Hoe Verlangen Naar Aandacht Je Minder Creatief Maakt

Allereerst, bedankt voor je aandacht. Er gaat niets boven een kamer vol mensen zoals deze, waar jullie allemaal je aandacht aan mij schenken. Het is een krachtig gevoel om aandacht te krijgen. Ik ben acteur, dus ik ben een beetje een expert in, nou ja, eigenlijk niets.

(Gelach)

Maar ik weet wel hoe het voelt om aandacht te krijgen – ik heb in mijn leven het geluk gehad om veel meer dan mijn deel van de aandacht te krijgen. En daar ben ik dankbaar voor, want zoals ik al zei, het is een krachtig gevoel. Maar er is nog een ander krachtig gevoel dat ik als acteur ook vaak heb mogen ervaren. En het is grappig, het is een beetje het tegenovergestelde gevoel, want het komt niet voort uit aandacht krijgen. Het komt voort uit aandacht geven.

Als ik acteer, raak ik zo gefocust dat ik maar op één ding let. Bijvoorbeeld wanneer ik op de set sta en we bijna gaan filmen en de eerste regisseur "Rolling!" roept. En dan hoor ik "speed", "marker", "set", en dan roept de regisseur "Action!". Ik heb die scène zo vaak gehoord, het is een soort Pavloviaanse toverspreuk voor me geworden. "Rolling", "speed", "marker", "set" en "action". Er gebeurt iets met me, ik kan er niets aan doen. Mijn aandacht... versmalt. En al het andere in de wereld, al het andere dat me dwarszit of mijn aandacht trekt, verdwijnt, en ik ben gewoon... daar. En dat gevoel, dát is waar ik van hou, dát is voor mij creativiteit. En dat is de grootste reden waarom ik zo dankbaar ben dat ik acteur mag zijn.

Er zijn dus twee krachtige gevoelens. Aandacht krijgen en aandacht schenken. Natuurlijk heeft nieuwe technologie de afgelopen tien jaar steeds meer mensen in staat gesteld om dit krachtige gevoel van aandacht krijgen te ervaren. Voor elke vorm van creatieve expressie, niet alleen acteren. Het kan schrijven, fotografie, tekenen, muziek zijn – alles. De distributiekanalen zijn gedemocratiseerd, en dat is een goede zaak.

Maar ik denk wel dat er een onbedoeld gevolg is voor iedereen op aarde die creatief wil zijn – ikzelf incluis, want ik ben hier niet immuun voor. Ik denk dat onze creativiteit steeds meer een middel wordt om een doel te bereiken – en dat doel is aandacht krijgen. En dus voel ik me genoodzaakt om mijn mond open te doen, want in mijn ervaring geldt: hoe meer ik dat krachtige gevoel van aandacht nastreef, hoe gelukkiger ik ben. Maar hoe meer ik dat krachtige gevoel van aandacht nastreef, hoe ongelukkiger ik ben.

(Eén persoon klapt)

En -- bedankt.

(Gelach)

(Applaus)

Dit gaat dus ver terug voor mij. Ik denk dat de eerste keer dat ik me kan herinneren dat ik mijn acteerwerk gebruikte om aandacht te trekken, ik acht jaar oud was op zomerkamp. Ik deed toen al ongeveer een jaar audities en had het geluk gehad om wat kleine rolletjes te krijgen in tv-programma's en reclames, en ik heb er die zomer op kamp veel over opgeschept. En in het begin werkte het. De andere kinderen gaven me veel extra aandacht, omdat ik in "Family Ties" had gespeeld. Dat is een foto van mij in "Family Ties".

(Gelach)

Toen keerde het tij – ik denk dat ik te ver was gegaan met opscheppen. En toen begonnen de andere kinderen me uit te lachen. Ik herinner me dat er een meisje was op wie ik verliefd was, Rocky. Ze heette Rachel, ze werd door anderen Rocky genoemd. Ze was prachtig, en ze kon zingen, en ik was helemaal weg van haar, en ik stond daar maar op te scheppen. En ze draaide zich naar me om en noemde me een opschepper. Wat ik honderd procent verdiende. Maar weet je, het deed nog steeds pijn. En sinds die zomer heb ik een zekere aarzeling om aandacht te vragen voor mijn acteerwerk.

Soms vroegen mensen me: "Wacht eens even, als je de aandacht niet leuk vindt, waarom ben je dan acteur?" En dan zei ik: "Want daar draait acteren niet om, man, het gaat om de kunst." En dan zeiden ze: "Oké, oké, man."

