Dunia Kama Mungu Wa Kike

Baba Mandaza Augustine Kademwa, kutoka Zimbabwe, alizaliwa Svikiro (kwa Kishona, lugha yake ya asili), mbeba roho nyingi za ardhini na majini, na Mondhoro (Simba), ambaye yuko katika maombi ya kudumu kwa niaba ya wengine. Anaongozwa na majini na simba simba. Akiwa chombo cha Mizimu, Mandaza anapokea maono na ndoto, anatoa matoleo, anafanya ibada za uponyaji, na anatumika kama mjumbe kwa Wale wa Kale. Mandaza ni mganga wa kienyeji wa Kiafrika na sauti ya Mama Nature, ambaye alianzishwa kupitia mila ya njuzi, mizimu ya maji. Mandaza anabeba pamoja naye, moyoni mwake, mila ya kiroho ya Afrika ya Kati ya uponyaji na kuleta amani.
-Thanissara

Mahojiano yafuatayo yalifanyika mapema mwaka huu (2019) katika Dharamagir Sacred Mountain Retreat (dharmagiri.org), kituo cha mafungo cha Wabudha kilichoanzishwa mnamo 2000 kwenye mpaka wa Lesotho na Afrika Kusini na walimu wa kutafakari Kittisaro na Thanissara, ambao walipata mafunzo ya utawa katika Tamaduni ya Misitu ya Ajahn Chah. Mandaza anatumika kama Mzee wa Kiroho na Mwongozo wa Dharmagiri.
-Wahariri, gazeti la Parabola

Mandaza katika Dharmagiri. Picha na Thanissara

Thanissara : Ni nini muhimu kwetu kuelewa kuhusu Dunia kama Mungu wa kike?

Mandaza : Napenda kumwita Muumba, mimi mwenyewe. Ubinadamu umesahau tulikotoka. Hakika tulitoka duniani. Huu ndio ukweli ambao umesahauliwa na wanadamu. Yeye ni Mama Dunia. Yeye ndiye Muumba. Yeye ndiye mpaji wa kila kitu. Kila kitu tunachokijua. Umeshika kikombe cha chai huko mikononi mwako. Kikombe hicho kilitoka kwa Mama Dunia. Unavaa nguo za joto kwa sababu ni baridi; nguo hizi zote zilitoka kwa Mama Dunia. Na mwili wako umetoka kwa Mama Dunia. Mwili huu ukiiacha roho, unarudi kwa mama yake. Kinachotoka kwa Mama Dunia kinarudi kwa Mama Dunia.

Sijui hili wazo la kujitenga na Mama Dunia lilitoka wapi. Sijui lengo la kujaribu kuwatenganisha wanadamu na Mama Dunia. Ardhi ni uhai. Ni Mti
ya Maisha. Tukiuchezea Mti wa Uzima, hakutakuwa na uhai duniani. Hatuna uwezo wa kutunza ardhi, ardhi inatutunza. Kwa njia nyingi, kwa njia nyingi. Lakini wanadamu wanafikiri tunamiliki ardhi. Kwa kuwa tunaimiliki, tunaweza kuidhibiti. Hivi ndivyo tunavyofikiria, kwamba tunaweza kufanya chochote na ardhi. Hili ndilo tunalofanywa kuamini. Hiyo ni imani potofu na fikra potofu kabisa.

Tunasema kweli tunapomwita "Dunia Mama." Mama wa nani? Yeye si tu mama wa wanadamu, ni mama wa vitu vyote. Sikiliza tu moyo wako, funga macho yako na ufikirie juu ya ardhi hii tunayoiita Mama Dunia; utaanza kuona jinsi yeye ni mkubwa. Jinsi anavyotumiliki sisi sote. Hatuwezi kumponya Mama Dunia, hatuna uwezo wa kumponya; anajiponya. Yeye ndiye anayeweza kutuponya. Ninaona nchi kama hekalu takatifu. Nchi ni utakatifu na ukamilifu, kwa sababu yeye ndiye kila kitu. Yeye ni Umoja mtakatifu; ndio maana yeye ni fumbo. Kusoma jiografia, itatupa habari kidogo juu ya mwanamke huyu tunayemwita Mama Dunia. Ni wale watu tu ambao wamepewa macho ya nchi wanaweza kuelewa ardhi kweli.

