En vanwege een aantal ervaringen, zowel met mezelf als met mijn patiënten die me over hun ervaringen vertelden, heb ik er een training in gevolgd. Het bleek ongelooflijk nuttig. Daarna deed ik wat waarschijnlijk de grootste door het NIH gefinancierde studie naar EMDR is. En we ontdekten dat EMDR bij mensen met trauma's die op volwassen leeftijd zijn ontstaan, een eenmalig trauma als volwassene, de beste resultaten opleverde van alle behandelingen die tot nu toe zijn gepubliceerd.
Wat intrigerend is aan EMDR, is hoe goed het werkt en de vraag is hoe het werkt. Dat bracht me bij die droomkwestie waar ik het eerder over had, en hoe het niet werkt door dingen uit te zoeken en te begrijpen, maar door een aantal natuurlijke processen in de hersenen te activeren die je helpen deze herinneringen uit het verleden te integreren.
MEVROUW TIPPETT: Ik bedoel, het klinkt zo simpel. En zelfs toen ik erover las, terwijl ik mijn ogen heen en weer bewoog – ik bedoel, is dit iets wat je zelf kunt doen? Of is er iets complexers aan de hand?
DR. VAN DER KOLK: Ik kan me voorstellen dat het kan, maar het is meestal beter als je het doet met iemand anders die bij je blijft, je helpt focussen, oogbewegingen voor je maakt door iemand anders je vingers te laten volgen. Maar het is een verbazingwekkend effectieve behandeling. En het is interessant dat EMDR, zelfs in de meest bevooroordeelde studies, steeds weer naar voren komt als een zeer effectieve behandeling. Het is erg moeilijk geweest om financiering te krijgen om de zeer intrigerende onderliggende mechanismen ervan te achterhalen. En ik denk dat als we het mechanisme van EMDR echt ontdekken, we veel beter zullen begrijpen hoe de geest werkt. Het is een buitengewoon effectieve behandeling.
Dus als mensen iets vreselijks hebben meegemaakt dat ze niet uit hun hoofd kunnen zetten, is dat voor mij de behandeling van hun keuze. Natuurlijk hebben de mensen die bij mij in de praktijk komen vaak ook meerdere trauma's door toedoen van hun naasten meegemaakt, dus dan wordt het veel ingewikkelder dan alleen een geheugenprobleem. Maar als het slechts een auto-ongeluk of een simpele mishandeling betreft, is het verbazingwekkend effectief.
MEVROUW TIPPETT: Dat is fascinerend. Iets anders dat ik las, is dat u reflecteerde op orkaan Hugo, orkanen in het algemeen of natuurrampen, dit fenomeen dat we zien van mensen die elkaar helpen, van eropuit trekken en elkaar helpen – en u kijkt er ook naar en ziet dat het niet alleen zo is dat mensen elkaar helpen; ze bewegen ook. Nogmaals, er is die fysieke betrokkenheid als een soort tegengif voor de hulpeloosheid van de situatie, die zo duidelijk is.
DR. VAN DER KOLK: Goed. Ik ben erg blij dat je het gelezen hebt, want er wordt veel over stresshormonen gesproken. Onze stresshormonen zijn een soort bron van alle kwaad. Dat is absoluut niet waar. Stresshormonen zijn goed voor je. Je scheidt stresshormonen af om je de energie te geven om extreme situaties het hoofd te bieden. Het geeft je dus die energie om de hele nacht op te blijven bij je zieke kind of om sneeuw te ruimen in Minnesota en Boston en dat soort dingen.
Wat er misgaat, is dat als je je stresshormonen niet kunt gebruiken, als iemand je vasthoudt, als iemand je vasthoudt, als iemand je gevangen houdt, de stresshormonen blijven stijgen, maar je kunt ze niet met actie ontladen. Dan beginnen de stresshormonen je eigen interne systeem echt in de war te schoppen. Maar zolang je beweegt, komt alles goed. Zoals we weten, worden mensen na deze orkanen en deze vreselijke dingen erg actief, en ze helpen graag, en ze doen graag dingen, en ze genieten ervan omdat het hun energie ontlaadt.
MEVROUW TIPPETT: Dus we genezen onszelf. We beseffen het niet, maar we weten hoe we...
DR. VAN DER KOLK: We gebruiken in principe ons natuurlijke systeem. We genezen niet alleen, we gaan ermee om. We gaan gewoon om met wat we moeten aanpakken. Daarom heb je dat soort dingen. Daarom overleven we als soort. Wat verontrustend was aan orkaan Hugo, waar ik voor het eerst in lange tijd mee te maken kreeg, en wat we opnieuw zagen in New Orleans, is hoe deze getroffen populaties werden belet iets te doen, en dat was eigenlijk de observatie.