(Gelach)

En toen kwam Twitter. Ik raakte er helemaal aan verslaafd, net als iedereen, wat me tot een volslagen hypocriet maakte. Want op dat moment gebruikte ik mijn acteerwerk absoluut om aandacht te trekken. Ik bedoel, wat, dacht ik dat ik alleen maar volgers kreeg dankzij mijn briljante tweets? Ik dacht echt dat – ik dacht zoiets van –

(Gelach)

"Ze vinden me niet alleen aardig omdat ze me in 'Batman' hebben gezien, ze vinden het leuk wat ik te zeggen heb. Ik ben goed met woorden."

(Gelach)

En toen, in een mum van tijd, begon het een impact te hebben op mijn geliefde creatieve proces. Dat doet het nog steeds. Ik probeer het te negeren. Maar weet je, ik zat daar dan, een script te lezen. En in plaats van te denken: "Hoe kan ik me persoonlijk identificeren met dit personage?" Of "Hoe zal het publiek zich met dit verhaal identificeren?", dacht ik: "Wat gaan mensen op Twitter over deze film zeggen?" En "Wat zal ik terugzeggen dat goed en sarcastisch genoeg is om veel retweets te krijgen, maar niet te hard, want mensen vinden het leuk om beledigd te worden, en ik wil niet gecanceld worden?" Dit zijn de gedachten die bij me opkomen als ik een script zou moeten lezen en probeer een kunstenaar te zijn.

En ik ben hier niet om je te vertellen dat technologie de vijand van creativiteit is. Dat denk ik niet. Ik denk dat technologie slechts een hulpmiddel is. Het heeft de potentie om ongekende menselijke creativiteit te stimuleren. Ik ben bijvoorbeeld zelfs een online community begonnen, HITRECORD, waar mensen over de hele wereld samenwerken aan allerlei creatieve projecten. Dus ik denk niet dat sociale media, smartphones of welke technologie dan ook op zichzelf problematisch zijn. Maar... als we het hebben over de gevaren van creativiteit als middel om aandacht te trekken, dan moeten we het toch ook hebben over het aandachtgedreven bedrijfsmodel van de grote socialmediabedrijven van vandaag?

(Applaus)

Dit zal voor sommigen van jullie bekend terrein zijn, maar het is een heel relevante vraag: hoe verdient een socialmediaplatform zoals bijvoorbeeld Instagram geld? Het verkoopt geen fotodeelservice – dat is gratis. Dus wat verkoopt het dan? Het verkoopt aandacht. Het verkoopt de aandacht van zijn gebruikers aan adverteerders. Er wordt momenteel veel gediscussieerd over hoeveel aandacht we allemaal besteden aan dingen zoals Instagram, maar mijn vraag is: hoe krijgt Instagram zoveel aandacht?

We snappen het. Telkens wanneer iemand iets op Instagram plaatst, krijgt diegene een bepaalde hoeveelheid aandacht van zijn of haar volgers, of die nu een paar of een paar miljoen volgers heeft. En hoe meer aandacht je krijgt, hoe meer aandacht Instagram kan verkopen. Het is dus in het belang van Instagram dat je zoveel mogelijk aandacht krijgt. En dus traint het je om die aandacht te willen, ernaar te hunkeren, je gestrest te voelen als je er niet genoeg van krijgt. Instagram maakt zijn gebruikers verslaafd aan het krachtige gevoel van aandacht krijgen. En ik weet dat we allemaal grapjes maken, van: "Oh mijn god, ik ben zo verslaafd aan mijn telefoon", maar dit is een echte verslaving. Er zit een hele wetenschap achter. Als je nieuwsgierig bent, raad ik het werk van Jaron Lanier, Tristan Harris en Nir Eyal aan.

Maar dit is wat ik je kan vertellen. Verslaafd zijn aan aandacht is net als verslaafd zijn aan al het andere. Het is nooit genoeg. Je begint en je denkt: "Had ik maar 1000 volgers, dat zou geweldig voelen." Maar dan denk je: "Nou, als ik eenmaal 10.000 volgers heb," en: "Als ik eenmaal 100 heb, als ik eenmaal een miljoen volgers heb, dan voel ik me geweldig."

Ik heb dus 4,2 miljoen volgers op Twitter – het heeft me nooit een geweldig gevoel gegeven. Ik ga je niet vertellen hoeveel ik er op Instagram heb, want ik schaam me oprecht voor hoe laag dat aantal is. Ik ben namelijk pas lid geworden van Instagram nadat "Batman" uitkwam.

(Gelach)

En ik zoek naar andere acteurs, en ik zie dat hun aantal hoger is dan het mijne, en dat geeft me een slecht gevoel over mezelf. Omdat het aantal volgers ervoor zorgt dat iedereen zich slecht voelt over zichzelf. Dat gevoel van tekortkoming is wat je drijft om te posten, zodat je meer aandacht krijgt, en die aandacht die je krijgt, is wat deze bedrijven verkopen, daarmee verdienen ze hun geld. Dus er is geen enkele hoeveelheid aandacht die je kunt krijgen waar je het gevoel hebt dat je er bent, en je denkt: "Ah, nu ben ik goed."

