ሎቲ ኩኒንግሃም፡ ለአገሬው ተወላጅ መብቶች የተሰጠ

ሎቲ ኩኒንግሃም ከኒካርጓ ሰሜናዊ ምስራቅ የባህር ዳርቻ የመጣ የሚስኪቱ መሪ ነው። (አንጂ ቫስኩዝ)

የጄኔቫ መፍትሔዎች ፖድካስት · GSnews #2 ከሎቲ ኩኒንግሃም ዊረን ጋር በተደረገ ውይይት

ከሁሉም ዕድሎች አንጻር የሰብአዊ መብት ተሟጋች ሎቲ ኩኒንግሃም ላለፉት 20 ዓመታት በኒካራጓ ውስጥ ለአካባቢው ተወላጆች መብት በሚደረገው ውጊያ ግንባር ቀደም ሆኖ ቆይቷል። ለአስርት አመታት ለዘለቀው ስራዋ ለሰላም አማራጭ ኖቤል ሽልማትን ለማግኘት ሀሙስ እለት ከአራት አክቲቪስቶች መካከል ነበረች።

የሎቲ ኩኒንግሃም ድምፅ የተረጋጋ ነው፣ አረፍተ ነገሮቿ በረጅም ቆም ቆም አሉ። የ61 ዓመቷ የመብት ተሟጋች ጠበቃዋ መሆኗን በሚያንፀባርቅ ዘይቤ የምትናገረውን እያንዳንዱን ቃል ትመዝናለች።

"እንደ ተወላጅ ህዝቦች፣ አያቶቻችን እንዳስተማሩን የእናት ተፈጥሮን ከትውልድ ወደ ትውልድ ጠብቀናል፣ ይህ ደግሞ ለራሳችን ደህንነት ብቻ ሳይሆን ለሌሎችም ጭምር ነው። የምድርን ሚዛን መጠበቅ ወሳኝ ነው።"

ከ400,000 በላይ ተወላጆች እና የአፍሮ-ዘር ተወላጆች በኒካራጓ በአትላንቲክ የባህር ዳርቻ ይኖራሉ። ለዓመታት መሬቶቻቸውን በማዕድን ፣በእንጨት እና በጠንካራ ግብርና በመበዝበዝ ኑሯቸውን አደጋ ላይ ጥሏል።

ለካኒንግሃም የአገሬው ተወላጅ መብቶች እና የአካባቢ መብቶች ሊነጣጠሉ አይችሉም። ከሆንዱራስ ጋር በሰሜናዊ ምስራቅ ድንበር አጠገብ በምትገኘው ሚስኪቱ መንደር በቢልዋስካርማ የተወለደች ሲሆን ሁልጊዜም "ማህበረሰብዋን ለመርዳት ትፈልጋለች።" የእርስ በርስ ጦርነቱ ሲጀመር በ 80 ዎቹ ውስጥ ነርስ ነበረች እና በሺዎች ከሚቆጠሩ ተወላጆች ጋር ትተው መሄድ ወደማይችሉት "ወታደራዊ ሰፈሮች" ተፈናቅላለች።

“ይህ የማስታወስ ችሎታዬን ያሳየኝ ነበር” ትላለች። "በማኅበረሰቤ ስቃይ ውስጥ አይቻለሁ እና ኖሬያለሁ። እንደ ነርስ ግን የእኔ አስተያየት አይቆጠርም።" ነጠላ እናት እንደመሆኗ መጠን በማናጉዋ በሕግ ዲግሪ ቀጠለች። እንደ ጠበቃ ህዝቤን ለመደገፍ ድምፄን ከፍ ማድረግ እችል ነበር።

ጉልህ የሆነ ስኬት። የማያባራ፣ ደፋር፣ እና ሙሉ ብሩህ አመለካከት የሚስኪቶ ጠበቃ እና የአትላንቲክ ውቅያኖስ የባህር ዳርቻ የፍትህ እና የሰብአዊ መብቶች ማእከል መስራች (CEJUDHCAN) የአገሬው ተወላጆች የመሬት እና የሃብት መብቶችን ለመከላከል ህጋዊ እርምጃን ይጠቀማሉ።