MEVROUW TIPPETT: Klopt. En dat heeft het trauma alleen maar verergerd.
DR. VAN DER KOLK: Ja. Dus ik werd na orkaan Hugo naar Puerto Rico gevlogen omdat ik een boek over trauma's heb geschreven. Ik wist niets van rampen, maar niemand anders wist er iets van, dus vlogen ze me erheen. En wat me opviel: ik landde in Puerto Rico en iedereen was druk bezig met dingen doen en bouwen, en iedereen was te druk om met me te praten omdat ze van alles probeerden te doen. Maar in hetzelfde vliegtuig waarmee ik was aangekomen, kwamen ambtenaren van FEMA binnen, die vervolgens omriepen: "Stop met werken totdat FEMA heeft besloten waarvoor je vergoed gaat worden."
En dat was het ergste wat er had kunnen gebeuren, want nu gebruikten deze mensen hun energie om met elkaar te vechten en oorlog te voeren in plaats van hun huizen te herbouwen. Dat is natuurlijk vergelijkbaar met wat er in New Orleans gebeurde, waar mensen ook werden verhinderd om zelf een rol te spelen in hun herstel.
MEVROUW TIPPETT: Ik vraag me af hoe u kijkt naar de wereld waarin we nu leven, waar het voelt alsof er een versnelling is van wat u collectieve traumatische gebeurtenissen of tragedies zou kunnen noemen. Het lijkt steeds voorspelbaarder dat er om de hoek een bomaanslag of een schietpartij op school of een vreselijke gebeurtenis met betrekking tot het weer zal plaatsvinden. Hoe helpt uw kennis over trauma u om hierover na te denken of…?
DR. VAN DER KOLK: Ik weet niet zeker of ik die mening met u deel. Ik denk dat er zoveel meer nieuws is, waardoor we ons veel bewuster zijn van wat er op een bepaald moment gebeurt. En natuurlijk, als je 's ochtends wakker wordt, zoeken de nieuwsmedia het ergste wat er ergens ter wereld gebeurt en serveren het je als ontbijt. Dus we krijgen veel meer voorgeschoteld. Ik denk eigenlijk niet dat er meer trauma is.
MEVROUW TIPPETT: Denkt u niet dat er meer nare dingen gebeuren? Denkt u alleen dat…?
DR. VAN DER KOLK: Toen ik las over hoe Abe Lincoln opgroeide – hij had zijn moeder verloren, en ze verhuisden constant, en ze leden honger, en hij had niets. Ik bedoel, je leest de verhalen over al die immigranten, al die mensen die stierven, en het aantal aanslagen in New York City en de rest van het land. Ik denk niet dat we in de ergste wereld leven. En ik denk dat mensen tegenwoordig ook veel bewuster zijn dan, laten we zeggen, 100 jaar geleden.
Nee, ik heb me echt verdiept in de geschiedenis van trauma. Mijn favoriete menselijke dwaasheid is de Eerste Wereldoorlog. Als je denkt dat de wereld er nu slecht aan toe is, denk dan eens aan de Eerste Wereldoorlog. Ongelooflijk. Dus ik denk niet dat de situatie per se erger is, en ik denk – als ik door het land reis en zie hoeveel programma's er zijn voor schoolkinderen, enzovoort, van zeer goedhartige mensen – dan sta ik voortdurend versteld van de hoeveelheid integriteit, creativiteit en goede wil die ik overal om me heen zie.
Tegelijkertijd zie je iets zo afschuwelijks als in Philadelphia – het openbare schoolsysteem in Philadelphia heeft de kunstprogramma's, gymnastiek, counseling en muziekprogramma's afgeschaft. Ik denk: "Waar zijn die mensen geweest om een focus te hebben?" Je moet je lichaam bewegen. Je moet met anderen zingen. En als je denkt dat je kinderen het beter zullen doen als je ze doodstil in een klaslokaal houdt om toetsen te maken, dan weet je niets van mensen.
Je hoort nog steeds voortdurend over afschuwelijke dingen, maar ik zie tegelijkertijd ook veel bewustzijn. En ik zie dat mensen echt proberen om op verschillende plekken ter wereld meer bewustzijn en meer democratie te creëren.