En natuurlijk zijn er veel acteurs die beroemder zijn dan ik, en meer volgers hebben dan ik, maar ik wed dat zij je hetzelfde zouden vertellen. Als je creativiteit gedreven wordt door de wens om aandacht te trekken, zul je nooit creatief vervuld raken.

Maar ik heb wel goed nieuws. Er is nog een ander krachtig gevoel. Iets anders dat je met je aandacht kunt doen dan het door een gigantisch techbedrijf te laten controleren en verkopen. Dit is het gevoel waar ik het over had, waarom ik zo graag acteer – het is de mogelijkheid om je aandacht op één ding te richten.

Het blijkt dat hier ook een wetenschappelijke basis achter zit. Psychologen en neurowetenschappers bestuderen een fenomeen dat ze flow noemen: iets wat in het menselijk brein gebeurt wanneer iemand zijn aandacht op slechts één ding richt, bijvoorbeeld iets creatiefs, en zich door niets anders laat afleiden. Sommigen beweren dat hoe vaker je dit doet, hoe gelukkiger je zult zijn.

Ik ben geen psycholoog of neurowetenschapper. Maar ik kan je vertellen dat dat voor mij echt waar is. Het is niet altijd makkelijk, het is moeilijk. Echt opletten op deze manier vergt oefening, iedereen doet het op zijn eigen manier. Maar als er één ding is dat ik kan delen waarvan ik denk dat het me helpt om me te concentreren en echt op te letten, dan is het dit: ik probeer andere creatieve mensen niet als mijn concurrenten te zien. Ik probeer samen te werken. Bijvoorbeeld, als ik in een scène speel, en ik begin de andere acteurs als mijn concurrenten te zien, en ik denk: "God, zij krijgen meer aandacht dan ik, mensen zullen meer over hun optreden praten dan over de mijne" -- dan ben ik mijn focus kwijt. En ik ga die scène waarschijnlijk wel goed doen.

Maar als ik de andere acteurs als samenwerkingspartners zie, wordt het bijna makkelijk om me te concentreren, omdat ik gewoon op hen let. En ik hoef niet na te denken over wat ik doe – ik reageer op wat zij doen, zij reageren op wat ik doe, en we kunnen elkaar er als het ware samen in houden. Maar ik wil niet dat je denkt dat alleen acteurs op een set op deze manier kunnen samenwerken. Ik kan in allerlei creatieve situaties zitten. Het kan professioneel zijn, het kan gewoon voor de lol zijn. Ik kan samenwerken met mensen met wie ik niet eens in dezelfde ruimte ben. Sterker nog, sommige van mijn favoriete dingen die ik ooit heb gemaakt, heb ik gemaakt met mensen die ik nooit fysiek heb ontmoet.

En trouwens, dát is voor mij de schoonheid van het internet. Als we gewoon zouden stoppen met concurreren om aandacht, dan zou het internet een geweldige plek worden om samen te werken. En zodra ik met anderen samenwerk, of ze nu op de set zijn of online, waar dan ook, dan vind ik die flow zoveel makkelijker, omdat we allemaal aandacht besteden aan het ene ding dat we samen maken. En ik heb het gevoel dat ik deel uitmaak van iets dat groter is dan ikzelf, en we beschermen elkaar allemaal tegen alles wat onze aandacht zou kunnen trekken, en we kunnen er allemaal gewoon zijn.

Tenminste, dat werkt voor mij. Soms. Soms – het werkt niet altijd. Soms raak ik nog steeds helemaal verstrikt in die verslavende vicieuze cirkel van aandacht willen. Ik bedoel, zelfs nu, kan ik eerlijk zeggen dat er geen enkel deel van mij is dat zegt: "Hé allemaal, kijk eens naar mij, ik geef een TED Talk!"

(Gelach)

Er is – er is, weet je, een deel. Maar ik kan ook eerlijk zeggen dat dit hele creatieve proces van het schrijven en geven van deze lezing een enorme kans voor me is geweest om me te concentreren en echt aandacht te besteden aan iets waar ik heel veel om geef.

Dus ongeacht hoeveel aandacht ik er wel of niet door krijg, ik ben blij dat ik het gedaan heb. En ik ben jullie allemaal dankbaar dat jullie me dat hebben laten doen. Dus bedankt, dat was het, je kunt nu je aandacht aan iemand anders besteden.

Nogmaals bedankt.