Back to Stories

<div class="story-meta-left"> <div class="story-logo"> <a href="https://www.dailygood.org"> <img alt="DailyGood" src="https://www.karunanews.org/pics/90x90.jpg"> </a> </div> <div class="story-meta-info"> <div class="story-author">By <a href="/author?name=On%20Being">On Being</a></div> <div class="story-details"> <span class="story-date">Dec 3, 2018</span> <span class="story-read-time">1 min read</span> </div> <div class="story-source">Source: <a href="https://onbeing.org/programs/brian-greene-reimagining-the-cosmos-jun2017/" target="_blank">onbeing.org</a></div> </div> </div>  <div class="story-meta-right">  <div class="utility-buttons"> <div class="dropdown"> <button class="utility-btn translate-btn dropdown-toggle py-1" type="button" id="translationDropdown" data-bs-toggle="dropdown" aria-expanded="false"> <i class="fa fa-language me-2" aria-hidden="true"></i>Marathi </button> <ul class="dropdown-menu dropdown-menu-end translation-dropdown" aria-labelledby="translationDropdown" style="max-height: 400px; overflow-y: auto;"> <li class="dropdown-header" style="font-size: 11px; color: #6c757d; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.5px;"> <i class="fa fa-globe me-1"></i>Available Languages </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/"> English </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ar"> Arabic </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=eu"> Basque </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ca"> Catalan </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=zh-CN"> Chinese (PRC) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=hr"> Croatian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=nl"> Dutch </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=fil"> Filipino </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=fr"> French </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=de"> German </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=el"> Greek </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=gu"> Gujarati </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=iw"> Hebrew </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=hi"> Hindi </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=it"> Italian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ja"> Japanese </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ko"> Korean </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ms"> Malay </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ml"> Malayalam </a> </li> <li> <a class="dropdown-item active" href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=mr"> Marathi </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=no"> Norwegian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=pt-BR"> Portuguese (Brazil) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ru"> Russian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=sr"> Serbian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=es"> Spanish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=sw"> Swahili </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=sv"> Swedish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=ta"> Tamil </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=te"> Telugu </a> </li> <li> <a class="dropdown-item " href="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/?lang=vi"> Vietnamese </a> </li> <li><hr class="dropdown-divider"></li> <li class="dropdown-header" style="font-size: 11px; color: #6c757d; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.5px;"> <i class="fa fa-lock me-1"></i>More Languages <span style="font-size: 10px; text-transform: none; letter-spacing: normal;">(login required)</span> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dam"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Amharic </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dbn"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Bengali </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dbg"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Bulgarian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dchr"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Cherokee </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dzh-TW"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Chinese (Taiwan) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dcs"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Czech </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dda"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Danish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Den-GB"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> English (UK) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Det"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Estonian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dfi"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Finnish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dhu"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Hungarian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dis"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Icelandic </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Did"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Indonesian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dkn"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Kannada </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dlv"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Latvian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dlt"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Lithuanian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dpl"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Polish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dpt-PT"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Portuguese (Portugal) </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dro"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Romanian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dsk"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Slovak </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dsl"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Slovenian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dth"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Thai </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dtr"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Turkish </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Duk"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Ukrainian </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dur"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Urdu </a> </li> <li> <a class="dropdown-item text-muted" href="/login?redirect=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F%3Flang%3Dcy"> <i class="fa fa-lock me-1" style="font-size: 10px;"></i> Welsh </a> </li> </ul> </div> </div>  <div class="share-icons d-none d-md-block"> <a href="http://www.facebook.com/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on Facebook"> <i class="fab fa-facebook-f"></i> </a> <a href="https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F&text=%3Cp%3E%3C%2Fp%3E%3Ciframe+frameborder%3D%22no%22+height%3D%22300%22+scrolling%3D%22no%22+src%3D%22https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F325531486%26amp%3Bcolor%3D%2523ff5500%26amp%3Bauto_play%3Dfalse%26amp%3Bhide_related%3Dfalse%26amp%3Bshow_comments%3Dtrue%26amp%3Bshow_user%3Dtrue%26am%20%3A%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%87+%E0%A4%A7%E0%A4%A1%E0%A5%87+%E0%A4%86%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A4+%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%80.+%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0+%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8%3A+%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%2C+%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0&via=&hashtags=" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on Twitter"> <i class="fab fa-twitter"></i> </a> <a href="https://www.linkedin.com/sharing/share-offsite/?url=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on LinkedIn"> <i class="fab fa-linkedin-in"></i> </a> <a href="https://api.whatsapp.com/send?text=%3Cp%3E%3C%2Fp%3E%3Ciframe+frameborder%3D%22no%22+height%3D%22300%22+scrolling%3D%22no%22+src%3D%22https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F325531486%26amp%3Bcolor%3D%2523ff5500%26amp%3Bauto_play%3Dfalse%26amp%3Bhide_related%3Dfalse%26amp%3Bshow_comments%3Dtrue%26amp%3Bshow_user%3Dtrue%26am%20%3A%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%87+%E0%A4%A7%E0%A4%A1%E0%A5%87+%E0%A4%86%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A4+%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%80.+%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0+%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8%3A+%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%2C+%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%20https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon d-none d-sm-inline-flex" aria-label="Share on WhatsApp"> <i class="fab fa-whatsapp"></i> </a> </div> </div> </div>  <div class="story-content" id="dg_story"> <div class="dark-link perm_post"> विज्ञानाचे धडे आत्मसात करण्यासाठी प्राणी.</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> नाही, तुम्हाला फक्त गणित शिकायचे आहे.</p><p> [ <em>हास्य</em> ]</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> म्हणजे, तुम्ही एकदा म्हणाला होता - तुम्ही म्हणाला होता की दैनंदिन अनुभवाच्या दृष्टिकोनातून जीवनाचे मूल्यांकन करणे - आणि तुम्हाला खरोखर वास्तव काय आहे हे म्हणायचे होते - म्हणजे रिकाम्या कोकाआच्या बाटलीच्या दृष्टिकोनातून व्हॅन गॉगकडे पाहण्यासारखे आहे.</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> हो, बरोबर. मी ते म्हटलं? मला वाटतं ते वाईट रूपक नाहीये.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> [ <em>हसतात</em> ] ठीक आहे, पण बरं, म्हणजे...</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> आणखी चांगल्या रूपके आहेत. पण, हो. मला वाटतं - आपण हे ओळखलं पाहिजे की १८०० पासून आपण हा धडा शिकलो आहोत. क्वांटम मेकॅनिक्स वापरून आपण १० दशांश ठिकाणी, २-बिंदू-काहीही असो - १३५९६ - १० दशांश ठिकाणी गणना करू शकतो. हा गणितीय गणनेचा परिणाम आहे. मग आपण बाहेर जाऊन चुंबकीय गुणधर्म मोजतो आणि आपल्याला तो अंक एका अंकाने एका अंकाने, १० दशांश ठिकाणी लांब आढळतो, निरीक्षण कागदाच्या तुकड्यावर लिहिलेल्या आपल्या स्क्रिबलशी जुळते.</p><p> तुम्हाला ते पाहून आश्चर्य वाटणार नाही असे कसे वाटेल? आणि तुम्हाला हे कसे पटणार नाही की ते वास्तवाबद्दलचे काही खोल सत्य उघड करत आहे जे तुम्हाला तुमच्या डोळ्यांनी, हातांनी किंवा कानांनी कळत नाही? क्वांटम जगाचा थेट अनुभव घेण्यास आपल्याला अनुमती देणारा कोणताही अर्थ नाही, परंतु गणित आपल्याला ते समजून घेण्यास आणि निरीक्षणाशी जुळणारे भाकित करण्यास अनुमती देते. ही एक अतिशय शक्तिशाली कथा आहे.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> निदान सध्या तरी, आपल्या काळातील असे बरेच काही आहे जे मोजता येत नाही. म्हणजे, तुम्हाला असे वाटते का की, एखाद्या वेळी, जाणीव किंवा प्रेम यासारखे काहीतरी मोजता येईल?