Unajua yeye ni roho wa amani, roho wa ukweli, roho ya haki, roho ya uhuru wa kweli. Yeye ndiye dawa Mama, ambayo inaweza kuponya ugonjwa wowote ambao madaktari wa Magharibi hawawezi kukabiliana nao, ambao hata waganga wa kienyeji hawawezi kuushughulikia. Dawa hiyo tunaiita Mama Dunia inaweza kushughulikia chochote. Yeye ni muhimu sana. Kucheza naye ni kuharibu maisha yetu wenyewe. Ana maisha mengi. Ikiwa tunapoteza maisha yetu wenyewe, hatuwezi kupata nyingine, lakini anaweza. Ndio maana yeye ni fumbo. Yeye ni ajabu, ndiyo sababu anajiita "Mimi ndiye Mimi."

Tunatambua sasa tu kwamba yupo. Kwa nini tunajaribu kukaribia ardhi sasa? Nini kimeharibika? Tulitangaza uhuru wetu wenyewe tofauti naye, alikuwa akitazama, na maoni yake yalikuwa, "Nataka tu kuona ni umbali gani utaenda bila mimi." Yeye hatutafuti, tunamtafuta sasa. Lakini kwa nini sasa? Yeye ni dawa ya maisha ambayo tumejitenga nayo, kwa hivyo yote hayaendi sawa katika ulimwengu wetu wa kibinadamu. Ndio maana tunajaribu kumtafuta.

Anatutazama tukifanya kile tunachotaka kufanya, kwa kujitegemea, na hatuendi popote. Tunaenda kwenye miduara, karibu naye. Tumeketi juu yake, tumelala juu yake, tunatembea juu yake. Ikiwa atatangaza uhuru kutoka kwa wanadamu, tutasimama wapi? Tutapanda chakula wapi? Tutajenga wapi hizi nyumba nzuri na vitu hivyo vyote? Je, tutapata wapi madini, ikiwa anatangaza uhuru wake mwenyewe? Tunapaswa kuungana naye kwa manufaa yetu wenyewe.

Onyo langu mwenyewe ni kwamba tukikorofishana na huyu mwanamke tunajichanganya wenyewe. Anatoa kwa wingi kwa viumbe vyote. Kwa uhuru na upendo, yeye ndiye huruma tunayotafuta na ndiye amani tunayotafuta. Ni kweli kwamba yeye ndiye uhuru tunaotafuta. Yeye ndiye upendo usio na masharti ambao tunatafuta. Yeye ni ujumbe wa tumaini la wakati ujao, yeye ndiye mtoaji uzima.

T : Hiyo ni nzuri sana. Inaonekana kama badala ya kuwa uumbaji, yeye ni roho.

M : Na yeye ni roho ndio roho tunayemzungumzia, roho ambayo tumempa hata majina tofauti unaweza kumpa jina lolote anakubali hilo. Baadhi ya watu wanataka kumrejelea kama Mungu au Mungu wa kike; anakumbatia majina hayo. Lakini anasema, “Mimi niko vile nilivyo.

T : Unamkaribiaje?

M : Kwa kuelewa yeye ni nani. Mara tu unapoelewa yeye ni nani, unamkaribia zaidi. Unapomzungumzia, tunamkaribia na anasikiliza. Lakini tunapomtusi tunajiweka mbali naye, kutoka kwa Mti wa Uzima.

T : Unaelewaje yeye ni nani?

M : Nenda ukaongee naye, kwa njia yako mwenyewe. Inaweza kuwa kwa kumkumbuka mwanamke huyu wakati wa vikao vyako vya yoga, asili yako hutembea. Mfikirie na unaingia karibu naye sana. Atazungumza na wewe. Anazungumza lugha zote, zinazojulikana na zisizojulikana. Ndiyo maana yeye ni fumbo.

T : Je, tunamsikia katika mioyo yetu?

M : Tunafanya. Tunapaswa kumuelewa, si kwa vichwa vyetu, bali kwa mioyo yetu, hilo ni muhimu. Unapotaja jina la Mama Dunia lazima ulisikie moyoni mwako. Kisha anakuwa wewe na unakuwa wake.