MEVROUW TIPPETT: Ik bedoel, u hebt gelijk. Het is al die dingen tegelijk. Maar laten we zeggen – iets waar ik me bewust van ben, is hoe – en dit zou anders zijn dan de Eerste Wereldoorlog, toen we deze foto's kregen, deze levendige beelden met een directe impact, toch? En ik persoonlijk – en ik denk dat dit ook collectief geldt – ik weet niet wat ik met die beelden aan moet. En wat ik vaak – het is zo verontrustend, en dan is er ook die impuls dat je jezelf gewoon moet afsluiten van dat gevoel, omdat ik niets kan doen voor die specifieke foto. En dan is er dat schuldgevoel en dat gevoel dat dat geen bevredigende reactie is. Ik bedoel, het is helemaal…
DR. VAN DER KOLK: Kijk, er zit ook een heel donkere kant aan, namelijk dat er een zekere tropisme is, een drang naar ellende in ons leven, zodat het saai wordt als het te stil wordt. Als je in de bioscoop een voorproefje ziet van een aankomende film, denk je: "O mijn god. Waar kijken die mensen naar?" Mensen voelen zich constant aangetrokken tot afschuwelijke dingen. Dus het hoort bij die donkere kant van de menselijke natuur om op dat randje te willen leven. Het is heel moeilijk. Het is moeilijk om ermee om te gaan.
MEVROUW TIPPETT: Het is heel hoopvol dat u uw leven besteedt aan het werken met trauma's, met slachtoffers in dit onderzoek. Maar u hebt een behoorlijk verfrissend, hoopvol gevoel over ons als soort.
DR. VAN DER KOLK: Nou, weet je, een deel daarvan krijg ik van mijn patiënten. Wat zo bevredigend is aan dit werk, is dat je de levenskracht ziet. Mensen maken overal en altijd vreselijke dingen mee, en toch gaan ze gewoon door met hun leven.
MEVROUW TIPPETT: En dat zie je, dat beleef je steeds weer opnieuw.
DR. VAN DER KOLK: Ik zie het constant. Ik zie kinderen die onder vreselijke omstandigheden zijn opgegroeid, en sommigen van hen doen het verschrikkelijk. Maar vorige week hadden we onze conferentie hier, onze jaarlijkse conferentie in Boston, en iemand presenteerde haar werk over meditatie in zwaarbewaakte gevangenissen. En je ziet deze echt stoere jongens tot leven komen dankzij dit meditatieprogramma.
En ik zie dat mensen beter worden met een ander programma waar ik bij betrokken ben: een Shakespeare-programma voor jeugdige delinquenten hier in Brookshire County, waar de rechter kinderen de keuze geeft tussen naar de gevangenis gaan of veroordeeld worden om een Shakespeare-acteur te worden.
En ik ga naar het Shakespeare-programma, en deze acteurs doen prachtig werk met deze kinderen, en je ziet ze tot leven komen doordat ze gewaardeerd worden als acteur en als iemand die kan praten. Wat ik zie, is het enorme potentieel dat mensen hebben om uit hun holen te kruipen.
[ muziek: “Frontiers” van Floratone ]
MEVROUW TIPPETT: Ik ben Krista Tippett, en dit is On Being . Vandaag, met psychiater Bessel van der Kolk.
[ muziek: “Frontiers” van Floratone ]
MEVROUW TIPPETT: Ik heb uw onderzoek gelezen en denk na over het hele plaatje dat we hebben besproken van alle verschillende manieren waarop mensen methoden zoeken om meer zelfbewust te worden – yoga, meditatie, het gebruik van deze inzichten uit de neurowetenschap. Soms vraag ik me af of mensen over 50 of 100 jaar terug zullen kijken op therapie, zoals we die de afgelopen 50 jaar hebben gedaan, en het zullen zien als een heel rudimentaire stap naar een veel diepgaander streven naar bewustzijn, mindfulness.
DR. VAN DER KOLK: Nou, ik denk dat mensen altijd al goede therapie hebben gehad, en onze cultuur en onze verzekeringsstructuur zijn niet echt gericht op echt goede therapie, net zo min als onze psychologische training, die er is om mensen te helpen en zo snel mogelijk van hun stoornis af te komen. Maar therapie, in de zin dat mensen zichzelf echt goed leren kennen, zichzelf onderzoeken, gezien, gehoord en begrepen worden, is er altijd geweest. En ik denk dat het er altijd zal blijven.
Ik denk niet dat we er ooit over zullen praten als per se primitief. De intieme uitwisseling van ervaringen tussen mensen die echt over hun diepste gevoelens en hun diepste pijn praten en waarbij anderen naar hen luisteren, is altijd al een heel krachtige menselijke ervaring geweest. En ik denk dat het altijd zo zal blijven.
