Back to Stories

<div class="story-meta-left"> <div class="story-logo"> <a href="https://www.dailygood.org"> <img alt="DailyGood" src="https://www.karunanews.org/pics/90x90.jpg"> </a> </div> <div class="story-meta-info"> <div class="story-author">By <a href="/author?name=On%20Being">On Being</a></div> <div class="story-details"> <span class="story-date">Dec 3, 2018</span> <span class="story-read-time">16 min read</span> </div> <div class="story-source">Source: <a href="https://onbeing.org/programs/brian-greene-reimagining-the-cosmos-jun2017/" target="_blank">onbeing.org</a></div> </div> </div>  <div class="story-meta-right">  <div class="utility-buttons"> <div class="dropdown"> <button class="utility-btn translate-btn dropdown-toggle py-1" type="button" id="translationDropdown" data-bs-toggle="dropdown" aria-expanded="false"> <i class="fa fa-language me-2" aria-hidden="true"></i>Filipino </button> <ul class="dropdown-menu dropdown-menu-end translation-dropdown" aria-labelledby="translationDropdown" style="max-height: 400px; overflow-y: auto;"> <li class="dropdown-header" style="font-size: 11px; color: #6c757d; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.5px;"> <i class="fa fa-globe me-1"></i>Available Languages </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/"> English </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ar"> Arabic </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=eu"> Basque </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ca"> Catalan </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=zh-CN"> Chinese (PRC) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=hr"> Croatian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=nl"> Dutch </a> </li> <li> <a class="dropdown-item active" href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=fil"> Filipino </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=fr"> French </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=de"> German </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=el"> Greek </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=gu"> Gujarati </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=iw"> Hebrew </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=hi"> Hindi </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=it"> Italian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ja"> Japanese </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ko"> Korean </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ms"> Malay </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ml"> Malayalam </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=mr"> Marathi </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=no"> Norwegian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=pt-BR"> Portuguese (Brazil) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ru"> Russian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=sr"> Serbian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=es"> Spanish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=sw"> Swahili </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=sv"> Swedish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ta"> Tamil </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=te"> Telugu </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=vi"> Vietnamese </a> </li> <li><hr class="dropdown-divider"></li> <li class="dropdown-header" style="font-size: 11px; color: #6c757d; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.5px;"> <i class="fa fa-lock me-1"></i>More Languages <span style="font-size: 10px; text-transform: none; letter-spacing: normal;">(login required)</span> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dam"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Amharic </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dbn"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Bengali </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dbg"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Bulgarian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dchr"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Cherokee </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dzh-TW"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Chinese (Taiwan) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dcs"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Czech </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dda"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Danish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Den-GB"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> English (UK) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Det"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Estonian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dfi"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Finnish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dhu"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Hungarian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dis"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Icelandic </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Did"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Indonesian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dkn"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Kannada </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dlv"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Latvian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dlt"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Lithuanian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dpl"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Polish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dpt-PT"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Portuguese (Portugal) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dro"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Romanian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dsk"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Slovak </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dsl"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Slovenian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dth"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Thai </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dtr"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Turkish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Duk"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Ukrainian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dur"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Urdu </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dcy"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Welsh </a> </li> </ul> </div> </div>  <div class="share-icons d-none d-md-block"> <a href="http://www.facebook.com/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on Facebook"> <i class="fab fa-facebook-f"></i> </a> <a href="https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F&text=%3Cp%3E%3C%2Fp%3E%3Ciframe+frameborder%3D%22no%22+height%3D%22300%22+scrolling%3D%22no%22+src%3D%22https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F325531486%26amp%3Bcolor%3D%2523ff5500%26amp%3Bauto_play%3Dfalse%26amp%3Bhide_related%3Dfalse%26amp%3Bshow_comments%3Dtrue%26amp%3Bshow_user%3Dtrue%26am%20%3A%20nilalang+na+isaloob+ang+mga+aral+ng+agham.+G.+Greene%3A+Hindi%2C+kailangan+mo+lang+matuto+ng+matematika.+%5B+tawa+%5D+Ms.+Tippett%3A+Ibig+kong+sabihin%2C+sinabi+mo+mins&via=&hashtags=" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on Twitter"> <i class="fab fa-twitter"></i> </a> <a href="https://www.linkedin.com/sharing/share-offsite/?url=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on LinkedIn"> <i class="fab fa-linkedin-in"></i> </a> <a href="https://api.whatsapp.com/send?text=%3Cp%3E%3C%2Fp%3E%3Ciframe+frameborder%3D%22no%22+height%3D%22300%22+scrolling%3D%22no%22+src%3D%22https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F325531486%26amp%3Bcolor%3D%2523ff5500%26amp%3Bauto_play%3Dfalse%26amp%3Bhide_related%3Dfalse%26amp%3Bshow_comments%3Dtrue%26amp%3Bshow_user%3Dtrue%26am%20%3A%20nilalang+na+isaloob+ang+mga+aral+ng+agham.+G.+Greene%3A+Hindi%2C+kailangan+mo+lang+matuto+ng+matematika.+%5B+tawa+%5D+Ms.+Tippett%3A+Ibig+kong+sabihin%2C+sinabi+mo+mins%20https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon d-none d-sm-inline-flex" aria-label="Share on WhatsApp"> <i class="fab fa-whatsapp"></i> </a> </div> </div> </div>  <div class="story-content" id="dg_story"> <div class="dark-link perm_post"> nilalang na isaloob ang mga aral ng agham.</p><p> <b>G. Greene:</b> Hindi, kailangan mo lang matuto ng matematika.</p><p> [ <em>tawa</em> ]</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Ibig kong sabihin, sinabi mo minsan — sinabi mo na ang pagtatasa sa buhay sa pamamagitan ng lente ng pang-araw-araw na karanasan — at talagang sinadya mo kung ano ang katotohanan — ay tulad ng pagtingin sa isang Van Gogh sa pamamagitan ng lens ng isang walang laman na bote ng Coke.</p><p> <b>G. Greene:</b> Oo, tama. sinabi ko yun? Sa tingin ko, hindi iyon masamang metapora.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> [ <em>tumawa</em> ] OK, pero ang ibig kong sabihin...</p><p> <b>G. Greene:</b> Mayroong mas mahusay na metapora. Pero, oo. Sa tingin ko ito ay — ang bagay na dapat nating kilalanin ay mula noong 1800s, natutunan natin ang araling iyon. Maaari tayong gumawa ng kalkulasyon gamit ang quantum mechanics sa 10 decimal place, 2-point-whatever — 13596 — 10 decimal places. Iyan ang resulta ng isang mathematical na pagkalkula. Pagkatapos ay lumabas kami at sukatin ang mga magnetic na katangian, at nakita namin na ang digit sa pamamagitan ng digit sa pamamagitan ng digit, 10 decimal na lugar ang haba, ang obserbasyon ay sumasang-ayon sa aming mga scribbles sa isang piraso ng papel.</p><p> Paanong hindi ka masindak niyan? At paano ka hindi kumbinsido na iyon ay nagsisiwalat ng malalim na katotohanan tungkol sa katotohanan na hindi mo alam sa pamamagitan ng iyong mga mata o iyong mga kamay o iyong mga tainga? Walang kahulugan na nagpapahintulot sa amin na direktang maranasan ang mundo ng quantum, ngunit ang matematika ay nagpapahintulot sa amin na maunawaan ito at gumawa ng mga hula na sumasang-ayon sa obserbasyon. Iyan ay isang napakalakas na kuwento.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Marami din, at least ngayon, yun ang substance ng ating araw na hindi nasusukat. Ibig kong sabihin, sa palagay mo ba, sa isang punto, maaaring masusukat ang isang bagay tulad ng kamalayan o pag-ibig?</p><p> <b>Mr. Greene:</b> Paano ko nalaman na magmamahal ka? Lalaki, sinasabi ko, "Pupunta ba siya sa tanong ng pag-ibig?" At tama ako. ginagawa ko. Hindi ko ibig sabihin na parang isang walang puso, malamig na siyentipiko. Sana hindi ako napunta sa ganyan kasi hindi naman ako ganyan. Ngunit lubos akong naniniwala, batay sa kung ano ang alam natin ngayon, at iyon ay maaaring magbago kapag mayroon tayong mas malalim na pag-unawa bukas, na ang lahat ng kamalayan, lahat ng ating mga emosyon, ay walang iba kundi isang pisikal na proseso na naglalaro sa loob nitong magulo, kulay abong patak sa loob ng ating mga ulo.</p><p> Na, sa akin, ay hindi nakakabawas ng kamalayan. Hindi nito binabawasan ang karanasan ng pag-ibig, o kaligayahan, o kalungkutan, o alinman sa mga bagay na gumagawa sa atin ng tao. Ngunit ito, sa palagay ko, ay nagpapakita ng tunay na pinagbabatayan na proseso na responsable para sa mga sensasyong iyon. At ito ay walang iba kundi ang ilang mga bagay na nangyayari sa loob nitong kulay abong utak natin, at balang araw ay mauunawaan natin ito nang husto upang mai-mapa ito nang detalyado.