በ1990ዎቹ መገባደጃ ላይ በኢንተር አሜሪካን የሰብአዊ መብቶች ፍርድ ቤት (ICHR) ፊት በቀረበው የጋራ አገር በቀል መብቶች ላይ በቀረበው የመጀመሪያ ወሳኝ ጉዳይ ላይ ተሳትፋለች። በህንድ ሎው ሪሶርስ ሴንተር በመታገዝ ለኮሪያ ኩባንያ ለ30 ዓመታት ያህል በማያኛ ተወላጅ ግዛት ላይ ያለውን እንጨት የመሰብሰብ መብትን ህገ መንግስቱን በመጣስ እንዲሰበስብ መንግስትን ከሰሱት።

"ህገ መንግስቱ የጋራ የመሬት መብቶችን ቢያውቅም የአገሬው ተወላጆች ክልል አከላለል አልተቋቋመም ነበር" ሲል ካኒንግሃም ያስረዳል።

አክላም “ይህን ጉዳይ ማቅረቡ ሕዝባችን ሬሴቫ ሞስኪቲያ ወደ ኒካራጉዋ ከመዋሃዱ በፊት እንደነበረው እነዚያ መሬቶች እሱ እንዳለው የመንግሥት እንዳልሆኑ ነገር ግን ተወላጆች መሆናቸውን ለመንግሥት ለማሳየት የሚያስችል አጋጣሚ ነበር።

እንዲሁም በጣም ወግ አጥባቂ ፍርድ ቤት ዳኞችን ስለ የጋራ መብቶች ከግል ንብረት ጋር ለማስተማር እድሉ ነበር።

“ፍርድ ቤቱ ለመጀመሪያ ጊዜ ከመሬታቸው ጋር ያላቸው ግንኙነት ቁሳዊ ብቻ ሳይሆን መንፈሳዊ ከመሆኑም በላይ ከመኖር መብት ጋር የተያያዘ መሆኑን ተገንዝቦ ለመጀመሪያ ጊዜ ብይን ሰጥቷል።

ሎቲ ኩኒንግሃም በኒካራጓ በሚገኝ ተወላጅ ማህበረሰብ ፊት ሲናገር። (ሴጁድቻን)

ይህ ደግሞ ከላቲን አሜሪካ የመጡ ሌሎች ተወላጆች ማህበረሰቦች በክልል ፍርድ ቤት ፊት እንዲጠቀሙበት አርአያ ሆኗል። ከጥቂት አመታት በፊት ተመሳሳይ የህግ ስልት የፓናማ ካናልን ለመወዳደር ያለመ የ278 ኪሎ ሜትር ርዝመት ያለው የግራንድ ካናል ግንባታ ለማስቆም አስተዋፅኦ አድርጓል። በቻይና የሚደገፈው ፕሮጀክት በአሁኑ ጊዜ በኒካራጓን አቋርጦ የፓሲፊክ እና የአትላንቲክ ውቅያኖሶችን በማገናኘት የአገሬው ተወላጆች ማህበረሰቦችን በማፈናቀል እና የኒካራጓ ሀይቅን (በማዕከላዊ አሜሪካ ትልቁን) ጨምሮ ለህልውናቸው አስፈላጊ በሆኑ ስነ-ምህዳሮች ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደርስ ነበር።

ካኒንግሃም ክርክሩን ደግፎ ፕሮጀክቱ በሀገሪቱ ሃብት ላይ ስላለው አስከፊ ተጽእኖ ለሌሎች ተወላጆች ማህበረሰቦች በማሳወቅ ላይ ሰርቷል።