</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> मला कसं कळलं की तू प्रेम करणार आहेस? मी म्हणत होतो, "ती प्रेमाच्या प्रश्नाकडे जाणार आहे का?" आणि मी बरोबर होतो. मी बरोबर होतो. मी काही निर्दयी, थंड शास्त्रज्ञासारखा वाटू इच्छित नाही. मला आशा आहे की मी असा नाहीये कारण मी असा नाहीये. पण आज आपल्याला जे माहित आहे त्यावरून मला ठाम विश्वास आहे आणि उद्या आपल्याला सखोल समज झाल्यावर ते बदलू शकते, की सर्व चेतना, आपल्या सर्व भावना, हे आपल्या डोक्यातील या गोंधळलेल्या, राखाडी फुग्यात खेळणारी एक शारीरिक प्रक्रिया आहे.</p><p> माझ्या मते, ते जाणीव कमी करत नाही. ते प्रेमाचा अनुभव, आनंदाचा अनुभव, दुःखाचा अनुभव किंवा आपल्याला मानव बनवणाऱ्या कोणत्याही गोष्टींना कमी करत नाही. पण मला वाटतं, ते त्या संवेदनांसाठी जबाबदार असलेली खरी मूलभूत प्रक्रिया उघड करते. आणि हे आपल्या या राखाडी मेंदूत घडणाऱ्या काही गोष्टींपेक्षा वेगळे काही नाही, आणि एके दिवशी आपण ते चांगल्या प्रकारे समजून घेऊ आणि त्याचा तपशीलवार आराखडा तयार करू.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> ठीक आहे, तर आपण हा अगदी सामान्य अनुभव घेऊया जो आपल्याला वेळ आहे असे वाटते. तो फक्त - तो पुन्हा एकदा, आपल्या दिवसांचा पदार्थ आहे, आपण ज्या पद्धतीने तो अनुभवतो त्याप्रमाणे त्याची रचना आहे. तर, आपल्या इंद्रिये आपल्याला न्यूटनच्या घड्याळाच्या काट्याच्या जगाची कहाणी सांगतात, बरोबर? आइन्स्टाईनने सांगितल्याच्या शंभर वर्षांनंतर, आपण स्पष्ट केले की वेळ सापेक्ष आहे, आपण ते आत्मसात करू शकत नाही. म्हणजे, तो म्हणाला की हा एक हट्टी आणि सततचा भ्रम आहे. आपल्या इंद्रियांना सतत असे भ्रम आहे की वेळ हा पुढे जाणारा बाण आहे. तो रेषीय आहे. भूतकाळ, वर्तमान आणि भविष्यकाळ आहे.</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> हो.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> आपण ते आत्मसात करू शकत नाही. पण तुम्ही, तुम्ही जगता, तुम्ही जगता - वास्तवाच्या या आकलनात नेहमीच तुमचा हात असतो. तर, तुम्ही कसे अनुभवता - एक शास्त्रज्ञ म्हणून तुम्हाला जे माहित आहे त्यामुळे तुम्ही तुमच्या मानवी अर्थाने वेळेचा वेगळ्या पद्धतीने अनुभव घेऊ शकता का?</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> तर, जर तुम्ही मला विचारले, तर भूतकाळ गेला का? हो. मी त्याला हो असे उत्तर देईन. माझे वडील गेले का? ते गेले का? हो. एक माणूस म्हणून मी असेच उत्तर देतो. आइन्स्टाईनने आपल्याला शिकवल्याप्रमाणे, भूतकाळ खरोखर गेला नाही हे मी ओळखण्याचा प्रयत्न करू शकतो. तो वर्तमान किंवा भविष्याइतकाच वास्तविक आहे. तुम्हाला फक्त हे ओळखावे लागेल की वेगवेगळे निरीक्षक, विश्वातील वेगवेगळे व्यक्ती वेगवेगळ्या वेगाने फिरणारे वास्तव वेगवेगळ्या प्रकारे तोडतात.</p><p> तर, हो. मला ते सगळं माहिती आहे. मी ते शिकवतो. मी माझ्या विद्यार्थ्यांना प्रश्नांची उत्तरे द्यायला लावतो आणि त्यावर परीक्षा देतो. पण जर तुम्ही मला विचाराल, तर मी ते माझ्या स्वतःच्या जीवनाच्या अनुभवाच्या रचनेत खरोखर गुंतवू शकलो आहे का? नाही. ते खूप कठीण आहे. आपल्या इंद्रियांमुळे जगाच्या दैनंदिन वैशिष्ट्यांवर मात करणे खूप कठीण आहे कारण आपल्या इंद्रियांनी आपल्याला ते अनुभवण्याची परवानगी दिली आहे.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> माझ्यासाठी ते थोडेसे स्पष्ट करा, जसे की तुम्ही खरोखरच हा प्रयत्न करता.</p><p> <b>मि. ग्रीन:</b> हो. म्हणजे, कधीकधी मी ब्रॉडवेवरून चालत जातो, वेस्टसाईड मार्केटमध्ये दूध घेण्यासाठी जातो, जसे या खोलीतील अनेकांनी केले असेल, आणि मी कोणाच्या तरी मागे जातो. आणि मी कल्पना करतो की माझे घड्याळ त्यांच्या घड्याळापेक्षा वेगळ्या वेगाने वेळेचे टिक टिक करत आहे आणि मी त्यांच्या घड्याळाकडे पाहतो तेव्हा मला वेळ हळूहळू टिक टिक करताना दिसतो. ते माझ्या घड्याळाकडे पाहतात तेव्हा त्यांना माझे घड्याळ हळूहळू टिक टिक करत असल्याचे दिसते. हो, मी तो खेळ खेळतो. आणि भौतिकशास्त्राने वर्णन केल्याप्रमाणे स्वतःला वास्तवाच्या खऱ्या बुडबुड्यात उतरवण्याचा प्रयत्न करणे ही एक मजेदार गोष्ट आहे.</p><p> पण असं नाहीये की त्याच्याशी काही अंतर्ज्ञान, खोल अंतर्ज्ञान जोडलेलं आहे. जर तुम्ही मला पहाटे २:०० वाजता उठवलं आणि गाढ झोपेतून उठवलं आणि वेळेबद्दलचे कोणतेही खरे प्रश्न विचारले तर मी एक माणूस म्हणून उत्तर देईन. भौतिकशास्त्राचा अभ्यास केलेल्या व्यक्तीच्या ज्ञानावर आधारित मी उत्तर देणार नाही.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> मला ते शोभिवंत वाटत नाही.</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> हो, म्हणजे...</p><p> [ <em>हास्य</em> ]</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> मी कल्पना करू शकतो की एके दिवशी आपण अशा टप्प्यावर विकसित होऊ जिथे कदाचित आपण खरोखरच जलद गतीने किंवा तीव्र गुरुत्वाकर्षण क्षमतेवर जीवन अनुभवत असू. आणि मग, आपल्याला आढळेल की आपली अंतर्ज्ञान तिथे प्रत्यक्षात येणाऱ्या खऱ्या वास्तवाकडे सरकत आहे. परंतु कमी वेगाने आणि कमी गुरुत्वाकर्षण क्षमतेवर, न्यूटनियन जगाचा दृष्टिकोन जग कसे चालते याचे वर्णन करण्याचे एक विलक्षण चांगले काम करतो आणि अशा प्रकारे आपली अंतर्ज्ञान विकसित झाली आहे. आणि आपण त्यातच अडकलो आहोत.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> ठीक आहे. चला काही मिनिटे काही प्रश्न विचारूया. आणि मग आपण परत येऊन येथे शेवट करूया. मला वाटते की एक आहे - लोक काय करतील? फक्त - येथे एक मायक्रोफोन आहे.</p><p> <b>प्रेक्षक १:</b> नमस्कार, डॉ. ग्रीन. स्ट्रिंग थिअरीसाठी सध्या आपल्याकडे असलेले सर्वोत्तम पुरावे कोणते आहेत? स्ट्रिंग थिअरीसाठी आपल्याकडे असलेले काही सर्वोत्तम आणि विश्वासार्ह पुरावे तुम्हाला माहिती आहेत का? धन्यवाद.</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> हो. स्ट्रिंग थिअरी बरोबर आहे याचा पुरावा आहे. छान. तर, तुम्हाला विचारायचे असलेले इतर प्रश्न...</p><p> [ <em>हास्य</em> ]</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> नाही, ठीक आहे. तर, तुमच्या प्रश्नाचे त्वरित उत्तर म्हणजे काहीच नाही. स्ट्रिंग थिअरी ही पूर्णपणे गणितीय बाब आहे आणि सध्या असा कोणताही प्रयोग नाही ज्याच्याकडे आपण लक्ष वेधू शकतो की या कल्पनेला पुरावे आहेत. आणि म्हणूनच, स्ट्रिंग थिअरीला खरोखर "स्ट्रिंग हायपोथिसिस" म्हटले पाहिजे. विज्ञानात "सिद्धांत" हा एक अतिशय विशिष्ट अर्थ आहे. आणि स्ट्रिंग थिअरी अद्याप त्या पातळीवर पोहोचलेला नाही.</p><p> आता, हे सांगितल्यानंतर, मी फक्त एवढेच सांगतो की आपण क्वांटम मेकॅनिक्सची चाचणी घेतली आहे. आपल्याला माहित आहे की ते जगाच्या पद्धतीचा एक भाग आहे - आपण सामान्य सापेक्षतेची चाचणी घेतली आहे. आपल्याला माहित आहे की ते जगाच्या कार्यपद्धतीचा एक भाग आहे. आपल्याला असे वाटते की विश्वाला भौतिकशास्त्राच्या नियमांचे सुसंगत वर्णन असले पाहिजे. आणि स्ट्रिंग थिअरी, क्वांटम मेकॅनिक्स आणि सामान्य सापेक्षता किंवा आपल्या गुरुत्वाकर्षणाच्या सिद्धांताशिवाय - ते सुसंगत पद्धतीने एकत्र येत नाहीत.