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Okay, kaya kunin natin itong napaka-ordinaryong karanasan na sa tingin natin ay may oras tayo. Ito ay lamang - ito ay, muli, ang sangkap, ang istraktura ng ating mga araw bilang nakikita natin ito. Kaya, sinasabi sa atin ng ating mga pandama ang kuwento ng mundo ng relo ni Newton, tama ba? Kami, isang daang taon pagkatapos sabihin sa amin ni Einstein, ay ipinaliwanag na ang oras ay kamag-anak, hindi namin maaaring i-internalize iyon. Ibig kong sabihin, sinabi niya na ito ay isang matigas ang ulo na patuloy na ilusyon. Mayroon kaming matigas ang ulo na patuloy na ilusyon na ang aming mga pandama ay patuloy na nagpapatibay na ang oras ay isang arrow na sumusulong. Ito ay linear. May nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap.</p><p> <b>G. Greene:</b> Oo.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Hindi namin maaaring i-internalize iyon. Ngunit ikaw, nabubuhay ka, nabubuhay ka kasama - nasa iyo ang iyong mga kamay sa pag-unawa sa katotohanan sa lahat ng oras. Kaya, paano mo nararanasan — nagagawa mo bang maranasan ang oras nang iba sa iyong pantao dahil sa alam mo bilang isang siyentipiko?</p><p> <b>G. Greene:</b> Kaya, kung tatanungin mo ako, nawala na ba ang nakaraan? Oo. Sasagutin ko ng oo iyon. Patay na ba ang tatay ko? Wala na siya? Oo. Ganyan ang sagot ko bilang tao. Maaari kong subukang kilalanin na, tulad ng itinuro sa atin ni Einstein, ang nakaraan ay talagang hindi nawala. Ito ay kasing totoo ng kasalukuyan o hinaharap. Kailangan mo lang kilalanin na ang iba't ibang mga tagamasid, iba't ibang mga indibidwal sa uniberso na gumagalaw sa iba't ibang bilis ay naghiwa-hiwalay ng katotohanan sa iba't ibang paraan.</p><p> Kaya, oo. Alam ko ang bagay na iyon. Itinuro ko ito. Pinapasagot ko sa aking mga estudyante ang mga problema at pinagsusulit ko ito. Pero kung ako ang tatanungin mo, nagawa ko ba talagang itahi ito sa tela ng sarili kong karanasan sa buhay? Hindi. Napakahirap. Napakahirap na pagtagumpayan ang pang-araw-araw na mga tampok ng mundo dahil pinapayagan tayo ng ating mga pandama na maranasan ang mga ito.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> I-break mo lang iyon para sa akin, tulad ng sa isang sandali kung saan gagawin mo talaga itong pagtatangka.</p><p> <b>G. Greene:</b> Oo. Kaya, ang ibig kong sabihin, may mga pagkakataong maglalakad ako sa Broadway, patungo sa pagkuha ng gatas sa Westside Market, tulad ng ginawa ng marami sa kuwartong ito, at may dadaanan ako. At iisipin ko kung paano ang oras ng aking relo ay naiiba sa bilis ng kanilang relo, at kung paano habang tinitingnan ko ang kanilang relo, nakikita kong dahan-dahang lumilipas ang oras. Habang tumitingin sila sa relo ko, nakita nilang dahan-dahang bumabagal ang orasan ko. Oo naman, nilalaro ko ang larong iyon. At ito ay isang uri ng isang nakakatuwang bagay na subukang ilagay ang iyong sarili sa totoong bula ng katotohanan tulad ng inilarawan ng pisika.</p><p> Ngunit hindi ito parang mayroong anumang intuwisyon, malalim na intuwisyon na nauugnay doon. Kung gisingin mo ako ng 2:00 ng umaga, at gisingin mo ako mula sa mahimbing na pagkakatulog at tanungin ako ng anuman sa mga totoong tanong tungkol sa oras, sasagot ako bilang isang tao. Hindi ako sasagot batay sa kaalaman ng isang taong nag-aral ng pisika.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Hindi ito eleganteng para sa akin.</p><p> <b>G. Greene:</b> Well, oo. I mean…</p><p> [ <em>tawa</em> ]</p><p> <b>G. Greene:</b> Maiisip ko na balang araw tayo ay mag-evolve sa isang punto kung saan marahil ay talagang nararanasan natin ang buhay sa mabilis na bilis, o buhay sa malakas na potensyal na gravitational. At pagkatapos, makikita natin ang ating intuwisyon na lumilipat patungo sa tunay na katotohanan na naglalaro doon. Ngunit sa mababang bilis at mababang potensyal na gravitational, ang Newtonian world-view ay gumaganap ng isang kamangha-manghang mahusay na trabaho ng paglalarawan kung paano gumagana ang mundo, at sa ganoong paraan umunlad ang ating intuwisyon. At iyon ang natigilan kami.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> OK. Magtanong tayo ng ilang minuto. At pagkatapos ay babalik tayo at malapitan dito. Naniniwala ako na mayroong — ano ang gagawin ng mga tao? Basta — narito ang isang mikropono.</p><p> <b>Miyembro ng Audience 1:</b> Kumusta, Dr. Greene. Ano ang pinakamahusay na katibayan na mayroon kami para sa teorya ng string ngayon? Ilan sa mga pinakamahusay at pinakakapanipaniwalang ebidensya na alam mo na mayroon kami para sa teorya ng string? Salamat.</p><p> <b>G. Greene:</b> Oo. Ang ebidensya ay tama ang teorya ng string. Mabuti. Kaya, ang iba pang mga katanungan na nais ninyong…</p><p> [ <em>tawa</em> ]</p><p> <b>G. Greene:</b> Hindi, OK. Kaya, ang mabilis na sagot sa iyong tanong ay ganap na wala. Ang teorya ng string ay isang ganap na gawaing matematika, at sa ngayon, walang eksperimento na maaari nating ituro kung saan magsasabing mayroong ebidensya para sa ideyang ito. At sa kadahilanang iyon, ang teorya ng string ay dapat talagang tawaging "string hypothesis." Ang "teorya" sa agham ay isang napaka tiyak na kahulugan. At ang teorya ng string ay hindi pa umaangat sa antas na iyon.</p><p> Ngayon, pagkasabi niyan, ituro ko lang na nasubukan na namin ang quantum mechanics. Alam naming bahagi ito ng paraan ng mundo — nasubukan na namin ang pangkalahatang relativity. Alam namin kung paano ito bahagi ng paraan ng paggana ng mundo. Naniniwala kami na ang uniberso ay kailangang magkaroon ng pare-parehong paglalarawan ng mga batas ng pisika. At walang string theory, quantum mechanics at general relativity o ang ating theory of gravity — hindi sila magkakasama sa pare-parehong paraan.