Hljóð þagnarinnar

Sólarlagið í Uluru (ljósmynd eftir Martin Fisher/Flickr)

„Sá dagur mun koma að maðurinn þurfi að berjast gegn hávaða eins óhjákvæmilega og kóleru og plágu.“ Svo sagði bakteríufræðingurinn Robert Koch, sem hlaut Nóbelsverðlaunin, árið 1905. Öld síðar er sá dagur miklu nær. Í dag er þögnin orðin tegund í útrýmingarhættu. Borgir okkar, úthverfi okkar, bændasamfélög okkar, jafnvel víðfeðmustu og afskekktustu þjóðgarðar okkar eru ekki lausir við hávaða frá mönnum. Ekki er heldur hægt að létta á því, jafnvel á Norðurpólnum; þotur sem hoppa milli heimsálfa sjá um það. Ennfremur er barátta gegn hávaða ekki það sama og að varðveita þögnina. Algengar aðferðir okkar gegn hávaða - eyrnatappa, heyrnartól með hávaðadeyfingu, jafnvel lög um hávaðadeyfingu - bjóða enga raunverulega lausn því þær gera ekkert til að hjálpa okkur að tengjast aftur og hlusta á landið. Og landið talar.

Við erum komin á þann tímapunkt í mannkynssögunni þar sem hnattræn umhverfiskreppan krefst þess að við gerum varanlegar breytingar á lífsstíl okkar. Meira en nokkru sinni fyrr þurfum við að verða ástfangin af landinu á ný. Þögnin er okkar samkomustaður.

Það er okkar fæðingarréttur að hlusta, hljóðlega og ótruflaður, á náttúrulegt umhverfi og skilja það sem við kunnum. Löngu fyrir hávaða mannkynsins voru aðeins hljóð náttúrunnar til. Eyrun okkar þróuðust fullkomlega stillt til að heyra þessi hljóð - hljóð sem eru langt umfram það sem mannlegt mál eða jafnvel metnaðarfyllstu tónlistarflutningur okkar getur boðið upp á: vind sem gefur til kynna veðurbreytingar, fyrstu fuglasöng vorsins sem boðar endurgræningu landsins og endurkomu vaxtar og velmegunar, yfirvofandi stormur sem lofar lausn frá þurrki og breytilegt sjávarfall sem minnir okkur á himneskan ballett. Allar þessar upplifanir tengja okkur aftur við landið og þróunarfortíð okkar.

Einn fermetraþröngur þagnar er staður í Hoh-regnskóginum , sem er hluti af Ólympíuþjóðgarðinum — líklega kyrrlátasti staðurinn í Bandaríkjunum. En hann er líka í útrýmingarhættu, aðeins verndaður af stefnu sem hvorki þjóðgarðsþjónustan sjálf framfylgir né styður við fullnægjandi lög. Von mín er sú að Einn fermetraþröngur muni hrinda af stað hljóðlátri vakningu hjá öllum þeim sem eru tilbúnir að verða sannir hlustendur.

Að varðveita náttúrulega þögn er jafn nauðsynlegt og að varðveita tegundir , endurheimta búsvæða, hreinsa upp eiturefni og draga úr losun koltvísýrings, svo aðeins fáein dæmi séu nefnd um þau brýnustu áskoranir sem við stöndum frammi fyrir á þessari enn ungu öld. Góðu fréttirnar eru þær að það getur verið mun auðveldara að bjarga þögninni en að takast á við þessi önnur vandamál. Ein lög myndu marka mikla og tafarlausa framför. Þau lög myndu banna öllum flugvélum að fljúga yfir óspilltustu þjóðgarða okkar.

Þögn er ekki fjarvera einhvers heldur nærvera alls. Hún býr hér, djúpt, á One Square Inch í Hoh regnskóginum. Hún er nærvera tímans, ótrufluð. Hana má finna í brjósti okkar. Þögn nærir eðli okkar, mannlegt eðli okkar, og lætur okkur vita hver við erum. Með móttækilegri huga og betur stillt eyra verðum við betri hlustendur, ekki aðeins á náttúruna heldur hvert á annað. Þögn er hægt að bera eins og glóð úr eldi. Þögn er hægt að finna og þögn getur fundið þig. Þögn er hægt að týna og einnig endurheimta. En þögn er ekki hægt að ímynda sér, þó flestir haldi það. Til að upplifa sálarþensluna sem vekur undur þagnarinnar verður þú að heyra hana.

Þögn er hljóð, mörg, mörg hljóð. Ég hef heyrt fleiri en ég get talið. Þögnin er tunglskinssöngur kójótunnar sem gefur til kynna loftið og svar maka síns. Það er fallandi hvísl snjósins sem síðar bráðnar með ótrúlegum reggí-takti svo skörpum að þú munt vilja dansa við það. Það er hljóð frævandi vængjuðra skordýra sem titra mjúkum lögum þegar þau þjóta varnarlega inn og út úr furugreinunum til að flýja tímabundið undan golunni, blanda af skordýrasuði og furusuði sem mun fylgja þér allan daginn. Þögnin er hjáfarandi hópur kastaníubakaðra meysinga og rauðbrjósta hnútakvenna, sem kvaka og flökta og minna þig á þína eigin forvitni.

Hefurðu heyrt rigninguna nýlega? Mikli norðvesturregnskógur Ameríku er, ekki að undra, frábær staður til að hlusta. Þetta er það sem ég hef heyrt á One Square Inch of Silence. Upphaf regntímabilsins er alls ekki blautt. Í fyrstu falla ótal fræ af turnháum trjám. Fljótlega fylgir því mjúkt lófatak frá blaktandi hlynslaufum, sem leggjast svo hljóðlega eins og vetrarteppi fyrir fræin. En þessir hljóðlátu tónleikar eru aðeins forleikur.

Þegar fyrsta af mörgum miklum regnstormum skellur á og sleppir máttugum sálmi sínum, gefur hver trjátegund frá sér sitt eigið hljóð í vindi og rigningu. Jafnvel stærstu regndroparnir kunna aldrei að lenda á jörðinni. Næstum 300 fetum fyrir ofan, hátt í skógarþekjunni, taka laufin og börkurinn í sig mikinn raka ... þar til þessi loftsvampur verður mettaður og droparnir myndast aftur og lækka lengra ... lenda á lægri greinum og falla niður á hljóðdeyfandi mosaþekjur ... banka á berjaplöntur ... falla dauft á berjarunna ... og berja á hörðu, föstu salatlaufin ... áður en droparnir að lokum beygja óheyranlega fíngerð smáralík lauf trjásúrunnar og leka niður í jörðina. Hvort sem heyrist dag eða nótt, heldur þessi fljótandi ballett áfram í meira en klukkustund eftir að rigningunni lýkur.

Ég minnist viðvörunar Roberts Koch, sem þróaði vísindalegu aðferðina sem greinir orsakir sjúkdóma, og tel að óheft tap á þögn sé eins og kanarífugl í kolanámu – hnattrænni. Ef við getum ekki tekið afstöðu hér, ef við heyrum ekki málin um hverfandi náttúrulega kyrrð, hvernig getum við þá búist við að fara betur í flóknari umhverfiskreppum?