Finndu Merkingu á stafrænni öld

„Hefði ég verið blessaður með jafnvel takmarkaðan aðgang að eigin huga, hefði engin ástæða verið til að skrifa“. ~ Joan Didion

Ég var við matarborð foreldra minna. Á undan mér var slitin dagbók með þunnum og mislitum síðum og snyrtilegu handriti sem var að fjara út.

Það var dagbók afa föður míns og tilheyrði nú föður mínum. Ég þekkti aldrei afa minn. Hann hafði dáið mánuðina fyrir fæðingu mína og hafði gefið mér nafn á síðustu dögum sínum, jafnvel þó að það væri engin sönnun fyrir því að barnið sem kæmi yrði stelpa. Í útrásarlífinu sem ég ólst upp við fékk ég aldrei að heimsækja heimilið sem hann hafði búið á, staðina sem hann hafði heimsótt og fólkið sem hafði verið hluti af lífsgöngu hans.

Ég ætlaði nú að komast inn í heiminn hans, með orðunum sem hann hafði skilið eftir. Ég fann lyktina af áratuga sliti og snerti mýkt pappírsins sem hafði orðið sléttur með tímanum. Og innan nokkurra mínútna varð ég hrifinn af krafti hins skrifaða orðs. Hún spilar á getu mannshugans til að ferðast í tíma og ber okkur fram og til baka í merkilegu samspili fortíðar, nútíðar og framtíðar. Í töfrandi handritinu á undan mér var ég fluttur til annarra tíma, þar sem gestir komu af ástæðulausu en til að tengjast og neyddust til að gista í kvöldmat. Öld þar sem matur var hversdagslist, skipulagður, útbúinn og notið í félagsskap annarra. Tími þar sem fólk hafði hjartað til að gera hlé á eigin lífi til að takast á við baráttu hvers annars. Allt þetta kom mér til skila í fegurð orðanna sem runnu saman til að tengjast huga rithöfundarins og skilja heiminn sem þeir lifðu í. Þegar ég las einmitt orðin sem afi minn hafði skrifað fyrir einni tíð, fann ég fyrir undarlegri skyldleika við hann sem sögur um hann höfðu ekki náð að vekja hrifningu.

Svona skrif virðast vera týnd hjá okkur í dag. Ástin á orðum, kvölin yfir setningum og siðferðilegur þáttur góðra skrifa sem skyldaði okkur til að veita reynslu okkar ákveðna athygli, virðist hafa fallið undir hraða okkar tíma. Við höfum vanist því að skrifa í bitastórum hlutum fyrir almenning sem leitar að vellíðan og skemmtun og hungraður í upplýsingar. Engin furða, það eru næstum 200 milljónir bloggara á netinu og nýtt blogg verður til einhvers staðar í heiminum á hálfrar sekúndu fresti. Í stað þess að auka við sameiginlega visku okkar eru þessi skrif að mestu mettuð af dónaskap mannlegs eðlis og yfirborðsmennsku og óþolinmæði samtímans. Það eru „3 auðveld skref“ að hverju sem ímyndunaraflið getur töfrað fram, og endalausir léttvægir fréttastraumar sem breyta kílómetrum á mínútum og blekkja okkur til að rugla saman merkingu og upplýsingum.

Þetta sviptir okkur ekki aðeins hæfileikanum til að skrifa mælskan prósa, það hindrar okkur líka í að kafa dýpra í það sem er sannarlega mikilvægt. Ritun auðmýkir okkur á þann hátt sem er lífsnauðsynlegur fyrir persónuvöxt okkar, með því að minna okkur á takmörk sjálfsins og viðeigandi stað í hinu mikla flæði lífsins. Að skrifa leysir okkur undan ofríki egósins, með því að hjálpa okkur að vaða dýpra inn í hið óþekkta og gera okkur þægilega með vanlíðan sem fylgir því að vera heimsk. Því það er þá sem við sleppum skynjun og viðhorfum sem hafa hemil á okkur og sannarlega opna okkur fyrir töfrum heimsins í kringum okkur.

Ritun veitir okkur líka hugrekki til að horfast í augu við það sem er að gerast á meðan við höldum hjartanu í herberginu. Það gerir okkur kleift að velja þjáningu fram yfir öryggi eins og CS Lewis í Shadowlands . Vegna þess að þjáning er ekki þjáning þegar hún er, hjálpar okkur að finna merkingu í reynslu okkar og skilja heiminn okkar. Það er með því að sitja uppi með sársauka óútskýranlegra aðstæðna og spyrja spurninga sem virðast engin svör hafa sem við komumst oft að bestu mögulegu viðbrögðum. Þegar öllu er á botninn hvolft gerist lífið í því að lifa því og merking kemur ekki fram í höfði okkar heldur í ferðum okkar.

Allt þetta sá ég í skrifum afa míns. Innra ferðalag hans þegar hann lifði af skiptingu indverska undirheimsins, varð fyrir afleiðingum brotins trausts oftar en einu sinni og missti þó aldrei vonina um gæsku mannsandans. Og ég hef séð það aftur og aftur í skrifum mestu hugsuða mannkyns, en viska þeirra er að mestu leyti af netinu sem við sjáum sem okkar eina uppsprettu upplýsinga. Skrif þeirra endurspegla djúpa hugsun um málefni sem skipta mannlegu máli, þannig að TS Eliot skrifaði ekki meira en 150 blaðsíður af ljóðum á öllum ferli sínum og James Joyce skrifaði Ulysses á hundrað orðum á dag.

Með því að fara í innra ferðalag og skilja okkar eigin innri heim erum við minnt á að undir öllum lögum sálfélagslegrar patínu leynist sameiginlegt mannkyn sem deilir sömu sársauka, gleðst yfir sömu gleðinni og lifir í sama tilgangi. Eins og Sherwin Nuland sagði í How We Die , „því persónulegri sem þú ert tilbúinn að vera í kringum smáatriðin í þínu eigin lífi, því almennari ertu“.

Og við erum líka minnt á undur innri heimsins. Því þegar við eyðum tíma í að íhuga það, finnum við að við erum öll hér til að gera gott. Það er það sem tryggir líffræðilega afkomu okkar og veitir okkur andlega ánægju, ef við bara myndum stoppa og íhuga það meðal allra veraldlegra truflana okkar.

Það eru ekki forréttindi, frátekin fyrir ákveðinn íbúa á meðal okkar. Enda er leitin að merkingu alhliða mannleg leit. Sem betur fer er lífið erfitt, dularfullt og erfitt að skilja. Andre Gide hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum fyrir „hræðslulausa ást sína á sannleikanum og ákaft sálfræðilegt innsæi“. Við gætum aldrei unnið Nóbelsverðlaunin. En með því að ígrunda reynslu okkar af ákafa og skrifa um hana af heilindum getum við svarað kalli sálarinnar með bestu mögulegu viðbrögðum.