</p><p> Ang kamangha-manghang bagay ay nasa loob ng teorya ng string, makikita mo, halimbawa, ang field ng Higgs o isang bagay na maaaring maging field ng Higgs. Nalaman mong maaari mong isama ang mga electron at quark at neutrino. Nalaman mo na maaari mong isama ang mga sukat na simetriko na nagbibigay ng mahinang puwersa at malakas na puwersang nuklear.</p><p> Kaya lahat ng mga ideyang ito na dahan-dahan, sistematikong binuo noong ika-20 siglo, lahat sila ay nakakahanap ng natural na tahanan sa loob ng string theory, na kung saan mag-boot, ay pinagsasama-sama ang gravity at quantum mechanics. Kaya maraming dahilan para maging excited sa teorya, maraming dahilan para magkaroon ng sapat na lakas para pag-aralan ito. Ngunit hindi pa kami nakikipag-ugnayan sa eksperimento.</p><p> [ <em>musika: "I'm 9 Today" ni Mama</em> ]</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Ako si Krista Tippett, at ito ay <em>On Being</em> . Ngayon, muling inisip ang kosmos kasama ang physicist na si Brian Greene. Kami ay tumatanggap ng mga tanong mula sa madla sa Columbia's Davis Auditorium.</p><p> [ <em>musika: "I'm 9 Today" ni Mama</em> ]</p><p> <b>Miyembro ng Audience 2:</b> Salamat, Dr. Greene. Salamat sa lahat ng iyong trabaho at sa paraan ng pagpapaalam nito sa aking guild. Ako ay isang teologo. Kaya mayroon akong dalawang tanong, talaga. Alinman sa hindi ko naintindihan o hindi ako kumbinsido o nakumbinsi sa iyong pag-uusap tungkol sa malayang pagpapasya. Sapagkat parang ang iyong panukala ay naglalagay sa amin sa isang napaka-deterministikong uniberso, at kami ay simpleng, sa ilang diwa, halos mga robot na kumikilos sa mga pangkalahatang batas na ito. At na walang bagong bagay sa loob ng napaka, napakasalimuot at malikhaing nilalang na tayo ay bilang mga nilalang na may kamalayan. Yun ang una ko.</p><p> <b>G. Greene:</b> Kaya, oo. Mahirap tanggapin.</p><p> [ <em>tawa</em> ]</p><p> <b>Miyembro ng Audience 2:</b> Kaya may masasabi ka...</p><p> <b>Mr. Greene:</b> Ngunit hindi ko sasabihin na walang bago. Ngunit oo, maaaring mawala ang malayang pagpapasya.</p><p> <b>Miyembro ng Audience 2:</b> So, free will, ibig sabihin ay pagpili. Wala bang choice?</p><p> <b>G. Greene:</b> Tama.</p><p> <b>Audience Member 2:</b> Hindi ko pinipiling magmahal. Hindi ko pinipiling i-extend ang sarili ko. Hindi ko pinipiling mabuhay, ang bumalik sa Camus.</p><p> <b>G. Greene:</b> Buweno, ang lahat ay nakasalalay sa kung ano ang ibig mong sabihin sa "piliin." Kaya, kung sa pamamagitan ng "pumili," ang ibig mong sabihin ay maaari mong gawin kung hindi man, sasabihin kong oo. Ngunit sasabihin ko na kailangan mong muling tukuyin ang kahulugan ng salitang "piliin." Ang "Pumili" ay ang sensasyon ng pagpili. Ngayon ito ay ang katotohanan na ang mga batas ng pisika ay nilalaro lamang ang kanilang mga sarili, at iyon ang pangunahing dahilan kung bakit mo ginawa ang iyong ginawa, ngunit ang pumili ay ang pagkakaroon ng pakiramdam ng paggawa ng pagpipiliang iyon. At lahat tayo ay may ganoong sensasyon.</p><p> At iyon ay isang kahulugan na sa tingin ko ay gumagana nang maayos. Nangangailangan ito ng kaunting pag-rejigger ng iyong intuwisyon upang makilala na maaaring ito ang kaso — ang mga batas ng pisika na nasa likod ng mga eksenang ginagawa ang lahat ng ito. Ngunit oo, ang pakiramdam ng pagpili ay totoo. At iyon ang dapat nating muling tukuyin ang ibig sabihin ng free will.</p><p> <b>Miyembro ng Audience 2:</b> Free will to…</p><p> <b>G. Greene:</b> Ang malayang kalooban ay ang pakiramdam ng paggawa ng pagpili. Kahit na, sa likod ng mga eksena, ang mga batas ng pisika ay kumukuha ng mga string.</p><p> <b>Miyembro ng Audience 2:</b> Salamat. Hindi pa rin ako nakumbinsi.</p><p> [ <em>tawa</em> ]</p><p> <b>Miyembro ng Audience 2:</b> Ang pangalawang tanong ko, gayunpaman, ay may kinalaman sa paglalagay ng banal na katotohanan, na — gamitin natin ang salitang “Diyos”. Bakit mo patuloy na sinasabi ito sa itaas at higit pa dahil hindi na namin ginagawa iyon sa theological guild?</p><p> <b>G. Greene:</b> Kung gagamitin mo ang salitang "Diyos" upang nangangahulugang isang nilalang na binubuo ng parehong bagay na nakikita natin sa mundo sa paligid natin, na pinamamahalaan ng parehong mga batas na pinamamahalaan ng mga bagay na iyon, kung gayon ang Diyos ay isang ganap na magkakaugnay at makabuluhang ideya. At kung iyon ang ibig mong sabihin, iisa lang ang wikang pinag-uusapan natin. Ngunit kung ang ibig mong sabihin ay kung ano ang tradisyonal na ibig sabihin ng Diyos, na isang nilalang na maaaring mamagitan, na maaaring maging sanhi ng mga bagay na mangyari na hindi pinamamahalaan ng mga batas ng pisika, kung gayon iba't ibang wika ang pinag-uusapan natin.</p><p> At dapat kong sabihin na hindi ko sinasabi na mali ang ideyang iyon. Maaaring tama ito. Maaaring ang Diyos ang nasa likod ng lahat ng ito. Marahil ay itinakda ng Diyos ang lahat ng ito, at mayroong ilang mga pagkakaiba-iba ng mga ideyang ito kung saan nakaupo ang Diyos at hinahayaan itong lahat na maglaro mismo. At maaaring iyon ang nangyayari. Ang ibig kong sabihin ay hindi na mali ang ideya, ngunit bilang isang siyentipiko, nakita kong hindi ito kawili-wili dahil hindi ito nagbibigay sa akin ng bagong pananaw sa alinman sa malalalim na tanong na pinag-uusapan natin dito. Hindi nakakatulong sa akin na magkalkula ng anuman. Hindi nakakatulong sa akin na magkaroon ng ilang pananaw sa mga malalaking misteryong ito. Kailangan lang ng isang misteryo at gumagamit ng isa pang tatlong-titik na salita upang muling lagyan ng label ang misteryong iyon. At iyon ang dahilan kung bakit hindi ko ito kawili-wili. Hindi sa ito ay mali; I don't find it interesting.</p><p> Hayaan ko lang na ituro ko na ang pag-uusap sa pagitan ng agham at relihiyon ay lubhang kawili-wili, dahil para sa akin, ito ay isang pag-uusap na talagang nagsasalita sa kung sino tayo, at kung saan tayo napunta, at ang ating pagnanais na maunawaan, at ang mga kuwento na sinasabi natin sa ating sarili, at ugat sa pagsisikap na makakuha ng malalim na pag-unawa. Tingin ko na malalim na kawili-wili. Noong sinabi kong hindi kawili-wili, ang ibig kong sabihin ay sa mga tanong ng pisika. Hindi nito pinapayagan akong makakuha ng anumang pag-unlad sa mga tanong na iyon.