የጦርነት እና የዓመፅ ዑደቶችን እንዴት መስበር እንደሚቻል

የሩስያ ወረራ እንደቀጠለ ሁላችንም ከዩክሬን የሚመጡትን የጥቃት ምስሎች አይተናል።

ከአብዛኞቻችን ይልቅ አናስታሲያ ቲመርን እየመቱ ነው፣ ምክንያቱም ተወልዳ ያደገችው በዩክሬን ነው። አሁን በካሊፎርኒያ ስቴት ዩኒቨርሲቲ የወንጀል ተመራማሪ ኖርዝሪጅ ቲመር ሰዎች ለምን የጥቃት ድርጊቶችን እንደሚፈጽሙ አጥንቷል።

“በዩክሬን ማደግ እና ታሪካችንን መማሬ የባህሪ፣ የእምነት እና የትውልድ ጉዳት መንስኤዎችን የበለጠ ለመረዳት ያለኝን ፍላጎት ቀረፀው” ትላለች። 


እ.ኤ.አ. በ 2017 የሩሲያ የዩክሬን ክራይሚያ እና ዶንባስ የዩክሬን ግዛቶችን ከወረረች በኋላ እሷ እና የዩክሬን ፣ የሩሲያ እና የአሜሪካ ተመራማሪዎች ቡድን ወደ ዩክሬን ሄዱ ። በዚያን ጊዜ ቲመር እንደተናገረው “የዩክሬን ሰዎች ለብዙ ዓመታት በጦርነት ይሰቃዩ ነበር። ግባቸው እነዚያ ዓመታት በሲቪል ግንኙነቶች እና ትክክል እና ስህተት የመለየት ስሜታቸውን እንዴት ሊነኩ እንደሚችሉ መረዳት ነበር፣ በተለይም ሁከትን እንደ ግለሰባዊ እና አለም አቀፍ ግጭቶች መፍትሄ አድርጎ መቀበልን በተመለከተ።

በካርኪቭ እና ሊቪቭ የዩክሬን ከተሞች ከቤት ወደ ቤት በመሄድ ተመራማሪዎች ወደ 1,300 የሚጠጉ ተሳታፊዎችን ፊት ለፊት ቃለ መጠይቅ አደረጉ እና የበለጠ ከሥነ ምግባራዊ ጉዳዮች ጋር መጠይቆችን ሰጥቷቸው ተሞልተው በታሸገ ኤንቨሎፕ ይመለሳሉ።

ተመራማሪዎቹ ማወቅ ፈልገው፡- ሌላውን ሰው መምታት መቼ ነው ብለህ ታስባለህ? የፖለቲካ ጥቃት መቼ ነው ትክክል የሚሆነው? ፖለቲከኛን በአካል ማጥቃት ጥሩ የሚሆነው መቼ ነው? መቼ ነው መንግስታት በወገኖቻቸው ላይ ጥቃት የሚፈጽሙት? በሌላ ሰው ላይ ጥቃት ስለመጠቀም ምን ያህል ጊዜ ያስባሉ?

ተመራማሪዎቹ ተሳታፊዎቹ ስለ ጦርነቱ ምን ያህል በተደጋጋሚ ለዜና እንደሚጋለጡ፣ እና አንድ ሰው ያገለገለ ወይም የተገደለ ወይም የተጎዳ እንደሆነ የሚያውቁ ከሆነ ተመራማሪዎቹ መርምረዋል። በጥናቱ ከተሳተፉት ሶስት አራተኛ የሚሆኑት ውጊያን እንዳላዩ ልብ ማለት ያስፈልጋል። በአካባቢው በዶንባስ የተፈጠረውን ግጭት በቲቪ፣ በራዲዮ፣ በኢንተርኔት እና በጋዜጦች እና ምናልባትም በግጭቱ ውስጥ የተሳተፉ ጓደኞቻቸውን እና ዘመዶቻቸውን በሚገልጹ ዘገባዎች ተከታትለዋል። በመጨረሻም, በየቀኑ ምን ያህል ውጥረት እና ድብርት እንደሚሰማቸው ተሳታፊዎችን ጠይቀዋል.

ባለፈው ወር በሠላም እና ግጭት፡ ጆርናል ኦፍ ፒስ ሳይኮሎጂ በታተመ ወረቀት ላይ ቲመር እና ባልደረቦቿ ውጤቱን ይገልጻሉ። እንዲያውም ለጦርነት በጣም የተጋለጡ ሰዎች ለሌሎች የሁከት ዓይነቶች የበለጠ መቻቻል ያላቸው እንደሚመስሉ ተገንዝበዋል ይህም በጭንቀትና በመንፈስ ጭንቀት የተቀረጸ ይመስላል።

ጦርነት ተመራማሪዎቹ እንደ ፋይናንስ ችግሮች ወይም ስለ መኖሪያ ቤት እርግጠኛ አለመሆን ያሉ “አስቸጋሪ ሁኔታዎችን ይፈጥራል እንዲሁም ያባብሳል” ሲሉ ጽፈዋል። ከዲፕሬሽን ጋር ተመሳሳይ የሆነ ነገር አለ. ሌሎች ብዙ ጥናቶች እንደሚያሳዩት “የበለጠ የመንፈስ ጭንቀት ያለባቸውን ምልክቶች የሚናገሩ ሰዎች የዓመፅ ድርጊቶችን ከሥነ ምግባር አንጻር ተቀባይነት እንዳላቸው ይገነዘባሉ። በዩክሬን ላይ ያደረጉት ጥናትም ያንን አገናኝ አገኘ.

