen schenken waar we op hebben gewacht.

***

Voor meer inspiratie kun je aanstaande zondag meedoen aan de speciale cirkel met Anoo Kulkarni, "When Quitting Opens a Door". Meer details en RSVP-info vind je hier.