</p><p> आश्चर्यकारक गोष्ट म्हणजे स्ट्रिंग थिअरीमध्ये, उदाहरणार्थ, तुम्हाला हिग्ज फील्ड किंवा हिग्ज फील्ड असू शकते असे काहीतरी आढळते. तुम्हाला आढळते की तुम्ही इलेक्ट्रॉन, क्वार्क आणि न्यूट्रिनो यांचा समावेश करू शकता. तुम्हाला आढळते की तुम्ही गेज सममितींचा समावेश करू शकता ज्यामुळे कमकुवत बल आणि मजबूत अणुबल बल निर्माण होतात.</p><p> २० व्या शतकात हळूहळू, पद्धतशीरपणे विकसित झालेल्या या सर्व कल्पनांना स्ट्रिंग थिअरीमध्ये एक नैसर्गिक घर सापडते, जे गुरुत्वाकर्षण आणि क्वांटम मेकॅनिक्स एकत्र करते. म्हणून या सिद्धांताबद्दल उत्साहित होण्याची अनेक कारणे आहेत, त्याचा अभ्यास करण्यासाठी पुरेशी प्रेरणा मिळण्याची अनेक कारणे आहेत. परंतु आपण अद्याप प्रयोगाशी संपर्क साधलेला नाही.</p><p> [ <em>संगीत: “मी ९ वर्षांचा आहे आज” आई द्वारे</em> ]</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> मी क्रिस्टा टिपेट आहे, आणि हे <em>ऑन बीइंग</em> आहे. आज, भौतिकशास्त्रज्ञ ब्रायन ग्रीन यांच्यासोबत विश्वाची पुनर्कल्पना करत आहोत. आम्ही कोलंबियाच्या डेव्हिस ऑडिटोरियममध्ये प्रेक्षकांकडून प्रश्न विचारत आहोत.</p><p> [ <em>संगीत: “मी ९ वर्षांचा आहे आज” आई द्वारे</em> ]</p><p> <b>प्रेक्षक सदस्य २:</b> धन्यवाद, डॉ. ग्रीन. तुमच्या सर्व कामाबद्दल आणि ते माझ्या गिल्डला ज्या पद्धतीने माहिती देत आहे त्याबद्दल धन्यवाद. मी एक धर्मशास्त्रज्ञ आहे. तर माझे खरोखर दोन प्रश्न आहेत. मला एकतर समजले नाही किंवा तुमच्या इच्छा स्वातंत्र्याबद्दलच्या संभाषणाने मला खात्री पटली नाही. कारण असे वाटते की तुमचा प्रस्ताव आपल्याला एका अतिशय नियतकालिक विश्वात ठेवतो आणि आपण फक्त, एका अर्थाने, जवळजवळ रोबोट आहोत जे या सामान्य नियमांमधून बाहेर पडून काम करत आहोत. आणि या अतिशय गुंतागुंतीच्या आणि सर्जनशील अस्तित्वात असे कोणतेही नवीनता नाही की आपण जागरूक प्राणी आहोत. ते माझे पहिले प्रश्न आहे.</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> तर, हो. ते स्वीकारणे कठीण आहे.</p><p> [ <em>हास्य</em> ]</p><p> <b>प्रेक्षक २:</b> तर तुम्ही काही सांगू शकाल का...</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> पण मी असं म्हणणार नाही की यात काही नवीनता नाहीये. पण हो, इच्छा स्वातंत्र्य जाऊ शकते.</p><p> <b>प्रेक्षक २:</b> तर, इच्छा स्वातंत्र्य, म्हणजे निवड. निवड असे काही नसते का?</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> बरोबर आहे.</p><p> <b>प्रेक्षक २:</b> मी प्रेम करणे निवडत नाही. मी स्वतःला वाढवणे निवडत नाही. मी जगणे निवडत नाही, कामूकडे परत जाणे निवडत नाही.</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> बरं, हे सगळं तुम्ही "निवड" म्हणजे काय यावर अवलंबून आहे. म्हणून, जर "निवड" म्हणजे तुम्ही अन्यथा करू शकला असता, तर मी हो म्हणेन. पण मी म्हणेन की तुम्हाला "निवड" या शब्दाचा अर्थ पुन्हा परिभाषित करावा लागेल. "निवड" म्हणजे निवडण्याची भावना. आता हे खरं आहे की भौतिकशास्त्राचे नियम स्वतःलाच खेळवत होते आणि म्हणूनच तुम्ही जे केले ते मूलभूतपणे केले, परंतु निवड करणे म्हणजे ती निवड करण्याची भावना असणे. आणि आपल्या सर्वांना ती भावना असते.</p><p> आणि ही एक अशी व्याख्या आहे जी मला वाटते ती चांगली काम करते. तुमच्या अंतर्ज्ञानात थोडे बदल करणे आवश्यक आहे जेणेकरून ते असे असू शकते - पडद्यामागे असलेले भौतिकशास्त्राचे नियम हे सर्व करत आहेत. पण हो, निवडीची ती भावना खरी आहे. आणि आपण स्वातंत्र्याची व्याख्या हीच केली पाहिजे.</p><p> <b>प्रेक्षक सदस्य २:</b> स्वतंत्र इच्छा...</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> इच्छा स्वातंत्र्य म्हणजे निवड करण्याची भावना. जरी पडद्यामागे, भौतिकशास्त्राचे नियम तार ओढत होते.</p><p> <b>प्रेक्षक २:</b> धन्यवाद. मला अजूनही खात्री पटलेली नाही.</p><p> [ <em>हास्य</em> ]</p><p> <b>प्रेक्षक सदस्य २:</b> माझा दुसरा प्रश्न, दैवी वास्तव मांडण्याशी संबंधित आहे, जे - चला "देव" शब्द वापरूया. आपण आता धर्मशास्त्रीय गटात असे करत नसलो तरी तुम्ही ते वर आणि पलीकडे का मांडत आहात?</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> बरं, जर तुम्ही "देव" हा शब्द अशा अस्तित्वासाठी वापरला जो आपल्या सभोवतालच्या जगात आपल्याला दिसणाऱ्या समान गोष्टींनी बनलेला आहे, ज्या नियमांनी तो घटक नियंत्रित केला जातो, तर देव हा एक पूर्णपणे सुसंगत आणि समजूतदार विचार आहे. आणि जर तुम्हाला असे म्हणायचे असेल तर आपण त्याच भाषेत बोलत आहोत. परंतु जर तुम्हाला पारंपारिकपणे देवाचा अर्थ असा आहे, जो मध्यस्थी करू शकतो, ज्यामुळे भौतिकशास्त्राच्या नियमांनी नियंत्रित नसलेल्या गोष्टी घडू शकतात, तर आपण वेगवेगळ्या भाषा बोलत आहोत.</p><p> आणि मी असं म्हणायला हवं की मी असं म्हणत नाहीये की ती कल्पना चुकीची आहे. ती बरोबर असू शकते. कदाचित देवानेच या सगळ्यामागे हात आहे. कदाचित देवानेच हे सगळं घडवून आणलं असेल आणि या कल्पनांमध्ये काही फरक असतील जिथे देव मागे बसून ते सगळं स्वतःला घडू देतो. आणि हेच घडत असेल. मला खरं सांगायचं म्हणजे ती कल्पना चुकीची नाही, पण एक शास्त्रज्ञ म्हणून मला ती खूपच रसहीन वाटते कारण ती मला इथे ज्या खोल प्रश्नांबद्दल बोलत आहे त्यापैकी कोणत्याही प्रश्नांमध्ये नवीन अंतर्दृष्टी देत नाही. मला काहीही मोजण्यास मदत करत नाही. मला या मोठ्या रहस्यांमध्ये काही अंतर्दृष्टी मिळविण्यात मदत करत नाही. ते फक्त एक रहस्य घेते आणि त्या रहस्याला पुन्हा लेबल करण्यासाठी दुसरा तीन-अक्षरी शब्द वापरते. आणि म्हणूनच मला ते मनोरंजक वाटत नाही. ते चुकीचे आहे असे नाही; मला ते मनोरंजक वाटत नाही.</p><p> मी फक्त हे सांगतो की विज्ञान आणि धर्म यांच्यातील संवाद मला खूप मनोरंजक वाटतो, कारण माझ्यासाठी, हे एक संभाषण आहे जे खरोखर आपण कोण आहोत, आपण कुठे होतो, समजून घेण्याची आपली इच्छा, आपण स्वतःला सांगत असलेल्या कथा आणि खोलवर समजून घेण्याच्या प्रयत्नांचे मूळ यावर बोलते. मला ते खूप मनोरंजक वाटते. जेव्हा मी म्हटले की ते रसहीन आहे, तेव्हा मी भौतिकशास्त्राच्या प्रश्नांच्या संदर्भात बोलत होतो. ते मला त्या प्रश्नांमध्ये कोणतीही प्रगती करू देत नाही.