T : Kwa hivyo tunamwalika ndani.

M : Unamwalika tu. Fungua tu mlango wa moyo wako, ataingia kwa neema.

T: Hiyo inaweza kubadilisha kila kitu.

M : Na yeye hubadilisha kila kitu. Unaanza kuonekana kama yeye, sio tu kuonekana kama yeye, lakini unakuwa yeye. Kwa hivyo unapokuwa wake, unaanza kujitunza vizuri. Lakini kwa sasa bado umejitenga naye, unamnyanyasa...

T : Na kujinyanyasa.

M : Unajinyanyasa. Huu ni ujumbe wa ajabu anaotupa, ujumbe wa uponyaji. Dawa pekee inayoweza kuleta amani duniani. Haitokani na Torati, Korani, au Biblia tena, haitokani na tamaduni nyingine zozote ambazo tumejiwekea wenyewe. Tumerudi kwenye mzizi halisi wa uumbaji ikiwa tunampenda mwanamke huyu, Dunia.

T : Inahisi kama wokovu wetu uko katika mchakato huo.

M : Hakika iko katika mchakato huo [Anacheka.] Tumejitangazia uhuru wetu kutoka kwake, tunajitenga naye. Lakini yeye ni Umoja—mmoja mzima, mtakatifu, mtakatifu. Ikiwa tunatembea naye tunakuwa yeye na anakuwa sisi, tunaponya kila kitu kwenye sayari ya dunia.

T : Inahisi kali sana kwamba tunaweza kufanya hivyo pamoja.

M : Ndiyo, lakini lazima ianze na wewe kama mtu binafsi. Kuwa Mama Dunia mwenyewe kama mtu binafsi, basi Mti huu mkubwa wa Uzima utapanua, kisha tunakuwa mtandao wa buibui. Utando wa buibui huanza kutoka katikati na hukua. Kituo hiki ni nani? Ni wewe kama mtu binafsi. Je, umebadilishwa?
Je, Mama Dunia anaweza kujiona ndani yako? Je, unaweza kujiona katika Mama Dunia? Ukiweza basi tutaleta utaratibu katika ulimwengu huu.

T: angependa kuona nini kwetu?

M : Uzuri. Upendo. Huruma. Roho ya kushiriki. Kicheko. Amani ya akili. Kula chakula kizuri, chakula kisichochafuliwa. Hilo ndilo analotaka kuona ndani yetu. Lakini wakati huu anapowatazama wanadamu, kuanzia chakula tunachokula, maji tunayokunywa, jinsi tunavyoishi maisha, kuna machafuko. Bado hayuko ndani yetu.

T : Tunaweza kujifunza nini kutoka kwa wanyama na yukoje ndani yao?

M : Ukienda na kutembelea ulimwengu wa wanyama, twiga ana shina refu, anaweza
kuona maadui kutoka umbali mrefu, anaonya wanyama wengine walio karibu naye. Yeye, twiga anaweza kujua ni wapi chakula kizuri kiko. Kwa sababu macho yake yako juu, anawatahadharisha wanyama wengine waseme, “Twende huku, kuna chakula.” Tunafanya kama wanyama, sisi wanadamu? Pamoja nasi, yeyote aliyegundua hili, ni mali yangu na familia yangu—sio na ulimwengu wa wanyama. Wakati wa kiangazi kuna wanyama wengine ambao wanaweza kunusa mahali maji yalipo. Mara tu wanapotembea kuelekea upande huo wa maji, wanyama wengine na ndege hufuata. Je, tunafanya hivyo? Ikiwa Mandaza atagundua kipande cha ardhi ambacho kuna almasi, je, mimi huwatahadharisha watu wengine na kusema, “Njoo, tafadhali tuje kushiriki?” Nitaanza kuchukua udhibiti… Tunaanzisha vita hata kuzuia watu wengine wasije karibu na ardhi hiyo ambapo almasi inagunduliwa, ambapo mafuta yamegunduliwa.

T : Hisia ya umiliki na udhibiti ni ugonjwa.

M : Ni ugonjwa na ugonjwa. Wale ambao wana macho ya Mama Dunia wanapaswa kutafuta njia za kuponya ugonjwa huo.

T : Tunawezaje kuponya hiyo? Ni kirefu sana.

