Anam Cara I Istota Prawdziwej przyjaźni

Arystoteles przedstawił filozoficzne podstawy przyjaźni jako sztukę trzymania lustra dla dusz drugiej osoby . Dwa tysiące lat później Emerson rozważał jej dwa filary: prawdę i czułość . Kolejny wiek później, CS Lewis napisał : „Przyjaźń jest niepotrzebna, jak filozofia, jak sztuka, jak sam wszechświat… Nie ma wartości przetrwania; raczej jest jedną z tych rzeczy, które nadają wartość przetrwaniu”.

Jednak nigdzie piękno, tajemniczość i duchowa strawa przyjaźni nie stają się tak żywe jak w arcydziele z 1997 roku Anam Cara: A Book of Celtic Wisdom ( biblioteka publiczna ) autorstwa zmarłego wybitnego irlandzkiego poety i filozofa Johna O'Donohue (1 stycznia 1956–4 stycznia 2008), którego tytuł nawiązuje do gaelickiego słowa oznaczającego „przyjaciel duszy” — piękna koncepcja, która elegancko ujmowała to, co Arystoteles, Emerson i Lewis wyrażali w wielu innych słowach.

O'Donohue analizuje istotę i pochodzenie tego terminu:

W tradycji celtyckiej istnieje piękne rozumienie miłości i przyjaźni. Jednym z fascynujących pomysłów jest idea miłości duszy; starogaelickie określenie na to to anam cara . Anam to gaelickie słowo oznaczające duszę, a cara to słowo oznaczające przyjaciela. Tak więc anam cara w świecie celtyckim oznaczało „przyjaciela duszy”. We wczesnym kościele celtyckim osobę, która pełniła rolę nauczyciela, towarzysza lub przewodnika duchowego, nazywano anam cara . Pierwotnie odnosiło się to do kogoś, komu się spowiadałeś, ujawniając ukryte intymności swojego życia. Dzięki anam cara mogłeś dzielić się swoim najgłębszym ja, swoim umysłem i sercem. Ta przyjaźń była aktem rozpoznania i przynależności. Kiedy miałeś anam cara , twoja przyjaźń przekraczała wszelkie konwenanse, moralność i kategorie. Byłeś połączony w starożytny i wieczny sposób z „przyjacielem twojej duszy”. Celtyckie rozumienie nie nakładało ograniczeń przestrzeni ani czasu na duszę. Nie ma klatki dla duszy. Dusza jest boskim światłem, które płynie do ciebie i do twojego Innego. Ta sztuka przynależności obudziła i wytworzyła głębokie i wyjątkowe towarzystwo.

Ilustracja Maurice'a Sendaka z 'Let's Be Enemies' Janice May Udry. Kliknij obraz, aby zobaczyć więcej.

O'Donohue twierdzi, że rodzaj przyjaźni, jaką odnajdujemy w anam cara , jest bardzo szczególną formą miłości — nie taką, która sprawia, że​​przeciwstawiamy sobie to, co platoniczne, i to, co romantyczne, ale czymś o wiele większym i bardziej transcendentnym:

W tej miłości jesteś rozumiany taki, jaki jesteś, bez maski i pretensji. Powierzchowne i funkcjonalne kłamstwa i półprawdy towarzyskiej znajomości odchodzą w zapomnienie, możesz być taki, jaki naprawdę jesteś. Miłość pozwala na zrozumienie, a zrozumienie jest cenne. Tam, gdzie jesteś rozumiany, jesteś w domu. Zrozumienie odżywia przynależność. Kiedy naprawdę czujesz się zrozumiany, czujesz się swobodnie, aby oddać się zaufaniu i schronieniu duszy drugiej osoby… Ta sztuka miłości ujawnia szczególną i świętą tożsamość drugiej osoby. Miłość jest jedynym światłem, które może naprawdę odczytać tajny podpis indywidualności i duszy drugiej osoby. Tylko miłość jest piśmienna w świecie pochodzenia; może rozszyfrować tożsamość i przeznaczenie.

Ale bycie anam cara wymaga celowej obecności — wymaga, abyśmy pojawili się z absolutną integralnością intencji. Ta wewnętrzna intencjonalność, sugeruje O'Donohue, jest tym, co odróżnia prawdziwą anam cara od znajomego lub przypadkowego przyjaciela — rozróżnienie tym ważniejsze dzisiaj, w kulturze, w której zbyt pochopnie rzucamy słowem „przyjaciel”, oznaczając niewiele więcej niż pobieżne powiązanie. Ale ta zdolność pojawiania się musi być aktywną obecnością, a nie czystą abstrakcją — osoba, która deklaruje się jako przyjaciel, ale uchyla się, gdy dusza drugiej osoby najbardziej potrzebuje zobaczenia, nie jest anam cara .

O'Donohue pisze:

Serce uczy się nowej sztuki odczuwania. Taka przyjaźń nie jest ani intelektualna, ani abstrakcyjna. W tradycji celtyckiej anam cara nie była jedynie metaforą lub ideałem. Była więzią dusz, która istniała jako uznana i podziwiana konstrukcja społeczna. Zmieniła znaczenie tożsamości i percepcji. Kiedy twoje uczucie zostaje rozpalone, świat twojego intelektu nabiera nowej czułości i współczucia… Patrzysz, widzisz i rozumiesz inaczej. Początkowo może to być destrukcyjne i niezręczne, ale stopniowo udoskonala twoją wrażliwość i zmienia twój sposób bycia na świecie. Większość fundamentalizmu, chciwości, przemocy i ucisku można prześledzić wstecz do oddzielenia idei i uczucia.

Perspektywa anam cara jest wzniosła, ponieważ pozwala nam wejść w tę jedność starożytnej przynależności.

O'Donohue zapożycza od Arystotelesa pojęcie przyjaźni i rozszerza je, nadając mu szerszy sens:

Przyjaciel to ukochana osoba, która budzi twoje życie, aby uwolnić dzikie możliwości, które w tobie drzemią.

[…]

Ten, którego kochasz, twoja anam cara , twój przyjaciel duszy, jest najprawdziwszym lustrem, które odbija twoją duszę. Uczciwość i jasność prawdziwej przyjaźni wydobywają również prawdziwy zarys twojego ducha.

Anam Cara to w całości rozciągająca duszę lektura, eksplorująca takie niezmienne ludzkie troski, jak miłość, praca, starzenie się i śmierć przez ponadczasowy pryzmat starożytnej celtyckiej mądrości. Uzupełnij ją poetą i filozofem Davidem Whyte'em o prawdziwym znaczeniu przyjaźni, miłości i złamanego serca , a następnie zafunduj sobie wspaniałąrozmowę O'Donohue'aOn Being z Kristą Tippett — jeden z ostatnich wywiadów, jakich udzielił przed swoją nagłą i tragiczną śmiercią.

Jeśli uświadomisz sobie, jak istotna dla całego twojego ducha — i istoty, i charakteru, i umysłu, i zdrowia — jest przyjaźń, poświęcisz jej czas... [Ale] dla wielu z nas... musimy wpaść w kłopoty, zanim przypomnimy sobie, co jest najważniejsze... Jedną z ludzkich samotności jest to, że kurczowo trzymamy się rzeczy, które sprawiają, że jesteśmy nieszczęśliwi i... uświadamiamy sobie, co mamy, dopiero wtedy, gdy jesteśmy bliscy tego utraty.