</p><p> <b>Miyembro ng Audience 3:</b> Dr. Greene, maganda ang pagsasalita mo tungkol sa mabaliw na katotohanang matematika na ito na sumasailalim sa aming pag-unawa sa aming karanasan, na nasasagot namin sa malalalim na tanong na ito. At ako ay nakasakay doon hangga't ang isang layko ay nakikinig sa iyo sa pagsasalin. Ngunit ang tanong ko ay, habang ang mga sagot sa malalalim na tanong na ito ay nagiging mas counterintuitive, gaano kapaki-pakinabang o gaano katotoo ang alinman sa mga ito dahil nagiging accessible lamang ito sa mga taong nakakaunawa sa mga ganitong uri ng kahanga-hangang mga sagot sa matematika?</p><p> <b>G. Greene:</b> Well, muli, mga bagay na kumplikado sa amin, isang daang taon mula ngayon, ituturo namin ito sa ikalawang baitang. Kaya, nakikita natin ito sa lahat ng oras. At kaya, sa palagay ko ay hindi natin mahuhusgahan ang mga bagay sa pamamagitan ng isang snapshot ng isang sandali sa oras tungkol sa mga bagay na komportable tayo at mga bagay na hindi tayo komportable. Ngunit sa palagay ko mahalagang kilalanin na, tulad ng tinatalakay natin noon, kahit na ang mga abstract na esoteric na ideya ng quantum mechanics, dala-dala mo ang quantum mechanics sa iyong bulsa kung mayroon kang cell phone.</p><p> Ang katotohanan na mayroon ka ng device na iyon, ang katotohanan na mayroon kang personal na computer, ang katotohanan ng anumang bagay na may integrated circuit, lahat ito ay umaasa sa magarbong matematika na ito ng quantum mechanics na nagpapahintulot sa amin na manipulahin ang mga electron, para dumaan ang mga ito sa maliliit na microscopic circuit na ito. Kaya, ang mga ideyang ito ay hindi lamang baliw na matematika; hindi lang sila kakaiba at abstract na mga insight sa paraan ng paggana ng mundo; mayroon talaga silang paraan ng pagpasok sa ating pang-araw-araw na buhay.</p><p> Kaya, sa tingin ko ay nililinaw nito na mahalaga ang mga ito, hindi alintana kung naiintindihan ng taong may cell phone ang equation ni Schrodinger, talagang mahalaga ito. At sa paglipas ng panahon, sa tingin ko ang mga hadlang sa pagitan ng mga nakakaunawa sa mga ideyang ito at ng mga hindi ay, muli, ay mas mababa. Sapagkat sa paglipas ng panahon, ang mga ideyang tila hindi malalampasan sa isang henerasyon ay nagiging pangalawang kalikasan sa susunod.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Kaya, sinabi ni Einstein na mayroon siyang cosmic religious sensibility na tungkol sa paghanga at pagkamangha at isang pakiramdam ng misteryo, at iyon ay sapat na. Sabihin mo sa akin, mayroon ka bang cosmic religious sensibility, o iyon ba ay isang parirala na sumasalamin sa iyo? O paano mo ilalarawan iyon?</p><p> <b>G. Greene:</b> Oo. Muli, ang lahat ay nakasalalay sa kung ano ang ibig sabihin ng mga salitang ito.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Tama.</p><p> <b>Mr. Greene:</b> Ngunit - kaya, nang hindi ito nilagyan ng label...</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Kaya, anong mga salita ang gagamitin mo para sa iyong sarili?</p><p> <b>G. Greene:</b> Oo, nang hindi ito nilagyan ng label, ilalarawan ko lang ito dahil malalim ang pakiramdam ko sa kahanga-hangang pagkakatugma ng paraan ng pagsasama-sama ng uniberso, na sa mga napakasimpleng batas sa matematika na ito na talagang maaaring isulat sa isang t-shirt — hindi ito apokripal — Ibig kong sabihin, ang aking mga anak ay may gayong t-shirt, at isinusuot nila ito kung minsan.</p><p> Gamit ang mga batas na iyon, talagang mauunawaan natin kung paano nag-evolve ang uniberso mula sa isang split second pagkatapos ng simula — ang Big Bang ay misteryo pa rin — ngunit mauunawaan natin kung paano ito umunlad mula sa isang split second pagkatapos ng simula nang higit pa o mas kaunti hanggang ngayon at naiintindihan nang mabuti ang mga gross detailed feature nito. Iyan ay isang kamangha-manghang bagay. Iyan ay espirituwal sa akin. Ang katotohanan na ang lahat ng ito — ang pagiging kumplikado sa mundo sa labas ay maaaring mabawasan sa ilang simpleng ideya. Ang kapangyarihan ng matematika, para sa akin, ay halos isang espirituwal na karanasan. Kaya, oo. Sasabihin ko kung iyon ay isang magandang kahulugan ng kung ano ang relihiyon, kung gayon ako ay napakarelihiyoso.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Ako lang — binanggit mo ang iyong mga anak, at ini-imagine ko lang kung gaano kadali para sa kanila na sabihin sa iyo na wala silang pagpipilian na gawin ang kanilang ginawa dahil wala silang malayang kalooban.</p><p> [ <em>tawa</em> ]</p><p> <b>G. Greene:</b> Gawin nila. At tama sila. Hindi sila mapaparusahan. Pero wala akong choice para parusahan sila. Yan ang tugon.</p><p> [ <em>tawa</em> ]</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Sumusunod lamang sa ideyang iyon ng espirituwal na sensibilidad — isa pang ideya, ang imaheng ginamit ni Einstein ay isang isip o isang katalinuhan sa likod ng sansinukob, kung saan hindi niya nangangahulugang isang Diyos na lumikha. Ngunit, lalo na tungkol sa bagay na ito ng pagtatago, at ang bagay na ito ay umiikot sa buong panahon na kung ano ang alam mong likas na katangian ng katotohanan ay hindi isang bagay na maaari nating madama sa kapal ng karanasan, na kung saan ay mayroon lamang tayo.</p><p> Kaya, kung iisipin mo - at hindi ko alam kung ito ay isang kapaki-pakinabang na termino para sa iyo - ngunit kung iniisip mo ang tungkol sa isang isip o isang katalinuhan o kahit na ang pagkakasunud-sunod sa likod ng uniberso, kung gayon paano mo maiisip iyon? Mayroon din itong isang bagay na isinasama ang pagkatago bilang isang paraan ng paggawa ng punto nito.