M : Twende katika maumbile na tutajifunza jinsi ya kufanya hivyo… Sisi ni wastadi sana katika kuzungumza juu ya upendo wa Mama Dunia, tunaandika magazeti kuhusu Mama Dunia mzuri, tunafundisha mengi kuhusu Mama Asili mzuri lakini hatuko karibu kamwe na uzuri huo, sisi ni watu wafisadi sana.

T : Hata tukiitazama tunaiweka mbali na sisi.

M : Tunachunguza, tunazungumza kama watazamaji, tukisahau kwamba sisi pia ni asili. Je, tunajipenda wenyewe kweli? Ikiwa hatumpendi Mama Asili, unawezaje kujipenda mwenyewe? Kwa sababu hatujui jinsi ya kujipenda, tunaishia kukua matunda ambayo yamepandwa leo, yameota leo, na sokoni leo. Hilo linawezekanaje?

T : Kwa sababu tunajaribu kumdhibiti kwa ajili yetu wenyewe, tumeunda Frankenstein.

M : Kweli sana. Kwa hivyo sio wakati tena kwa sisi wanadamu kusoma zaidi juu ya maumbile au kutazama sinema kuhusu Mama Dunia, ni wakati wa sisi kuishi na maumbile, kuwa karibu sana na Mama Asili, Mama Dunia. Yeye ni wewe. Na sisi ni yeye.

T : Hata kama tuko mjini tunaweza kupanda mitishamba au mimea, njia fulani ya kuunganisha, kupanda mbegu . . . .

M : Angalia anachofanya, Mama, angalia anachofanya. Kuna miti kila mahali mijini, miti hiyo inafanya nini huko? Mama anayelea Dunia… kila msimu wa baridi hurudisha majani yao kwa Mama Dunia.

T : Haturudishii.

M : Kuna dhuluma huko, hakuna upendo kwa Mama Nature. Ndio tunatoa vitu, wakati wa chakula cha jioni, asante Mama asili, kwa neno la mdomo, sio kwa vitendo. Nenda ukamrudishie Mama Nature kitu, hiyo inakuwa maombi yangu yenye nguvu.

T : Tunaweza kufanya sherehe, kutoa sadaka.

M : Kweli, kumheshimu….

T : Mheshimu katika nafasi yake.

M : Kweli sana.

T : Kweli, kila kitu ni mahali pake. Lakini kwenda katika asili. . . .

M: Kuingia katika maumbile kunamaanisha kuwa unaenda ndani yako mwenyewe, ndio. Je, unajipenda kweli ikiwa haujiingii ndani yako mwenyewe?

T: Tunaweza kufanya hivyo peke yetu, tunaweza kuifanya pamoja. . . .

M: Sisi wenyewe, tunaweza kuifanya pamoja, kwa pamoja angetabasamu zaidi. Ni lazima iwe sala yetu ya kila siku, ibada ya kila siku. Ukiwa jikoni kwako tu unasafisha vyombo, unashika, umemshika Mama Nature, maji unayotumia hapo, yote unayotumia ni zawadi kutoka kwake.

T: Maji yanapoisha, maeneo mengi yanakauka sana. Vipengele viko nje ya usawa.

M: Ndio lugha anayotumia, ukame, na mnajua mnajidhulumu, maji ni damu yenu, nyie watu mnachukuliaje?

T: Unaona nini katika siku zijazo kwa ajili yetu na Mama Nature?

M : Lazima tujenge maisha yetu ya usoni kuanzia sasa. Nina furaha sana kwamba tunafahamu kwamba wakati wetu ujao ni mbaya ikiwa hatutaunganishwa na Mama Asili. Kwa kuwa sote tunafahamu hili, tunafanya nini hasa kuhusu hilo? Mama Nature hawezi kufanya hivyo kwa ajili yetu. Ametupa maarifa, hekima, zana, ametukabidhi. Je, tunafanya nini na zana hizo ili kujenga maisha yetu ya baadaye? Siku zote huwa nasema wewe ni babu wa siku zijazo na kile unachojua leo kitapitishwa kwa vizazi vijavyo. Je! maisha yako ya baadaye kama babu ya baadaye yanakufurahisha sasa, na hadithi unayoandika leo, hadithi unayotengeneza leo? Ikiwa hadithi yako haikufurahishi unahitaji kurejea hadithi hiyo na kuiandika upya, tayarisha mustakabali wetu sasa.