MEVROUW TIPPETT: Dus de taal die mensen soms gebruiken over trauma is – er is veel spirituele taal die we intuïtief gebruiken voor ‘zielroof’. Ik vraag me af hoe u denkt over de menselijke geest in de context van wat u weet over trauma, veerkracht en genezing.
DR. VAN DER KOLK: Dat is een hele moeilijke vraag.
MEVROUW TIPPETT: Dat weet ik. [ lacht ] Ik denk dat je het wel aankan.
DR. VAN DER KOLK: Iets waar ik meestal ver vandaan bleef. Maar ik denk dat trauma je echt confronteert met het beste en het slechtste. Je ziet de afschuwelijke dingen die mensen elkaar aandoen, maar je ziet ook veerkracht, de kracht van liefde, de kracht van zorgzaamheid, de kracht van toewijding, de kracht van toewijding aan jezelf, aan de wetenschap dat er dingen zijn die groter zijn dan ons individuele overleven.
En sommige van de meest spirituele mensen die ik ken, zijn juist getraumatiseerde mensen, omdat ze de donkere kant hebben gezien. En in zekere zin denk ik niet dat je de glorie van het leven kunt waarderen als je niet ook de donkere kant kent. En ik denk dat getraumatiseerde mensen zeker de donkere kant van het leven kennen, maar daardoor ook de andere kant beter zien.
MEVROUW TIPPETT: U zei ergens dat PTSS de deur heeft geopend naar wetenschappelijk onderzoek naar de aard van menselijk lijden. Dat is een belangrijke stap, toch? Ik bedoel, voor mij is dat de spirituele manier om over dit vakgebied te praten met een diepgaand begrip van wat het woord 'spiritueel' betekent.
DR. VAN DER KOLK: Ja. Nou, ik denk dat dit vakgebied twee gebieden heeft geopend. Eén is het gebied van trauma, overleving en lijden, maar de andere is ook – mensen bestuderen de aard van menselijke verbindingen en de verbinding tussen ons, ook vanuit een wetenschappelijk oogpunt.
Hoewel trauma veel openheid heeft geschapen, denk ik dat de andere belangrijke factor van wetenschappelijke ontdekkingen te maken heeft met de manier waarop de menselijke verbinding tegenwoordig wetenschappelijk wordt bekeken en wat er werkelijk gebeurt als twee mensen elkaar zien, als twee mensen op elkaar reageren, als mensen elkaars spiegelbeeld zijn, als twee lichamen samen dansen, lachen en praten.
Er is een nieuw vakgebied ontstaan binnen de interpersoonlijke neurobiologie, dat bestudeert hoe wij met elkaar verbonden zijn. Een gebrek aan verbinding, vooral vroeg in het leven, kan verwoestende gevolgen hebben voor de ontwikkeling van de geest en de hersenen.
MEVROUW TIPPETT: En het klopt toch wel, blijkt uit uw onderzoek, dat als mensen leren hun lichaam te bewonen en zich meer bewust te worden van zichzelf, deze eigenschappen en gewoonten hen veerkracht kunnen geven en hen kunnen helpen wanneer trauma toeslaat? Klopt dat?
DR. VAN DER KOLK: Absoluut. Dus als je in het bijzonder – er zijn hier twee factoren. Ten eerste hoe je reptielenbrein – als je rustig inademt en je voelt je lichamelijke ervaring, en er gebeuren dingen met je, merk je dat er iets gebeurt en zeg je: "Oh, dit is echt rot. Dit is echt onaangenaam." Maar het is iets wat niet bij je past. Je wordt dus niet per se gekaapt door onaangename ervaringen.
Het grote probleem voor getraumatiseerde mensen is dat ze zichzelf niet meer bezitten. Elk hard geluid, iedereen die hen beledigt, pijn doet, nare dingen zegt, kan hen van zichzelf afpakken. En wat we dus hebben geleerd, is dat je jezelf volledig kunt bezitten om veerkrachtiger te zijn tegen trauma. En als iemand kwetsende of beledigende dingen zegt, kun je zeggen: "Hmm, interessant. Die persoon zegt kwetsende en beledigende dingen."
MEVROUW TIPPETT: Maar je kunt je zelfgevoel wel van hen scheiden.
DR. VAN DER KOLK: Ja, maar je kunt je er los van maken. Ik denk dat we echt serieus beginnen te begrijpen hoe mensen dat kunnen leren, observeren en niet reageren.
