Zdrowie Dla wszystkich: Historia dr. Abhaya Bhanga

TNN | 9 marca 2015 r.

W 1986 roku, kiedy dr Abhay i dr Rani Bang postanowili obrać Gadchiroli za swój dom i miejsce pracy, dzielnica ta słynęła z naksalizmu, skrajnego ubóstwa, słabej infrastruktury i fatalnej opieki zdrowotnej. Dziś, prawie 30 lat po założeniu przez parę Stowarzyszenia Edukacji, Działań i Badań nad Zdrowiem Społecznym (Search), Gadchiroli – położone zaledwie 200 km od Nagpur, zimowej stolicy stanu – nadal cierpi na brak wielu udogodnień.

Bangowie nie zdołali dokonać magicznej zmiany w życiu tutejszych plemion i Adivasi. W końcu Search była tylko jedną z organizacji pozarządowych, przed którą stanęło gigantyczne zadanie. Udało im się jednak dokonać zmian w sektorze opieki zdrowotnej. W 39 wioskach, które przejęli, zmiana jest ogromna i postępowa.

Model domowej opieki nad noworodkami i dziećmi, zaproponowany przez Bangsów, jest obecnie praktykowany w całych Indiach, a nawet w Nepalu, Bangladeszu, Pakistanie i krajach afrykańskich, takich jak Etiopia, Uganda, Tanzania, Malawi i Madagaskar. Dzięki zapewnieniu opieki noworodkowej u progu ubogich, udało im się ograniczyć śmiertelność niemowląt w 39 wioskach, w których pracują.

Ale Abhay nie daje się łatwo zadowolić. To frustrujące, gdy patrzy się na przepaść między tym, co potencjalnie może się wydarzyć, a tym, co faktycznie się dzieje” – mówi. „Ale ani razu nie pomyśleliśmy o poddaniu się. To była ciężka walka, a moją reakcją zawsze było: »Czy mogę zrobić to lepiej?«”.

Dla Rani, pochodzącej z bardzo zamożnej rodziny z Andhry w Chandrapur, praca była przełomem. „Trudno nazwać to poświęceniem. W rzeczywistości oboje zyskaliśmy o wiele więcej dzięki kontaktom z plemionami” – mówi ginekolog.

Ojciec Abhaya, Thakurdas, był gandhistą, a on sam dorastał w aśramie Sevagram w Bapu. Szkoła, w której się uczył, została założona przez Gandhiego, a jego matka była jej dyrektorką. W systemie „nai talim” nie było książek ani sal lekcyjnych. Abhaya pociągały reformatory społeczne i aktywiści, najpierw Vinoba Bhave, a później Jai Prakash Narayan. Zainspirowany ich filozofią, mógł wybrać tylko jedno miejsce do pracy – wieś.

Państwo Bang ukończyli studia podyplomowe w Government Medical College and Hospital w Nagpur, mając niewiele ponad 30 lat, i wyjechali na Uniwersytet Johnsa Hopkinsa w USA, aby podjąć studia magisterskie ze zdrowia publicznego. Otrzymali atrakcyjne oferty z instytutów badawczych z całego kraju, ale wszystkie odrzucili.

„Badania zazwyczaj prowadzi się w klimatyzowanych, kościanych wieżach” – mówi Abhay. „W Shodhgram (Search Village) prowadzimy badania z ludźmi. Wykorzystaliśmy zdobytą wiedzę, aby zmienić społeczeństwo i, do pewnego stopnia, odnieśliśmy sukces również na poziomie politycznym”.

Kusum Gadpaile, lat 47, pracuje w Search od 1994 roku i widziała, jak rodzina Bangów z powodzeniem radzi sobie z trudnymi wyzwaniami. „Musieliśmy zmierzyć się z wieloma plemiennymi przesądami. Początkowo pojawiał się opór, ale stopniowo sytuacja się poprawiła i teraz kobiety zapraszają nas do siebie w trakcie ciąży. Nie stronią też od badań ginekologicznych w szpitalu w Shodgram” – mówi Gadpaile, która szkoli krajowych trenerów zdrowia w Search.