</p><p> <b>G. Greene:</b> Kaya, ang ibig kong sabihin, ang mahalagang bagay na dapat tandaan — sa palagay ko maraming physicist ang may ganitong pananaw — hindi namin naiisip na mayroong ilang isip sa likod ng lahat ng ito, ngunit ginagawa namin…</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Tama. Hindi, oo.</p><p> <b>G. Greene:</b> Ngunit sasabihin ko na nakikita natin na may mga makapangyarihang batas na ito na maaaring gumawa ng mga bagay na hindi mo inaasahan na magagawa nila, batay sa pinakawalang muwang na pagtingin sa mga equation. Ibig kong sabihin, paanong ang pangkalahatang relativity, ang simpleng equation sa quantum mechanics at ang karaniwang modelo ng particle physics - kung isasama natin iyon, sa paglipas ng bilyun-bilyong taon, kahit papaano ay maaaring magsabwatan upang ibigay sa iyo at sa akin, itong masalimuot, nakakaalam na nilalang?</p><p> Paano ba talaga tayo lalabas mula sa mga batas ng pisika na kumikilos sa pamamagitan ng pagbabago sa ebolusyon? Ngunit iyon ang kapangyarihan ng matematika. Kaya kung gusto mo, nandiyan ang nakatagong kamay. Tawagin mo itong nakatagong kamay ng Diyos kung gusto mo. Tatawagin ko lang itong nakatagong kamay ng mga equation. At iyon ang nakakakuha sa amin mula sa simula hanggang dito.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> OK. Sa tingin ko iyon na ang iyong huling salita. Salamat, Brian Greene.</p><p> <b>G. Greene:</b> Ang kasiyahan ko.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Salamat sa lahat ng pumunta.</p><p> [palakpakan]</p><p> [ <em>musika: "Summer Color" ni I Am Robot And Proud</em> ]</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Si Brian Greene ay isang propesor ng physics at mathematics sa Columbia University. Siya rin ay co-founder ng World Science Festival. Kasama sa kanyang mga aklat <em>ang The Elegant Universe</em> at <em>The Hidden Reality: Parallel Universes and the Deep Laws of the Cosmos</em> .</p><p> [ <em>musika: "Summer Color" ni I Am Robot And Proud</em> ]</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Kaya, ang isang piraso ng aking pakikipag-usap kay Brian Greene ay talagang nakapagtataka pa rin sa akin, at hindi namin ito mapagkasya sa palabas. Ang isa sa mga senaryo na iminumungkahi ng teorya ng string ay ang nakikita natin bilang katotohanan, kasama ang ating sarili, ay parang hologram.</p><p> <b>Mr. Greene:</b> Maraming physics ang dumating sa kasaysayan ng ideyang ito, ngunit ang panukala ay maaaring maging isang holographic projection tayo ng mga batas ng physics na umiiral sa manipis na ibabaw na nakapaligid sa atin, sabihin nating, sa mga dulong gilid ng uniberso, tulad ng isang hologram ay isang manipis na piraso ng plastik na, kapag naiilaw nang tama, ay lumilikha ng isang makatotohanang 3D na imahe. Maaaring kami ang 3D na imahe, kung gugustuhin mo, ng physics na umiiral sa hangganang ibabaw na iyon.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Hindi ba iyan ay nagpapataas ng tanong sa pinagmulan ng impormasyong ito? I mean, isa sa mga analogies na ginamit mo — parang tayo ang skyscraper sa blueprint ng architect, or — but who's — what is source of that blueprint?</p><p> <b>G. Greene:</b> Tama. Ang hirap sagutin.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Upang marinig ang higit pa tungkol dito at iba pang mga kamangha-manghang ideya mula sa aking pakikipag-usap kay Brian Greene, hanapin ang hindi na-edit na panayam sa onbeing.org o saanman mo ida-download ang iyong mga podcast.</p><p> [ <em>musika: "Twinkle Twinkle" ni Kettel</em> ]</p><p> <b>Staff:</b> <em>On Being</em> ay Trent Gilliss, Chris Heagle, Lily Percy, Mariah Helgeson, Maia Tarrell, Marie Sambillay, Bethanie Mann, at Selena Carlson.</p><p> <b>Ms. Tippett:</b> Espesyal na pasasalamat ngayong linggo kina Robert Pollack, Emma Chang, at Miranda Hawkins sa Columbia; at kay Paul Ruest ng Argot Studios.</p><p> Ang aming magandang theme music ay ibinigay at binubuo ni Zoe Keating. At ang huling boses na maririnig mo sa pag-awit ng aming mga huling kredito sa bawat palabas ay ang hip-hop artist na si Lizzo.</p><p> <em>Ang On Being</em> ay nilikha sa American Public Media. Kasama sa aming mga kasosyo sa pagpopondo ang:</p><p> Ang John Templeton Foundation.</p><p> Ang Fetzer Institute, na tumutulong sa pagbuo ng espirituwal na pundasyon para sa isang mapagmahal na mundo. Hanapin ang mga ito sa fetzer.org.</p><p> Kalliopeia Foundation, nagtatrabaho upang lumikha ng isang hinaharap kung saan ang mga pangkalahatang espirituwal na halaga ay bumubuo sa pundasyon ng kung paano namin pinangangalagaan ang aming karaniwang tahanan.</p><p> Ang Henry Luce Foundation, bilang suporta sa Public Theology Reimagined.</p><p> Ang Osprey Foundation, isang katalista para sa empowered, malusog, at ganap na buhay.</p><p> At ang Lilly Endowment, isang nakabase sa Indianapolis, pribadong pundasyon ng pamilya na nakatuon sa mga interes ng mga tagapagtatag nito sa relihiyon, pagpapaunlad ng komunidad, at edukasyon.</p> </div> </div>    <div class="inline-share-icons border-0 mt-0 pt-0"> <div class="d-flex align-items-center"> <span class="me-3 fw-semibold">Share this story:</span> <div> <a href="http://www.facebook.com/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on Facebook"> <i class="fab fa-facebook-f"></i> </a> <a href="https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F&text=%3Cp%3E%3C%2Fp%3E%3Ciframe+frameborder%3D%22no%22+height%3D%22300%22+scrolling%3D%22no%22+src%3D%22https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F325531486%26amp%3Bcolor%3D%2523ff5500%26amp%3Bauto_play%3Dfalse%26amp%3Bhide_related%3Dfalse%26amp%3Bshow_comments%3Dtrue%26amp%3Bshow_user%3Dtrue%26am%20%3A%20nilalang+na+isaloob+ang+mga+aral+ng+agham.+G.+Greene%3A+Hindi%2C+kailangan+mo+lang+matuto+ng+matematika.+%5B+tawa+%5D+Ms.