MEVROUW TIPPETT: Ik denk dat ik even terug wil komen op het idee dat de kern van dit alles, de les voor u – en ik kan het citaat niet vinden – is dat we ons veilig moeten voelen, dat we ons veilig moeten voelen en dat we ons veilig moeten voelen in ons – dat moet een lichamelijke waarneming zijn, niet alleen een cognitieve waarneming. En dat alles op de een of andere manier daarop terugkomt.
DR. VAN DER KOLK: Het is de basis, maar je moet dat gevoel echt voelen. Je moet weten wat er in je lichaam gebeurt. Je moet weten waar je rechterteen en je pink zich bevinden. Je lichaam – je moet je er bewust van zijn wat het doet.
MEVROUW TIPPETT: Het is heel concreet. Is dat wat u bedoelt?
DR. VAN DER KOLK: Het is heel, heel basaal, maar simpele dingen zoals eten, plassen en poepen ontbreken enorm in ons diagnostisch systeem, omdat ze de basis vormen van alles, en ademhalen. Dit zijn fundamentele dingen, en die gaan allemaal mis als je getraumatiseerd raakt. De meest elementaire lichaamsfuncties raken ontregeld als je doodsbang bent.
Traumabehandeling begint dus bij de basis: een lichaam dat kan slapen, een lichaam dat kan rusten, een lichaam dat zich veilig voelt, een lichaam dat kan bewegen. En ik vind het voorbeeld van die man met een dwarslaesie die aan yoga doet geweldig, want zelfs als je lichaam beschadigd is, kan hij leren het te omarmen en te hebben.
MEVROUW TIPPETT: Ja. Hij zegt dat hij niet genezen is, maar hij is wel genezen. En hier is een treffende uitspraak van u: "slachtoffers zijn leden van de maatschappij wier problemen de herinnering aan lijden, woede en pijn vertegenwoordigen in een wereld die verlangt naar vergetelheid."
DR. VAN DER KOLK: Heb ik dat gezegd?
MEVROUW TIPPETT: Dat heb je gedaan.
DR. VAN DER KOLK: Dat is briljant. [ lacht ]
MEVROUW TIPPETT: [ lacht ] En ik vind dat het overdenken waard.
DR. VAN DER KOLK: Nou, dat is de literatuur die we lezen, dat zijn de films die we kijken, en dat is waar we door geïnspireerd willen worden. Dat is wat we waarnemen, die geest. Toni Morrison en Maya Angelou, en zij kunnen heel duidelijk vertellen over hoe ze tegenspoed hebben overwonnen en onder ogen hebben gezien, en toch die menselijkheid en dat geloof hebben behouden. Daar draait het allemaal om.
[ muziek: “Enjoy the Calm” van Drew Barefoot ]
MEVROUW TIPPETT: Bessel van der Kolk is medisch directeur van het Traumacentrum van het Justice Resource Institute in Brookline, Massachusetts. Hij is tevens hoogleraar psychiatrie aan de Boston University Medical School. Zijn boeken omvatten Traumatic Stress: The Effects of Overwhelming Experience on the Mind, Body, and Society en The Body Keeps the Score: Brain, Mind, and Body in the Healing of Trauma .
[ muziek: “Trifle (Consoles Because A Trifle Troubles)” van Infradig ]
PERSONEEL: On Being bestaat uit Trent Gilliss, Chris Heagle, Lily Percy, Mariah Helgeson, Maia Tarrell, Marie Sambilay, Bethanie Mann, Selena Carlson en Rigsar Wangchuck.
MEVROUW TIPPETT: Onze prachtige themamuziek is gemaakt en gecomponeerd door Zoe Keating. En de laatste stem die je tijdens de aftiteling van elke show hoort zingen, is die van hiphopartiest Lizzo.
On Being is ontwikkeld door American Public Media. Onze financieringspartners zijn:
De John Templeton Stichting.
Het Fetzer Instituut helpt de spirituele basis te leggen voor een liefdevolle wereld. Je vindt ze op fetzer.org.
Stichting Kalliopeia streeft naar een toekomst waarin universele spirituele waarden de basis vormen voor de zorg voor ons gemeenschappelijke thuis.
De Henry Luce Foundation, ter ondersteuning van Public Theology Reimagined.
De Osprey Foundation, een katalysator voor krachtige, gezonde en vervulde levens.
En de Lilly Endowment, een particuliere familiestichting uit Indianapolis die zich inzet voor de belangen van haar oprichters op het gebied van religie, gemeenschapsontwikkeling en onderwijs.
COMMUNITY REFLECTIONS
SHARE YOUR REFLECTION
1 PAST RESPONSES
I see why Canteloube's "Songs of the Auvergne" drive me crazy with longing.