Rani wspomina czasy, gdy trudno było nawet namówić kobiety z plemienia do wejścia na stół diagnostyczny. „Dziś przychodzą do nas na badania piersi pod kątem raka. Świadomość się rozprzestrzeniła. Prowadzimy również edukację seksualną dla dzieci z plemienia” – mówi.

Zwalczanie analfabetyzmu w tym pasie plemiennym wymagało mnóstwa pracy. Jednak Bangowie zdołali nakłonić plemiona do udziału w akcjach uświadamiających. Zrekrutowali mężczyzn, którzy dobrze śpiewali i grali, i stworzyli scenariusze tematycznych piosenek i sztuk teatralnych, które miały nie tylko bawić, ale i edukować.

Szerzący się alkoholizm i uzależnienie od tytoniu rujnowały życie ludzi w różnym wieku i niszczyły domy w okolicy. Dlatego kilka lat temu uruchomiono program odwykowy, obejmujący alkohol, a później także tytoń.

Grupa Bangs zaangażowała w szkolenie osoby takie jak 61-letni Prabhakar Kelzarkar, były narkoman, któremu udało się zerwać z alkoholem i narkotykami. „Wcześnie zacząłem pić. Moja matka dawała mi narkotyki, zanim wyjechała do pracy w polu. Brałem wszelkiego rodzaju narkotyki. Po kontakcie z grupą Bangs, pewnego dnia po prostu rzuciłem. Dziś jestem kierownikiem i mam pod sobą siedem osób. Byłem aktorem, więc moje umiejętności są wykorzystywane w szczytnym celu” – mówi. Zarówno Gadchiroli, jak i Chandrapur zostały ogłoszone dystryktami wolnymi od alkoholu.

Z perspektywy czasu Abhay ma dwa główne żale. „Uważam, że powinniśmy byli zacząć 25 lat temu i ściśle współpracować z aśramami (szkołami). Bylibyśmy w stanie ukształtować nowe pokolenie dzieci plemiennych. Drugim żalem jest to, że nie udało mi się zmobilizować wystarczającej liczby utalentowanych osób do przyjazdu do Gadchiroli i podjęcia prac badawczych ze społecznościami” – mówi.

„Nirman” to próba zrekompensowania tych problemów. Projekt koordynowany przez młodszego syna Bangów, Amruta, inżyniera komputerowego, ma na celu przyciągnięcie i przeszkolenie młodzieży w zakresie pomocy społecznej. „Czas się odwdzięczyć” – mówi Abhay. Starszy syn Anand, lekarz, i dwie synowe (jedna jest prawniczką, a druga psychiatrą) wkrótce dołączą do zespołu Shodhgram.

Abhay jest zachwycony, że Shodhgram przyciąga młodych ludzi, takich jak 29-letni Nikhil Joshi. Joshi, absolwent IIT Kanpur, który zrezygnował z lukratywnej pracy w firmie w Hajdarabadzie, mówi, że postrzegał Search jako miejsce, które mogłoby wypełnić w nim pustkę. „Dzięki Nirmanowi pracuję nad technologią, która ułatwi opiekę zdrowotną wśród członków plemion” – mówi. Jego żona również pracuje w Search.

Rodzina Bangów długo czekała na akceptację ze strony plemion. Ale dziś para i ich rodzina wiedzą, że są częścią społeczności. Wielu mieszkańców wioski przybyło na wesele Anand i Amrut z garścią ryżu. „Haath lavani to zwyczaj weselny wśród plemion. Aby odciążyć rodziców panny młodej i pana młodego, krewni przychodzą z różnymi rzeczami do przygotowania jedzenia. Tego dnia wiedziałam, że nasza akceptacja była pełna” – powiedziała Rani.

Kolejnym dużym wyzwaniem jest walka z rakiem jamy ustnej, spowodowanym nadmiernym używaniem tytoniu. „Rozprzestrzenia się jak epidemia” – powiedział Abhay. Rani mówi, że teraz chce pracować z pracownicami seksualnymi i ich problemami zdrowotnymi. W Search w Shodhgram praca tak naprawdę nigdy się nie kończy.

***

Po więcej inspiracji dołącz do webinarium z dr. Abhayem Bhangiem i Matką Teresą z Pune, Siostrą Łucją, w ten weekend. Więcej szczegółów i informacje o możliwości zapisania się tutaj.