+Tippett%3A+Ibig+kong+sabihin%2C+sinabi+mo+mins&via=&hashtags=" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on Twitter"> <i class="fab fa-twitter"></i> </a> <a href="https://www.linkedin.com/sharing/share-offsite/?url=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on LinkedIn"> <i class="fab fa-linkedin-in"></i> </a> <a href="https://api.whatsapp.com/send?text=%3Cp%3E%3C%2Fp%3E%3Ciframe+frameborder%3D%22no%22+height%3D%22300%22+scrolling%3D%22no%22+src%3D%22https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F325531486%26amp%3Bcolor%3D%2523ff5500%26amp%3Bauto_play%3Dfalse%26amp%3Bhide_related%3Dfalse%26amp%3Bshow_comments%3Dtrue%26amp%3Bshow_user%3Dtrue%26am%20%3A%20nilalang+na+isaloob+ang+mga+aral+ng+agham.+G.+Greene%3A+Hindi%2C+kailangan+mo+lang+matuto+ng+matematika.+%5B+tawa+%5D+Ms.+Tippett%3A+Ibig+kong+sabihin%2C+sinabi+mo+mins%20https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon d-none d-sm-inline-flex" aria-label="Share on WhatsApp"> <i class="fab fa-whatsapp"></i> </a> </div> </div> </div>   <div class="comments-section mt-3 border-top-0"> <a name="addcomment"></a> <h3 class="h5 pb-2 section-header"> <i class="bi bi-chat-quote text-primary"></i> <span>COMMUNITY REFLECTIONS</span> <hr> </h3> <div class="alert alert-success mb-5" role="alert" id="cmtform_box"> <h5 class="card-title mb-3 fw-bold p-0 fs-2">SHARE YOUR REFLECTION</h5> <form id="comment-form" method="post" action="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/"> <input type="hidden" name="t" value="addComment"> <input type="hidden" name="story_id" value="1766"> <input type="hidden" name="pcmt_id" id="pcmt_id" value=""> <div id="form-message-container" class="mb-3" style="display:none;"></div> <textarea id="comment_text" name="comment_text" rows="3" class="form-control mb-3" placeholder="Share your thoughts on this story..." required></textarea> <div class="row mt-3"> <div class="col-sm-6"> <div class="input-group mb-3"> <span class="input-group-text"><i class="far fa-user"></i></span> <input type="text" name="comment_name" id="comment_name" value="" class="form-control" placeholder="Your name" required> </div> </div> <div class="col-sm-6"> <div class="input-group mb-3"> <span class="input-group-text"><i class="far fa-envelope"></i></span> <input type="email" name="comment_email" id="comment_email" value="" class="form-control" placeholder="Your email (not published)" required> </div> </div> </div> <div class="d-flex justify-content-between align-items-center mt-3"> <div class="form-check"> <input class="form-check-input" type="checkbox" id="subscribe" name="subscribe" value="1"> <label class="form-check-label" for="subscribe"> Notify me of follow-up comments </label> </div> <div>  <button type="submit" class="btn btn-info px-4 g-recaptcha" data-sitekey="6Ld9FbYpAAAAAGIucyXK_lxDVb-6tDGgPuXN0OPm" data-callback='onSubmit' data-action='submit'> <i class="bi bi-send me-2"></i>Post Comment </button> </div> </div> </form> </div> <script src="https://www.google.com/recaptcha/enterprise.js?render=6Ld9FbYpAAAAAGIucyXK_lxDVb-6tDGgPuXN0OPm"></script> <script> function onSubmit(token) { document.getElementById("comment-form").submit(); }</script> <script> $(document).ready(function() { // Toggle between short and full comments $('.see_full_cmt').on('click', function(e) { e.preventDefault(); var cid = $(this).attr('cid'); $('.short_cmt' + cid).hide(); $('.long_cmt' + cid).show(); }); $('.see_short_cmt').on('click', function(e) { e.preventDefault(); var cid = $(this).attr('cid'); $('.long_cmt' + cid).hide(); $('.short_cmt' + cid).show(); }); }); </script> </div>   </div> </div> </div> </div> </section> <script src="js/story.js?2cue"></script>  <footer class="footer"> <div class="container"> <div class="row"> <div class="col-md-5 mb-4 mb-md-0"> <h5 class="footer-title">About DailyGood</h5> <p class="footer-about-text"> For over 29 years, DailyGood has been a volunteer-led movement to share uplifting stories that connect hearts and inspire action — all without ads, agendas, or asks. Change the story, change the world. </p> <a href="about" class="footer-about-link"> <span>Learn Our Story</span> <i class="bi bi-arrow-right"></i> </a>  </div> <div class="col-md-1 mb-4 mb-md-0"></div> <div class="col-md-3 mb-4 mb-md-0"> <h5 class="footer-title">Get More Engaged</h5> <div class="footer-links"> <a href="subscribe">Subscribe to Our Newsletters</a> <a href="https://pod.servicespace.org/apply/" target="_blank">Join Peer-learning Pods</a> <a href="https://www.awakin.ai" target="_blank">Chat with Compassion AI</a> <a href="https://www.awakin.org/v2/calls" target="_blank">Listen to Awakin Podcast</a> </div> </div> <div class="col-md-3"> <h5 class="footer-title">Connect With Us</h5> <div class="footer-links"> <a href="suggest"><i class="bi bi-lightbulb me-2"></i>Suggest A Story</a> <a href="publish"><i class="bi bi-send me-2"></i>Share Your Story</a> <a href="my"><i class="bi bi-people me-2"></i>Volunteer With Us</a> <a href="contact"><i class="bi bi-envelope me-2"></i>Send An Email</a> </div> </div> </div> <div class="copyright text-center"> <p>DailyGood — a project of <a target='_blank' href="https://www.servicespace.org">ServiceSpace</a>.</p> </div> </div> </footer>  <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/bootstrap@5.1.3/dist/js/bootstrap.bundle.min.js"></script>  <script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/OwlCarousel2/2.3.4/owl.carousel.min.js"></script>   <script src="js/scripts.js?2cue"></script> <script> (function() { 'use strict'; console.log('SSO: Script starting'); // Skip SSO on dev/coder environments — no production Pod to check against if (window.location.hostname.endsWith('.coder.dev.servicespace.org')) { console.log('SSO: Dev environment detected, skipping SSO check'); return; } // Cooldown periods (in milliseconds) var QUICK_COOLDOWN = 10000; // 10 seconds - between any checks (per-tab) var NOT_LOGGED_IN_TTL = 1800000; // 30 minutes - how long to remember "not logged in" var VISIBILITY_MIN_AGE = 300000; // 5 minutes - min age before tab-switch triggers recheck // When user returns to this tab after being away a while, clear the // "not logged in" cache so we re-check SSO status. This handles the // case where user logs in on another tab/site then returns here. document.addEventListener('visibilitychange', function() { if (document.visibilityState === 'visible') { var checkedAt = parseInt(localStorage.getItem('sso_not_logged_in_at') || '0'); if (checkedAt && (Date.now() - checkedAt >= VISIBILITY_MIN_AGE)) { console.log('SSO: Tab visible after 5+ min, clearing cache for fresh check'); localStorage.removeItem('sso_not_logged_in_at'); sessionStorage.removeItem('sso_last_attempt'); } } }); // Check if user just logged out - skip SSO check to prevent re-login loop if (document.cookie.indexOf('sso_logout=') !