</p><p> <b>प्रेक्षक सदस्य ३:</b> डॉ. ग्रीन, तुम्ही या वेड्या गणितीय वास्तवाबद्दल खूप सुंदरपणे बोलता जे आपल्या अनुभवांबद्दलच्या आपल्या समजुतीला आधार देते, जे आपण या खोल प्रश्नांमधून शिकतो. आणि मी यावर सहमत आहे जितके सामान्य माणूस भाषांतरात तुमचे ऐकू शकतो तितकेच. पण माझा प्रश्न असा आहे की, या खोल प्रश्नांची उत्तरे जसजशी अधिकाधिक विरोधाभासी होत जातात, तसतसे हे किती उपयुक्त किंवा किती वास्तव आहे कारण ते केवळ अशा लोकांनाच उपलब्ध होते जे अशा प्रकारच्या अद्भुत गणितीय उत्तरे समजू शकतात?</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> बरं, पुन्हा एकदा, आपल्यासाठी ज्या गोष्टी गुंतागुंतीच्या आहेत, त्या आपण शंभर वर्षांनंतर दुसऱ्या इयत्तेत शिकवत असू. म्हणून, आपण हे नेहमीच पाहतो. आणि म्हणूनच, आपल्याला कोणत्या गोष्टी सोयीस्कर आहेत आणि कोणत्या कमी सोयीस्कर आहेत हे आपण वेळेच्या क्षणाच्या क्षणावरून ठरवू शकत नाही असे मला वाटते. परंतु मला वाटते की हे ओळखणे महत्त्वाचे आहे की, जसे आपण आधी चर्चा करत होतो, क्वांटम मेकॅनिक्सच्या अमूर्त गूढ कल्पना देखील, जर तुमच्याकडे सेल फोन असेल तर तुम्ही क्वांटम मेकॅनिक्स तुमच्या खिशात घेऊन जात आहात.</p><p> तुमच्याकडे ते उपकरण आहे, तुमच्याकडे वैयक्तिक संगणक आहे, एकात्मिक सर्किट असलेली कोणतीही गोष्ट आहे हे सर्व क्वांटम मेकॅनिक्सच्या या फॅन्सी गणितावर अवलंबून आहे जे आपल्याला इलेक्ट्रॉन हाताळण्यास, त्यांना या लहान सूक्ष्म सर्किटमधून जाण्यास भाग पाडण्यास अनुमती देते. तर, हे कल्पना केवळ वेडे गणित नाहीत; ते जग कसे कार्य करते याबद्दल केवळ विचित्र आणि अमूर्त अंतर्दृष्टी नाहीत; त्यांच्याकडे प्रत्यक्षात आपल्या दैनंदिन जीवनात घुसखोरी करण्याचा एक मार्ग आहे.</p><p> म्हणून, मला वाटते की यावरून हे स्पष्ट होते की हे महत्त्वाचे आहे, सेल फोन असलेल्या व्यक्तीला श्रोडिंगरचे समीकरण समजले की नाही, ते खरोखर महत्त्वाचे आहे. आणि कालांतराने, मला वाटते की या कल्पना समजून घेणाऱ्या आणि न समजणाऱ्यांमधील अडथळे पुन्हा कमी होतील. कारण कालांतराने, एका पिढीला अभेद्य वाटणाऱ्या कल्पना दुसऱ्या पिढीसाठी दुसऱ्या स्वभावाच्या बनतात.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> तर, आइन्स्टाईन म्हणाले की त्यांच्याकडे एक वैश्विक धार्मिक संवेदनशीलता आहे जी आश्चर्य, विस्मय आणि गूढतेबद्दल होती आणि ते पुरेसे होते. मला सांगा, तुमच्याकडे वैश्विक धार्मिक संवेदनशीलता आहे का, की ती एक वाक्यांश आहे जी तुमच्याशी जुळते? किंवा तुम्ही त्याचे वर्णन कसे कराल?</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> हो. पुन्हा एकदा, हे सर्व या शब्दांचा अर्थ काय आहे यावर अवलंबून आहे.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> बरोबर.</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> पण - म्हणून, लेबल न लावता...</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> तर, तुम्ही स्वतःसाठी कोणते शब्द वापराल?</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> हो, लेबल न लावता, मी त्याचे वर्णन करेन कारण मला विश्व कसे एकत्र केले आहे यातील अद्भुत सुसंवादाची खोलवर जाणीव आहे, की या अगदी सोप्या गणितीय नियमांसह जे खरोखर टी-शर्टवर लिहिले जाऊ शकतात - हे अपोक्रिफल नाही - म्हणजे, माझ्या मुलांकडे असा टी-शर्ट आहे आणि ते कधीकधी तो घालतात.</p><p> त्या नियमांचा वापर करून, आपण खरोखरच हे समजू शकतो की विश्वाची सुरुवात झाल्यानंतरच्या एका सेकंदाच्या विभाजिततेपासून उत्क्रांती कशी झाली - बिग बँग अजूनही एक गूढ आहे - परंतु आपण आजपर्यंत सुरुवातीनंतरच्या एका सेकंदाच्या विभाजिततेपासून ते कसे उत्क्रांत झाले हे समजू शकतो आणि त्याची स्थूल तपशीलवार वैशिष्ट्ये चांगल्या प्रकारे समजून घेऊ शकतो. ही एक आश्चर्यकारक गोष्ट आहे. माझ्यासाठी ती आध्यात्मिक आहे. हे सर्व - जगातील ही गुंतागुंत काही सोप्या कल्पनांमध्ये कमी करता येते ही वस्तुस्थिती. गणिताची शक्ती, माझ्यासाठी, जवळजवळ एक आध्यात्मिक अनुभव आहे. तर, हो. मी म्हणेन की जर धार्मिक काय आहे याची ती चांगली व्याख्या असेल, तर मी खूप धार्मिक आहे.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> मी फक्त - तुम्ही तुमच्या मुलांचा उल्लेख केला आहे, आणि मी कल्पना करत आहे की त्यांना हे सांगणे किती सोपे होईल की त्यांच्याकडे इच्छास्वातंत्र्य नसल्यामुळे त्यांनी जे केले ते करण्याचा पर्याय नव्हता.</p><p> [ <em>हास्य</em> ]</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> ते करतात. आणि ते बरोबर आहेत. त्यांना कधीही शिक्षा होत नाही. पण माझ्याकडे त्यांना शिक्षा करण्याचा पर्याय नव्हता. तेच उत्तर आहे.</p><p> [ <em>हास्य</em> ]</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> आध्यात्मिक संवेदनशीलतेच्या त्या कल्पनेचे अनुसरण करत - आईन्स्टाईनने वापरलेली आणखी एक कल्पना, प्रतिमा विश्वामागील मन किंवा बुद्धिमत्तेची होती, ज्याद्वारे त्यांचा अर्थ निर्माता देव असा नव्हता. परंतु, विशेषतः या लपण्याच्या बाबतीत, आणि आपण संपूर्ण काळापासून फिरत असलेल्या या गोष्टीबद्दल की तुम्हाला वास्तवाचे स्वरूप जे माहित आहे ते अनुभवाच्या जाडीत आपण पाहू शकत नाही, जे आपल्याकडे आहे तेच आहे.</p><p> तर, जर तुम्ही विचार केलात - आणि मला माहित नाही की हा शब्द तुमच्यासाठी उपयुक्त आहे की नाही - पण जर तुम्ही मन, बुद्धिमत्ता किंवा विश्वामागील त्या व्यवस्थेबद्दल विचार केलात, तर तुम्ही ते कसे कल्पना करता? त्यात असे काहीतरी आहे जे आपला मुद्दा मांडण्यासाठी लपलेलेपणा समाविष्ट करते.</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> तर, मी म्हणेन, लक्षात ठेवण्याची महत्त्वाची गोष्ट - मला वाटते की अनेक भौतिकशास्त्रज्ञांचा असा दृष्टिकोन आहे - आपण असे गृहीत धरत नाही की या सर्वामागे काही मन आहे, परंतु आपल्याकडे आहे...</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> बरोबर. नाही, हो.</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> पण मी म्हणेन की समीकरणांच्या अगदी भोळ्या दृष्टिकोनातून आपण असे म्हणू शकतो की असे शक्तिशाली नियम आहेत जे अशा गोष्टी करू शकतात ज्या तुम्ही त्यांच्याकडून करू शकणार नाही अशी अपेक्षा करू शकता. म्हणजे, जर आपण ते कोट्यवधी वर्षांच्या कालावधीत एकत्रित केले तर सामान्य सापेक्षता, क्वांटम मेकॅनिक्समधील साधे समीकरण आणि कण भौतिकशास्त्राचे मानक मॉडेल कसे असू शकते, तर ते तुम्हाला आणि मला, हे गुंतागुंतीचे, संज्ञानात्मक अस्तित्व निर्माण करण्याचा कट रचू शकते?</p><p> उत्क्रांतीवादी बदलातून घडणाऱ्या भौतिकशास्त्राच्या नियमांमधून आपण खरोखर कसे बाहेर पडू शकतो? पण ही गणिताची शक्ती आहे. म्हणून जर तुम्हाला हवे असेल तर लपलेला हात आहे. जर तुम्हाला हवे असेल तर त्याला देवाचा लपलेला हात म्हणा. मी त्याला फक्त समीकरणांचा लपलेला हात म्हणेन. आणि हेच आपल्याला सुरुवातीपासून इथपर्यंत पोहोचवते.