የማያልቅ ጦርነት። ምንም እንኳን እነዚህ የማይካዱ ስኬቶች ቢኖሩም, ትግሉ በጣም ሩቅ ነው. ከ20 አመታት በኋላ ምንም እንኳን አንዳንድ እድገቶች ቢደረጉም የድንበር ማካለሉ እና የባለቤትነት ሂደቱ አሁንም እንቅፋት እየገጠመው ነው ሲል ካኒንግሃም አስጠንቅቋል። ይልቁንም አገሪቱ ለሁለት ዓመታት በዘለቀው ማኅበራዊና ፖለቲካዊ ቀውስ ውስጥ ከወደቀችበት የኢኮኖሚ ውድቀት ስትታመስ፣ የአገርና የአካባቢ ባለሥልጣናት ከፍተኛ የመሬት ብዝበዛን አበረታተዋል።

ይህም የታጠቁ ሰፋሪዎች የአገር በቀል ግዛቶችን በመውረር ከብቶችን ለማርባት እና እንጨት ለመሰብሰብ አበረታቷቸዋል፣ ይህም ግጭት አስከትሏል። ከ2015 ጀምሮ ወደ 40 የሚጠጉ የአገሬው ተወላጆች ተገድለዋል፣ ሌሎች ደግሞ ቆስለዋል፣ ታግተዋል ወይም ጠፍተዋል ሲል የCEJUDHCAN መረጃ ያመለክታል። በ2020 ቢያንስ አስር ተወላጆች የተገደሉበት እና አንድ ማህበረሰብ በእሳት የተቃጠለባቸው ሁለት እልቂቶች ተካሂደዋል።

የደን ​​መጨፍጨፍ ለቀጣይ የአካባቢ አደጋዎች አስከፊ ውጤቶች አስተዋጽኦ አድርጓል። ባለፈው ወር ሰሜናዊ ካሪቢያን አካባቢ ኤታ እና አይኦታ በተባሉ አውሎ ነፋሶች ተመታ፣ ወደ 200 አካባቢ ማህበረሰቦችን አውድሟል እና 30,000 ሰዎች እንዲፈናቀሉ አድርጓል።

ፍርሃትን ማሸነፍ። መንግሥትን ወደ ፍርድ ቤት መውሰዱ እና በኃያላን ኩባንያዎች ላይ መናገሩ በኩኒንግሃም ጀርባ ላይ ኢላማ አድርጓል። በኒካራጓ እንዳሉት እንደሌሎች የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች፣ እሷ የግድያ ዛቻ ደርሶባታል፣ ይህም የኢንተር አሜሪካን የሰብአዊ መብት ኮሚሽን በእሷ ምትክ የማስጠንቀቂያ እርምጃዎችን እንዲያወጣ አነሳስቶታል። መርሃ ግብሯን እና ወደ ሥራ የምትወስደውን መንገድ እንደ መለወጥ ያሉ የደህንነት እርምጃዎችን መውሰድ አለባት። "ይህ እኛ ለመትረፍ መስራት ያለብን አንድ አካል ነው" ትላለች.

የአካባቢ እና የመሬት ተከላካዮች በአለም ላይ በጣም ከተጋለጡት መካከል ናቸው. ከ2015 ጀምሮ በአማካይ በየሳምንቱ አራት ተከላካዮች ይገደሉ የነበረ ሲሆን ባለፈው አመት ከሁለት ሶስተኛ በላይ ግድያዎች የተፈፀሙት በላቲን አሜሪካ እንደሆነ የግሎባል ዊትነስ ዘገባ አመልክቷል።

ካኒንግሃም “በጣም ከባድ ነው ምክንያቱም በእርግጥ ፍርሃት ስለሚሰማን ነው። "ነገር ግን ምንም እድል ለሌላቸው ለብዙ ሴቶች እና ልጆች ፍትህ ለመፈለግ እዚያ እንደሆንክ ስትረዳ ፍርሃትህን ለማሸነፍ ጉልበት ይሰጥሃል።"

“ሥራውን ካልቀጠልን ማን ይሠራል?”