ጦርነት በተከሰተባቸው አገሮች ውስጥ ይህ አስከፊ ዑደት ይፈጥራል ሲሉ ይጽፋሉ፡- በአቅራቢያቸው ስላለው ጦርነት የሚሰሙ ሰዎች የበለጠ ውጥረት ውስጥ ይገባሉ እና ለጭንቀት ይጋለጣሉ ይህም ስለ ዓመፅ ያላቸውን እምነት ይነካል። ጥናቱ እንደሚያመለክተው ከጦርነቱ በኋላ ያሉ ማህበረሰቦች እንደ የቤት ውስጥ ጥቃት ፣ መጨፍጨፍ እና ግድያ ያሉ የወንጀል ጥቃቶችን የመጋለጥ እድላቸው ሰፊ ነው።

በቲመር እና ባልደረቦቿ የተደረገ ሌላ ጥናት , በተመሳሳይ ወር በብሪቲሽ ጆርናል ኦቭ ክሪሚኖሎጂ የታተመ, ተመሳሳይ ጥናቶችን ተጠቅሞ ለጦርነት በጣም የተጋለጡ ሰዎች ሌላን ሰው ለመጉዳት የበለጠ ፈቃደኞች ናቸው. ልክ እንደሌላው ጥናት, አንድ ሰው የበለጠ ውጥረት ወይም አሉታዊ ስሜት ሲሰማው, ለግጭት መፍትሄ ሆኖ ብጥብጥ ማመን ይችላል.

እነዚህ ጥናቶች ሲደመር ለጦርነት መጋለጥ ሌሎች አይነት ጨካኝ ሃይሎችን ተቀባይነት ያለው እና እንዲያውም የበለጠ እድል ስለሚያስገኝ ሁከት በእርግጥም ጥቃትን እንደሚፈጥር ይጠቁማሉ።

ለሰላም እና ግጭት በተሰኘው ወረቀት ላይ ቲመር እና ባልደረቦቿ ማህበረሰቦች ሁከት እንዳይስፋፋ ማድረግ የሚችሉባቸውን በርካታ መንገዶች ዘርዝረዋል። እንደ አለመታደል ሆኖ፣ ቲመር ስለ ጦርነቱ ዜና መጋለጥን ለመገደብ ማንም ሰው ማድረግ የሚችለው ወይም ማድረግ ያለበት ትንሽ ነገር የለም ሲል ተከራክሯል። "ሩሲያ የማይታሰብ አሰቃቂ ድርጊቶችን ፈጽማለች, እናም አለም ጦርነት እና የዘር ማጥፋትን ህመም ማወቅ እና መረዳት አለበት" ትላለች. "የጦርነትን አሳዛኝ እውነታ መረዳቱ በዓለም ዙሪያ ያሉ ሰዎች እንዲተባበሩ እና ዳግም እንዳይከሰት ይረዳል."

በተመሳሳይ ጊዜ ግን ተመራማሪዎቹ "እርስ በርሳችን እና ለጦርነት የተጋለጡትን ሁሉ በተለያየ መንገድ መረዳዳት አለብን" ሲሉ ጽፈዋል. በተቻለ መጠን በሲቪሎች መካከል ያለውን የዕለት ተዕለት ጭንቀት በቀላሉ ለመቀነስ መሞከርን ይጠቁማሉ፣ ይህም “የጭንቀት አስተዳደር ምክርን ሊያካትት ይችላል በጦርነት የተጎዱ ሰዎች የዕለት ተዕለት ችግሮቻቸውን ኢኮኖሚያዊ ችግርን፣ የቤተሰብ ችግርን፣ ወዘተ. ፖሊሲ አውጪዎች እንደ ዩክሬን ባሉ አገሮች በደንብ ያልዳበሩ እና ብዙውን ጊዜ ብዙ እምነት ማጣት እና መገለል ላላቸው የአእምሮ ጤና አገልግሎቶች ቅድሚያ መስጠት አለባቸው። የህዝብ ጤና ዘመቻ ሰዎች እርዳታ ለማግኘት የበለጠ ተቀባይ እንዲሆኑ ለማድረግ ይረዳል።

ምንም እንኳን ይህ በግጭት ውስጥ ላሉ ማህበረሰቦች ትልቅ ስርአት ሊሆን ቢችልም፣ “ዜናውን ለሚመለከቱ ሰዎች ጭንቀትን፣ አሉታዊ ስሜቶችን እና ድብርትን ለመቋቋም የሚያስችል ግብአት መስጠት አለብን” ሲል ቲመር ተናግሯል።

ዩናይትድ ስቴትስ ለዩክሬን አንድ ቢሊዮን ዶላር ተጨማሪ ወታደራዊ ዕርዳታ እንደምትሰጥ በቅርቡ አስታውቃለች ። እንደ ቲመር ያሉ ጥናቶች ለአእምሮ ጤና አገልግሎቶች እና ለሲቪሎች የዕለት ተዕለት ጭንቀትን ለመቀነስ ሌላ ዓይነት እርዳታን ግምት ውስጥ ማስገባት እንዳለብን ይጠቁማሉ። ምንም እንኳን እንዲህ ዓይነቱ እርዳታ ዩክሬንን በጦርነቱ እንዲያሸንፍ በቀጥታ ባይረዳም፣ ሲቪሎች ደህንነቱ በተጠበቀ ማህበረሰብ ውስጥ እንዲኖሩ ሊረዳቸው ይችላል።