== -1) { console.log('SSO: Recent logout detected, skipping check'); // Clear the cookie now that we've respected it document.cookie = 'sso_logout=; expires=Thu, 01 Jan 1970 00:00:00 UTC; path=/;'; // Also cache that we're not logged in (prevents check on next tab) localStorage.setItem('sso_not_logged_in_at', Date.now().toString()); return; } var urlParams = new URLSearchParams(window.location.search); var ssoToken = urlParams.get('sso_token'); // Handle returning from redirect-based flow with sso_token if (ssoToken) { console.log('SSO: Has sso_token from redirect flow, completing login'); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); // Clear the "not logged in" cache since we're about to log in localStorage.removeItem('sso_not_logged_in_at'); // Clean the URL by removing sso_token parameter var cleanUrl = window.location.href.split('?')[0]; var params = new URLSearchParams(window.location.search); params.delete('sso_token'); params.delete('sso_checked'); var remainingParams = params.toString(); if (remainingParams) { cleanUrl += '?' + remainingParams; } // Redirect to local login endpoint with the token window.location.href = '/sso/login.php?token=' + encodeURIComponent(ssoToken) + '&return=' + encodeURIComponent(cleanUrl); return; } // If sso_checked flag is present, Pod confirmed we're not logged in there if (urlParams.get('sso_checked')) { console.log('SSO: sso_checked param present, user not logged in on Pod'); // Store in localStorage so ALL tabs know we're not logged in localStorage.setItem('sso_not_logged_in_at', Date.now().toString()); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); // Clean sso_checked from URL so it doesn't appear in shared/copied links var params = new URLSearchParams(window.location.search); params.delete('sso_checked'); var clean = params.toString(); var cleanUrl = window.location.pathname + (clean ? '?' + clean : '') + window.location.hash; history.replaceState(null, '', cleanUrl); return; } // Check localStorage cache: are we already confirmed "not logged in"? var notLoggedInAt = parseInt(localStorage.getItem('sso_not_logged_in_at') || '0'); if (notLoggedInAt && (Date.now() - notLoggedInAt < NOT_LOGGED_IN_TTL)) { console.log('SSO: Cached not-logged-in (' + Math.round((NOT_LOGGED_IN_TTL - (Date.now() - notLoggedInAt))/60000) + ' min remaining), skipping'); return; } // Quick cooldown: Don't check too frequently within same tab (10 seconds) var lastAttempt = parseInt(sessionStorage.getItem('sso_last_attempt') || '0'); if (Date.now() - lastAttempt < QUICK_COOLDOWN) { console.log('SSO: Within quick cooldown, skipping check'); return; } // Prevent concurrent checks if (window.ssoChecking) { console.log('SSO: Already checking, skipping'); return; } window.ssoChecking = true; // Helper function to do redirect-based SSO check function doRedirectCheck() { console.log('SSO: Using redirect approach'); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); var returnUrl = encodeURIComponent(window.location.href); window.location.href = 'https://pod.servicespace.org/sso/check.php?return=' + returnUrl; } // Check if we already tried fetch and it failed (use redirect instead) var fetchFailed = sessionStorage.getItem('sso_fetch_failed'); if (fetchFailed) { console.log('SSO: Fetch previously failed, using redirect approach'); sessionStorage.removeItem('sso_fetch_failed'); doRedirectCheck(); return; } console.log('SSO: Starting fetch to Pod status endpoint'); // Try fetch approach first (works when third-party cookies allowed) fetch('https://pod.servicespace.org/sso/status.php', { method: 'GET', credentials: 'include', mode: 'cors', cache: 'no-store' }) .then(function(response) { console.log('SSO: Got response', response.status); if (!response.ok) throw new Error('Network error: ' + response.status); return response.json(); }) .then(function(data) { console.log('SSO: Parsed data', data); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); if (data.logged_in && data.token) { console.log('SSO: User logged in on Pod, redirecting to local login'); // Clear cached "not logged in" since user IS logged in localStorage.removeItem('sso_not_logged_in_at'); window.location.href = '/sso/login.php?token=' + encodeURIComponent(data.token) + '&return=' + encodeURIComponent(window.location.href); } else if (!data.logged_in && data.cookie_present === false) { // Third-party cookies are blocked! // Pod didn't receive any cookies, so it can't know if user is logged in // Try redirect fallback which uses first-party Pod cookie console.log('SSO: Cookies blocked (third-party), trying redirect fallback'); doRedirectCheck(); } else { console.log('SSO: Not logged in on Pod (confirmed with cookies present)'); // User genuinely not logged in on Pod - cache in localStorage localStorage.setItem('sso_not_logged_in_at', Date.now().toString()); window.ssoChecking = false; } }) .catch(function(error) { console.log('SSO: Fetch failed:', error.message); // Mark that fetch failed so we use redirect sessionStorage.setItem('sso_fetch_failed', '1'); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); doRedirectCheck(); }); })(); </script> </body> </html>