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> ठीक आहे. मला वाटतं हा तुमचा शेवटचा शब्द आहे. धन्यवाद, ब्रायन ग्रीन.</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> मला आनंद झाला.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> आल्याबद्दल सर्वांचे आभार.</p><p> [टाळ्या]</p><p> [ <em>संगीत: आय एम रोबोट अँड प्राउड द्वारे "समर कलर"</em> ]</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> ब्रायन ग्रीन हे कोलंबिया विद्यापीठात भौतिकशास्त्र आणि गणिताचे प्राध्यापक आहेत. ते वर्ल्ड सायन्स फेस्टिव्हलचे सह-संस्थापक देखील आहेत. त्यांच्या पुस्तकांमध्ये <em>द एलिगंट युनिव्हर्स</em> आणि <em>द हिडन रिअॅलिटी: पॅरलल युनिव्हर्सेस अँड द डीप लॉज ऑफ द कॉसमॉस यांचा</em> समावेश आहे.</p><p> [ <em>संगीत: आय एम रोबोट अँड प्राउड द्वारे "समर कलर"</em> ]</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> तर, ब्रायन ग्रीन सोबतच्या माझ्या संभाषणातील एक भाग मला अजूनही गोंधळात टाकतो आणि आम्ही तो शोमध्ये बसवू शकलो नाही. स्ट्रिंग थिअरी ज्या परिस्थितींना सूचित करते त्यापैकी एक म्हणजे आपण जे वास्तव म्हणून पाहतो, स्वतःसह, ते एका होलोग्रामसारखे असते.</p><p> <b>श्री. ग्रीन:</b> या कल्पनेच्या इतिहासात भौतिकशास्त्राचे बरेच भाग येतात, परंतु प्रस्ताव असा आहे की आपण प्रत्यक्षात भौतिकशास्त्राच्या नियमांचे होलोग्राफिक प्रक्षेपण असू शकतो जे आपल्या सभोवतालच्या पातळ पृष्ठभागावर अस्तित्वात आहेत, उदाहरणार्थ, विश्वाच्या दूरच्या कडांवर, जसे होलोग्राम हा प्लास्टिकचा पातळ तुकडा असतो जो योग्यरित्या प्रकाशित झाल्यावर वास्तववादी त्रिमितीय प्रतिमा तयार करतो. जर तुम्हाला हवे असेल तर आपण त्या सीमा पृष्ठभागावर अस्तित्वात असलेल्या भौतिकशास्त्राची त्रिमितीय प्रतिमा असू शकतो.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> त्यामुळे या माहितीच्या स्रोताचा प्रश्न निर्माण होत नाही का? म्हणजे, तुम्ही वापरलेल्या उपमांपैकी एक - जणू आपण वास्तुविशारदाच्या ब्लूप्रिंटचे गगनचुंबी इमारत आहोत, किंवा - पण कोण आहे - त्या ब्लूप्रिंटचा स्रोत काय आहे?</p><p> <b>मिस्टर ग्रीन:</b> बरोबर. उत्तर देणे कठीण आहे.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> ब्रायन ग्रीन सोबतच्या माझ्या संभाषणातील याबद्दल आणि इतर आकर्षक कल्पना ऐकण्यासाठी, onbeing.org वर किंवा तुम्ही तुमचे पॉडकास्ट कुठेही डाउनलोड कराल तिथे संपादित न केलेली मुलाखत शोधा.</p><p> [ <em>संगीत: केटेल यांचे "ट्विंकल ट्विंकल"</em> ]</p><p> <b>कर्मचारी:</b> <em>ऑन बीइंगमध्ये</em> ट्रेंट गिलिस, ख्रिस हेगल, लिली पर्सी, मारिया हेल्गेसन, माया टॅरेल, मेरी सॅम्बिले, बेथानी मान आणि सेलेना कार्लसन आहेत.</p><p> <b>सुश्री टिपेट:</b> या आठवड्यात कोलंबिया येथील रॉबर्ट पोलॅक, एम्मा चांग आणि मिरांडा हॉकिन्स आणि अर्गोट स्टुडिओजचे पॉल रुएस्ट यांचे विशेष आभार.</p><p> आमचे सुंदर थीम संगीत झो कीटिंग यांनी दिले आहे आणि संगीतबद्ध केले आहे. आणि प्रत्येक शोमध्ये आमचे अंतिम श्रेय गाताना तुम्हाला ऐकू येणारा शेवटचा आवाज हिप-हॉप कलाकार लिझो आहे.</p><p> <em>ऑन बीइंगची</em> निर्मिती अमेरिकन पब्लिक मीडिया येथे करण्यात आली. आमच्या निधी भागीदारांमध्ये हे समाविष्ट आहे:</p><p> जॉन टेम्पलटन फाउंडेशन.</p><p> प्रेमळ जगासाठी आध्यात्मिक पाया तयार करण्यास मदत करणारी फेट्झर संस्था. त्यांना fetzer.org वर शोधा.</p><p> कॅलिओपिया फाउंडेशन, असे भविष्य घडवण्यासाठी काम करत आहे जिथे सार्वत्रिक आध्यात्मिक मूल्ये आपल्या सामान्य घराची काळजी कशी घ्यावी याचा पाया तयार करतील.</p><p> पब्लिक थिऑलॉजी रीइमॅजिन्डच्या समर्थनार्थ हेन्री लुस फाउंडेशन.</p><p> ऑस्प्रे फाउंडेशन, सशक्त, निरोगी आणि परिपूर्ण जीवनासाठी एक उत्प्रेरक.</p><p> आणि लिली एंडोमेंट, इंडियानापोलिस-आधारित, खाजगी कुटुंब फाउंडेशन जे त्यांच्या संस्थापकांच्या धर्म, समुदाय विकास आणि शिक्षणातील हितसंबंधांना समर्पित आहे.</p> </div> </div>    <div class="inline-share-icons border-0 mt-0 pt-0"> <div class="d-flex align-items-center"> <span class="me-3 fw-semibold">Share this story:</span> <div> <a href="http://www.facebook.com/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on Facebook"> <i class="fab fa-facebook-f"></i> </a> <a href="https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F&text=%3Cp%3E%3C%2Fp%3E%3Ciframe+frameborder%3D%22no%22+height%3D%22300%22+scrolling%3D%22no%22+src%3D%22https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F325531486%26amp%3Bcolor%3D%2523ff5500%26amp%3Bauto_play%3Dfalse%26amp%3Bhide_related%3Dfalse%26amp%3Bshow_comments%3Dtrue%26amp%3Bshow_user%3Dtrue%26am%20%3A%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%87+%E0%A4%A7%E0%A4%A1%E0%A5%87+%E0%A4%86%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A4+%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%80.+%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0+%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8%3A+%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%2C+%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0&via=&hashtags=" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on Twitter"> <i class="fab fa-twitter"></i> </a> <a href="https://www.linkedin.com/sharing/share-offsite/?url=https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon" aria-label="Share on LinkedIn"> <i class="fab fa-linkedin-in"></i> </a> <a href="https://api.whatsapp.com/send?text=%3Cp%3E%3C%2Fp%3E%3Ciframe+frameborder%3D%22no%22+height%3D%22300%22+scrolling%3D%22no%22+src%3D%22https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F325531486%26amp%3Bcolor%3D%2523ff5500%26amp%3Bauto_play%3Dfalse%26amp%3Bhide_related%3Dfalse%26amp%3Bshow_comments%3Dtrue%26amp%3Bshow_user%3Dtrue%26am%20%3A%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%87+%E0%A4%A7%E0%A4%A1%E0%A5%87+%E0%A4%86%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A4+%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%80.