Ponadczasowa mądrość zmarłego Nelsona Mandeli

„Największa chwała w życiu nie leży w tym, żeby nigdy nie upaść, lecz w tym, żeby się podnieść za każdym razem, gdy upadniemy.”

Straciliśmy Nelsona Mandelę , niezrównanego patrona równości, pokoju i praw człowieka. Ale choć ciało odeszło, duch pozostaje z nami na zawsze – duch, który nie tylko zmienił historię polityczną, ale także niestrudzenie wyniósł ludzkość na wyższy poziom.

W przemówieniu inauguracyjnym wygłoszonym 10 maja 1994 r., które w całości można przeczytać poniżej, Madiba porusza kwestię końca apartheidu słowami zarazem ponadczasowymi i aktualnymi, które wywołują poruszające skojarzenia dziś, po zakończeniu ustawy DOMA i narodzinach równości małżeńskiej, którą nazywa się „kwestią praw obywatelskich naszych czasów”.

Z doświadczenia niezwykłej katastrofy ludzkiej, która trwała zbyt długo, musi narodzić się społeczeństwo, z którego cała ludzkość będzie dumna.

[…]

Nadszedł czas na uleczenie ran.
Nadszedł moment, by pokonać przepaści, które nas dzielą.
Nadszedł czas budowania.

W swojej autobiografii z 1995 r. zatytułowanej Long Walk to Freedom ( Biblioteka Publiczna ) Mandela mówi o uwarunkowaniach, które powodują zarówno miłość, jak i nienawiść:

Nikt nie rodzi się z nienawiścią do innej osoby ze względu na kolor skóry, pochodzenie czy religię. Ludzie muszą nauczyć się nienawidzić, a jeśli potrafią tego dokonać, mogą nauczyć się kochać, ponieważ miłość przychodzi ludzkiemu sercu bardziej naturalnie niż jej przeciwieństwo.

Nawiązuje do ponadczasowej filozofii Bertranda Russella, który głosi, że edukacja jest podstawą dobrego życia, i pisze:

Edukacja jest potężnym motorem rozwoju osobistego. To dzięki edukacji córka chłopa może zostać lekarzem, syn górnika może zostać dyrektorem kopalni, a dziecko robotników rolnych prezydentem wielkiego narodu. To, co tworzymy z tego, co mamy, a nie to, co otrzymujemy, odróżnia ludzi od siebie.

Mandela, podobnie jak wielu najwybitniejszych ludzi w historii, uważał błędy i porażki za powtarzające się narzędzia do osiągnięcia sukcesu, a nie za zniewagę, której należy unikać:

Największą chwałą w życiu nie jest nigdy nie upadać, lecz podnosić się za każdym razem, gdy upadniemy.

Ale być może najbardziej poruszająca jest uwaga Mandeli na temat niekończącej się podróży ku wolności i prawom człowieka:

Przeszedłem tę długą drogę do wolności. Starałem się nie zachwiać; popełniałem po drodze błędy. Ale odkryłem sekret, że po wspięciu się na wielkie wzgórze, okazuje się, że jest jeszcze wiele wzniesień do zdobycia. Zatrzymałem się tu na chwilę, by odpocząć, by rzucić okiem na wspaniałą panoramę, która mnie otacza, by spojrzeć wstecz na przebytą odległość. Ale mogę odpocząć tylko chwilę, bo wolność niesie ze sobą odpowiedzialność, a ja nie śmiem się ociągać, bo moja długa wędrówka jeszcze się nie skończyła.

Mimo że cielesna egzystencja Madiby dobiegła końca, ścieżka wytyczona przez jego niezwykłego ducha i trwałe dziedzictwo sięga coraz dalej w głąb horyzontu, gdy odwracamy kartę i odkrywamy kolejne zwycięstwo wolności i równości.