T : Ni lazima tuandike hadithi mpya.

M : Hiyo ni kweli, ndivyo ninavyoona. Ikiwa tutaendelea kuchafua ardhi, kama babu, basi nitashawishi vizazi vijavyo kuchafua ardhi. Ni maarifa na hekima iliyopitishwa kutoka Mandaza hadi kizazi kijacho. Kwa hivyo wewe ni mwanzo muhimu zaidi wa siku zijazo. Wewe ndiye msingi muhimu zaidi kwa siku zijazo. Je, huu msingi unaoujenga sasa ukoje? Je, inaonekanaje? Je, unafurahishwa na msingi unaoweka sasa hivi kwa siku zijazo? Je, haitaanguka? Hatutaki mambo yasambaratike. Tunataka kuona siku zijazo ambazo msingi wake utadumu milele. Tunapoimba wimbo mpya, wakati ujao unaweza kujengwa. Hiyo ndiyo ninayoona. Hiyo ndiyo hasa ninayoona.

Somo hili linahitaji kuzungumzwa, kushirikiwa karibu kila siku katika familia zetu, katika jamii zetu, katika ujirani wetu. Ongea juu ya Mama huyu mzuri, mlete ndani ya nyumba zetu, meza, sherehe.
Kukiri kile tumepewa, kila pumzi. Kwa sababu pumzi, hewa tunayopumua ni yeye. Ikiwa atasema, “Sitaki kupumua kupitia kwako” nini kitatokea? Mwili huenda, maisha huenda, lakini yeye hubaki. Yeye ndiye muumbaji au muumbaji pekee ambaye hafi kamwe.

T : Tuna bahati sana kuwa sehemu ya uumbaji wake.

M : Ya. Laiti wanadamu wangejua jinsi walivyo muhimu kwa Mama Asili.

T : kwa njia gani?

M : Sisi ni watu muhimu sana kwa sababu sisi ni magari ya Mama Nature, yaliyoumbwa kwa sura yake takatifu. Anaona ndani yako rangi nyeusi au nyeupe, aliumba rangi hiyo. Yeye ndiye rangi ya mwili wako. Umbo hilo la mwili wa mwanadamu, yeye ndiye huyo. Ndiyo maana anasema, “Nataka kujiona ndani yako na nataka ujione ndani yangu.” Nikiutazama mti huo lazima nimwone Mama Nature. Yeye ndiye yule Roho Mkuu, yule mjusi juu ya mwamba, yeye ndiye yule roho mzuri, yule kiboko, yule chura, yule tai, yule nyota, huyo mwezi mpya, unajua, yeye ni vitu hivyo vyote. Je, tunampenda? Anasema, “Nipendeni jinsi ninavyowapenda ninyi watu.” Anaweza kutuangamiza na hasikii huzuni kwa kuwa hatapoteza chochote.

T : Sitamlaumu baada ya kile tunachomfanyia, lakini bado hafanyi hivyo. . .

M : Kweli, Mama! Yeye ni mwenye nguvu na wa kipekee. Kwa hiyo usiku wa leo ukiingia kwenye kitanda chako, tazama kwenye kitanda chako, hizo ni zawadi kutoka kwa Mama Nature, kitanda chako kizuri kilitoka kwake, blanketi zako nzuri, ni zawadi zake kwa ajili yetu. Nywele ulizovaa, kofia yako, hizo ni zawadi zake. Mimi ni nani, mimi ni kila kitu. Mimi ni amani, mimi ni upendo, mimi ni uhuru, mimi ni haki, mimi ni maisha yako ya baadaye, mimi ni mwanzo wako.

T : Mimi ni mwisho wako.

M : Mimi ndiye mwisho wako, ndio. Hivi ndivyo ninavyomuona Mama, angalia zawadi zote kutoka kwake. Anasema, "Chukua chochote unachotaka, lakini heshimu kile ninachokupa." Tumesahau tulikotoka, tumesahau ujumbe, tumesahau mafundisho. Kwa hivyo tunahitaji kutazama nyuma na kusema, "Nataka kurudi nyumbani."