+%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0+%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8%3A+%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%2C+%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%20https%3A%2F%2Fwww.dailygood.org%2Fstory%2F1766%2Freimagining-the-cosmos-on-being%2F" target="_blank" class="share-icon d-none d-sm-inline-flex" aria-label="Share on WhatsApp"> <i class="fab fa-whatsapp"></i> </a> </div> </div> </div>   <div class="comments-section mt-3 border-top-0"> <a name="addcomment"></a> <h3 class="h5 pb-2 section-header"> <i class="bi bi-chat-quote text-primary"></i> <span>COMMUNITY REFLECTIONS</span> <hr> </h3> <div class="alert alert-success mb-5" role="alert" id="cmtform_box"> <h5 class="card-title mb-3 fw-bold p-0 fs-2">SHARE YOUR REFLECTION</h5> <form id="comment-form" method="post" action="https://www.dailygood.org/story/1766/reimagining-the-cosmos-on-being/"> <input type="hidden" name="t" value="addComment"> <input type="hidden" name="story_id" value="1766"> <input type="hidden" name="pcmt_id" id="pcmt_id" value=""> <div id="form-message-container" class="mb-3" style="display:none;"></div> <textarea id="comment_text" name="comment_text" rows="3" class="form-control mb-3" placeholder="Share your thoughts on this story..." required></textarea> <div class="row mt-3"> <div class="col-sm-6"> <div class="input-group mb-3"> <span class="input-group-text"><i class="far fa-user"></i></span> <input type="text" name="comment_name" id="comment_name" value="" class="form-control" placeholder="Your name" required> </div> </div> <div class="col-sm-6"> <div class="input-group mb-3"> <span class="input-group-text"><i class="far fa-envelope"></i></span> <input type="email" name="comment_email" id="comment_email" value="" class="form-control" placeholder="Your email (not published)" required> </div> </div> </div> <div class="d-flex justify-content-between align-items-center mt-3"> <div class="form-check"> <input class="form-check-input" type="checkbox" id="subscribe" name="subscribe" value="1"> <label class="form-check-label" for="subscribe"> Notify me of follow-up comments </label> </div> <div>  <button type="submit" class="btn btn-info px-4 g-recaptcha" data-sitekey="6Ld9FbYpAAAAAGIucyXK_lxDVb-6tDGgPuXN0OPm" data-callback='onSubmit' data-action='submit'> <i class="bi bi-send me-2"></i>Post Comment </button> </div> </div> </form> </div> <script src="https://www.google.com/recaptcha/enterprise.js?render=6Ld9FbYpAAAAAGIucyXK_lxDVb-6tDGgPuXN0OPm"></script> <script> function onSubmit(token) { document.getElementById("comment-form").submit(); }</script> <script> $(document).ready(function() { // Toggle between short and full comments $('.see_full_cmt').on('click', function(e) { e.preventDefault(); var cid = $(this).attr('cid'); $('.short_cmt' + cid).hide(); $('.long_cmt' + cid).show(); }); $('.see_short_cmt').on('click', function(e) { e.preventDefault(); var cid = $(this).attr('cid'); $('.long_cmt' + cid).hide(); $('.short_cmt' + cid).show(); }); }); </script> </div>   </div> </div> </div> </div> </section> <script src="js/story.js?2cue"></script>  <footer class="footer"> <div class="container"> <div class="row"> <div class="col-md-5 mb-4 mb-md-0"> <h5 class="footer-title">About DailyGood</h5> <p class="footer-about-text"> For over 29 years, DailyGood has been a volunteer-led movement to share uplifting stories that connect hearts and inspire action — all without ads, agendas, or asks. Change the story, change the world. </p> <a href="about" class="footer-about-link"> <span>Learn Our Story</span> <i class="bi bi-arrow-right"></i> </a>  </div> <div class="col-md-1 mb-4 mb-md-0"></div> <div class="col-md-3 mb-4 mb-md-0"> <h5 class="footer-title">Get More Engaged</h5> <div class="footer-links"> <a href="subscribe">Subscribe to Our Newsletters</a> <a href="https://pod.servicespace.org/apply/" target="_blank">Join Peer-learning Pods</a> <a href="https://www.awakin.ai" target="_blank">Chat with Compassion AI</a> <a href="https://www.awakin.org/v2/calls" target="_blank">Listen to Awakin Podcast</a> </div> </div> <div class="col-md-3"> <h5 class="footer-title">Connect With Us</h5> <div class="footer-links"> <a href="suggest"><i class="bi bi-lightbulb me-2"></i>Suggest A Story</a> <a href="publish"><i class="bi bi-send me-2"></i>Share Your Story</a> <a href="my"><i class="bi bi-people me-2"></i>Volunteer With Us</a> <a href="contact"><i class="bi bi-envelope me-2"></i>Send An Email</a> </div> </div> </div> <div class="copyright text-center"> <p>DailyGood — a project of <a target='_blank' href="https://www.servicespace.org">ServiceSpace</a>.</p> </div> </div> </footer>  <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/bootstrap@5.1.3/dist/js/bootstrap.bundle.min.js"></script>  <script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/OwlCarousel2/2.3.4/owl.carousel.min.js"></script>   <script src="js/scripts.js?2cue"></script> <script> (function() { 'use strict'; console.log('SSO: Script starting'); // Skip SSO on dev/coder environments — no production Pod to check against if (window.location.hostname.endsWith('.coder.dev.servicespace.org')) { console.log('SSO: Dev environment detected, skipping SSO check'); return; } // Cooldown periods (in milliseconds) var QUICK_COOLDOWN = 10000; // 10 seconds - between any checks (per-tab) var NOT_LOGGED_IN_TTL = 1800000; // 30 minutes - how long to remember "not logged in" var VISIBILITY_MIN_AGE = 300000; // 5 minutes - min age before tab-switch triggers recheck // When user returns to this tab after being away a while, clear the // "not logged in" cache so we re-check SSO status. This handles the // case where user logs in on another tab/site then returns here. document.addEventListener('visibilitychange', function() { if (document.visibilityState === 'visible') { var checkedAt = parseInt(localStorage.getItem('sso_not_logged_in_at') || '0'); if (checkedAt && (Date.now() - checkedAt >= VISIBILITY_MIN_AGE)) { console.log('SSO: Tab visible after 5+ min, clearing cache for fresh check'); localStorage.removeItem('sso_not_logged_in_at'); sessionStorage.removeItem('sso_last_attempt'); } } }); // Check if user just logged out - skip SSO check to prevent re-login loop if (document.cookie.indexOf('sso_logout=') !