Að brjóta Upp kortið

Hver vissi að einn daginn yrðu kort úrelt, óæskileg, ónotuð, og dvínuðu undir hrúgum af símaskrám, myndbandstækjum og pappírsrúmum?

Að opna kort er að opna ævintýri. Hlustið vandlega á meðan þið sléttið úr þessum vel slitnu fellingum og þið munið heyra segl smella yfir fullkomnu bláu hafi. Lokið augunum og þið munið finna fyrir stöðugum, vaxandi takti lestar sem fer af stöðinni. Kortið ykkar er miðinn ykkar. Að sitja fyrir framan óopnað kort og draga upp ójafnar línur ósnortinna vega er að finnast maður lítill og auðmjúkur. Þessi heimur er stór, varla þekkjanlegur, tíminn okkar hér er þegar að renna út.

Ég hef elskað kort síðan ég var lítil stelpa og dagarnir mínir voru fullir af þeim. Í skólanum vorum við með kort á pennaskápunum okkar, kort sem lágu í biðstöðu á baksíðum minnisbóka. Við vorum með kort sem voru krulluð saman og læddust yfir krítartöflum, bíðandi eftir að vera kippt niður. Við vorum meira að segja með hnöttum til að snúa, sem við gerðum ítrekað með lokuð augun til að ákvarða hvar við myndum búa þegar við yrðum stór (oft, því miður, mitt í Kyrrahafinu). Þegar við vissum enn ekki hver við vorum gat kort að minnsta kosti sagt okkur hvar við vorum, og það var hlýlegt og huggandi.

Fyrir aðeins fáeinum öldum voru kortagerðarmenn hetjur kynslóðar; konungar nutu þeirra, heimsveldisbyggjendur og hernaðarstefnumótunarmenn umvafðu þá. Fyrstu kortagerðarmenn Landmælinga Indlands unnu í leynd, notuðu búddískar bænarperlur til að telja skref, dulbúnir sem munkar. Kjarni kortagerðar er forvitni, löngunin til að kanna heiminn í kringum okkur. Ef þekking er máttur þá er aðdráttarafl hins óþekkta enn öflugra.

Ég hefði aldrei getað ímyndað mér að einn daginn yrðu kort eitthvað sem enginn notaði lengur. Úrelt, óæskileg, óelskuð, undir hrúgum af símaskrám, myndbandstækjum og pappírsböndum.

Ég skil aðdráttarafl gervihnattaleiðsögukerfa – að snjallsími með GPS-móttakara og kortagerð geti látið mann líða ósigrandi þegar maður horfir á opna veginn. Ég skil jafnvel hvers vegna sumir halda því fram að þessi tæki séu næsta rökrétta skrefið í kortagerð. Hins vegar er erfitt að ímynda sér að andi James Cook skipstjóra myndi brosa niður til þeirrar sálar sem krefst þess að nota aðeins nákvæma leiðsögn. Að hann myndi fagna hugmyndinni um að landkönnun yrði einfölduð í að slá inn áfangastað og þjappa þessum heimi okkar saman í óþægilegan tölvuleik.

Bestu ferðirnar eru ekki þær þar sem þú fylgir blikkandi ör heldur þær þar sem þú hendir korti í töskuna þína og vonar það besta. Þegar þú ekur með krumpuðum og brothættum förunauta þínum neyðist þú til að líta í kringum þig aftur og aftur. Til að para saman það sem er á blaðinu við það sem þú sérð. Þú veist að kort er öflugt verkfæri en þú veist líka að það er ekki nóg. Samanbrjótanlegt kort myndi aldrei gera ráð fyrir að áætla komutíma þinn. Það veit að mikilvægur þáttur í ferðalögum er að vera aldrei of viss um neitt.

Þegar við horfum á tækin okkar og þjótum um heiminn á afar skilvirkan hátt, þá gleymum við mikilvægasta hluta dvöl okkar á þessari vatnsríku plánetu. Að tengjast hinu fólkinu sem er hér með okkur. Hvernig er hægt að snerta jafnvel harðasta hjartað þegar ókunnugir koma fram til að hjálpa og leiðbeina þegar þú ert týndur? Fólk sem horfir á þig, forvitið og ánægt með að hafa hist. Jafnvel þótt þið sjáið aldrei hvort annað aftur, jafnvel þótt þið hafið ekkert að bjóða í staðinn.

Þegar einhver teiknar kort fyrir þig, röð af línum í fínum rauðum sandi við vegkantinn eða óskiljanlegar línur á bakhlið kvittunar, þá er viðkomandi að sýna þér hvernig hann lítur á þennan heim. Handteiknað kort er dýrmætt og einstakt. Það er leið til að læra að þessi heimur er fallegur og undarlegur. Erfitt að lýsa fyrir ókunnugum og aldrei nákvæmlega eins fyrir tvo einstaklinga.

Að treysta GPS-tækinu þínu er að gleyma því hversu brothættur og samtengdur heimurinn okkar er. Rafhlöður munu tæmast og net munu hverfa, og jafnvel áreiðanlegustu tækin munu bregðast þér án ástæðu. Þessi einmana gervihnöttur sem snýst um plánetuna okkar lætur sér ekki annt um tréð sem fellur yfir götuna, brotna vatnspípu eða endalausa brúðkaupsgönguna með brúðgumanum á hestbaki í áfalli.

Brotið kort er fallegt – kyrrlátt og virðulegt. Það er til staðar til að minna þig á að heiminn er ekki hægt að brjóta saman. Undur hans eru til að upplifa og kanna, ekki útskýra. Með hverri rangri beygju sem þú tekur hristir þú ævintýrið fram úr vösum þínum. Þessi ferð er rétt að byrja.