== -1) { console.log('SSO: Recent logout detected, skipping check'); // Clear the cookie now that we've respected it document.cookie = 'sso_logout=; expires=Thu, 01 Jan 1970 00:00:00 UTC; path=/;'; // Also cache that we're not logged in (prevents check on next tab) localStorage.setItem('sso_not_logged_in_at', Date.now().toString()); return; } var urlParams = new URLSearchParams(window.location.search); var ssoToken = urlParams.get('sso_token'); // Handle returning from redirect-based flow with sso_token if (ssoToken) { console.log('SSO: Has sso_token from redirect flow, completing login'); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); // Clear the "not logged in" cache since we're about to log in localStorage.removeItem('sso_not_logged_in_at'); // Clean the URL by removing sso_token parameter var cleanUrl = window.location.href.split('?')[0]; var params = new URLSearchParams(window.location.search); params.delete('sso_token'); params.delete('sso_checked'); var remainingParams = params.toString(); if (remainingParams) { cleanUrl += '?' + remainingParams; } // Redirect to local login endpoint with the token window.location.href = '/sso/login.php?token=' + encodeURIComponent(ssoToken) + '&return=' + encodeURIComponent(cleanUrl); return; } // If sso_checked flag is present, Pod confirmed we're not logged in there if (urlParams.get('sso_checked')) { console.log('SSO: sso_checked param present, user not logged in on Pod'); // Store in localStorage so ALL tabs know we're not logged in localStorage.setItem('sso_not_logged_in_at', Date.now().toString()); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); // Clean sso_checked from URL so it doesn't appear in shared/copied links var params = new URLSearchParams(window.location.search); params.delete('sso_checked'); var clean = params.toString(); var cleanUrl = window.location.pathname + (clean ? '?' + clean : '') + window.location.hash; history.replaceState(null, '', cleanUrl); return; } // Check localStorage cache: are we already confirmed "not logged in"? var notLoggedInAt = parseInt(localStorage.getItem('sso_not_logged_in_at') || '0'); if (notLoggedInAt && (Date.now() - notLoggedInAt < NOT_LOGGED_IN_TTL)) { console.log('SSO: Cached not-logged-in (' + Math.round((NOT_LOGGED_IN_TTL - (Date.now() - notLoggedInAt))/60000) + ' min remaining), skipping'); return; } // Quick cooldown: Don't check too frequently within same tab (10 seconds) var lastAttempt = parseInt(sessionStorage.getItem('sso_last_attempt') || '0'); if (Date.now() - lastAttempt < QUICK_COOLDOWN) { console.log('SSO: Within quick cooldown, skipping check'); return; } // Prevent concurrent checks if (window.ssoChecking) { console.log('SSO: Already checking, skipping'); return; } window.ssoChecking = true; // Helper function to do redirect-based SSO check function doRedirectCheck() { console.log('SSO: Using redirect approach'); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); var returnUrl = encodeURIComponent(window.location.href); window.location.href = 'https://pod.servicespace.org/sso/check.php?return=' + returnUrl; } // Check if we already tried fetch and it failed (use redirect instead) var fetchFailed = sessionStorage.getItem('sso_fetch_failed'); if (fetchFailed) { console.log('SSO: Fetch previously failed, using redirect approach'); sessionStorage.removeItem('sso_fetch_failed'); doRedirectCheck(); return; } console.log('SSO: Starting fetch to Pod status endpoint'); // Try fetch approach first (works when third-party cookies allowed) fetch('https://pod.servicespace.org/sso/status.php', { method: 'GET', credentials: 'include', mode: 'cors', cache: 'no-store' }) .then(function(response) { console.log('SSO: Got response', response.status); if (!response.ok) throw new Error('Network error: ' + response.status); return response.json(); }) .then(function(data) { console.log('SSO: Parsed data', data); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); if (data.logged_in && data.token) { console.log('SSO: User logged in on Pod, redirecting to local login'); // Clear cached "not logged in" since user IS logged in localStorage.removeItem('sso_not_logged_in_at'); window.location.href = '/sso/login.php?token=' + encodeURIComponent(data.token) + '&return=' + encodeURIComponent(window.location.href); } else if (!data.logged_in && data.cookie_present === false) { // Third-party cookies are blocked! // Pod didn't receive any cookies, so it can't know if user is logged in // Try redirect fallback which uses first-party Pod cookie console.log('SSO: Cookies blocked (third-party), trying redirect fallback'); doRedirectCheck(); } else { console.log('SSO: Not logged in on Pod (confirmed with cookies present)'); // User genuinely not logged in on Pod - cache in localStorage localStorage.setItem('sso_not_logged_in_at', Date.now().toString()); window.ssoChecking = false; } }) .catch(function(error) { console.log('SSO: Fetch failed:', error.message); // Mark that fetch failed so we use redirect sessionStorage.setItem('sso_fetch_failed', '1'); sessionStorage.setItem('sso_last_attempt', Date.now().toString()); doRedirectCheck(); }); })(); </script> </body> </html>