Een Stripboek Voor Vluchtelingenkinderen

Op 3 augustus vorig jaar vluchtte de 12-jarige Maher uit zijn dorp naar de Sinjar-berghelling, waar hij en tienduizenden anderen hun toevlucht zochten tegen IS-aanvallers die vanuit het zuiden de regio binnenvielen. Iedereen uit Sinjar herinnert zich die dag nog goed, want mannen, vrouwen en kinderen uit elk dorp en elke stad in de regio pakten alles wat ze konden dragen en verlieten hun huizen per auto of te voet op zoek naar veiligheid.

Gestrand op de berg, aan alle kanten omsingeld door ISIS-strijders, overleefden Maher, zijn familie en duizenden anderen wekenlang zonder dekens of een dak boven hun hoofd. Vanaf de top van de berg kon hij neerkijken op Sinjar, waar vliegtuigen overvlogen om bommen te werpen op de mensen die de stad innamen. Vanaf het hoge uitkijkpunt kon Maher de flitsen van talloze explosies beneden zien.

De strip Going Home Again vertelt het verhaal van een jongen genaamd Ahmed die gedwongen wordt zijn dorp te ontvluchten nadat er gevechten uitbreken en een militair vliegtuig bommen op zijn buurt afvuurt. Dit was het eerste verhaal dat Maher ooit las, en toen hem gevraagd werd waarom hij het zo graag leest, zei hij: "Het lijkt niet alleen op mijn leven, het is precies hetzelfde."

International Medical Corps ontwikkelde een reeks stripboeken voor kinderen die ontheemd zijn geraakt door het conflict in Syrië en Irak. Deze stripboeken brengen hen belangrijke lessen bij over ziektepreventie, veiligheid in kampen en hoe ze hun welzijn kunnen bevorderen. De eerste twee stripboeken in de serie vertellen verhalen over kinderen die met dezelfde problemen te maken hebben als jonge vluchtelingen in hun dagelijks leven. Onderwerpen zoals kinderarbeid en ontheemding worden op een voor kinderen begrijpelijke manier behandeld en vervolgens wordt uitgelegd hoe ze zich in deze moeilijke tijden kunnen redden.

Een andere jongen, Noori, woonde tweeënhalf jaar geleden in Noordoost-Syrië, op een tarweboerderij waar zijn familie al generaties lang woonde. Er werd regelmatig gevochten in de buurt van het dorp en op een middag vonden Noori en zijn vrienden een rond, metalen voorwerp dat een mortiergranaat bleek te zijn. De jongens speelden met de granaat terwijl hun moeders brood bakten in een nabijgelegen oven, niet wetende dat eerder drie kinderen uit de buurt gewond waren geraakt door een soortgelijke niet-ontplofte bom. Toen Noori's familie hoorde dat hun kinderen met een bom op hun eigen velden hadden gespeeld, besloten ze hun huis te verlaten en Syrië te verlaten.

Sindsdien woont het gezin in een vluchtelingenkamp in de Koerdische regio van Irak. Daar gaat Noori naar school en kregen hij en zijn klasgenoten de stripboeken van International Medical Corps voorgeschoteld. Ook leerden ze over de gevaren van landmijnen en explosieve oorlogsresten.

De strips zijn geschreven door medewerkers van International Medical Corps en geïllustreerd door de Syrische striptekenaar Diala Brisly. Ze zijn ontworpen met specifieke educatieve boodschappen voor Syrische en Iraakse kinderen, verweven in een verhaal waar de kinderen zich mee kunnen identificeren.

Het eerste stripboek, Going Home Again, volgt een jonge Syrische jongen genaamd Ahmed die vanwege gevechten in de buurt uit zijn dorp moet vluchten naar een nabijgelegen stad. Terwijl hij erin slaagt te overleven in de gevaarlijke stad, leert hij hoe hij polio kan voorkomen, het belang van hygiëne en andere essentiële gezondheidsonderwerpen, voordat hij herenigd wordt met zijn familie.

Het vervolg, Home Is Where One Starts From, vertelt het verhaal van een broer en zus die Syrië verlaten om als vluchtelingen in een nabijgelegen land te gaan wonen. Noori zegt dat het tweede stripboek zijn favoriet is omdat hij er veel van heeft geleerd, zoals hoe je de huidziekte leishmaniasis kunt voorkomen en hoe je veilig kunt blijven in geval van brand in het vluchtelingenkamp – een veelvoorkomende zorg voor gezinnen in uitgestrekte kampen in het Midden-Oosten.

Nu de oorlog in Syrië al jaren voortduurt, raken steeds meer gezinnen ontheemd en kunnen kinderen niet naar school. Tijdens de crisis zijn miljoenen jongens en meisjes jarenlang niet naar school gegaan, ofwel omdat ze moesten werken om hun gezin te onderhouden, ofwel omdat ze geen school konden vinden die hen wilde opnemen – dit is de "verloren generatie" van Syrië.

Om deze reden organiseren de teams van gezondheidswerkers (CHW) van International Medical Corps in het Midden-Oosten educatieve evenementen voor kinderen. Hierbij presenteren ze het stripboek in buurthuizen, scholen, cafés en zelfs in tenten van mensen om kinderen boodschappen over gezondheidsbevordering uit te leggen.

De CHW's zijn actief binnen hun gemeenschappen en gaan naar de huizen van hun buren om hen te informeren over ziektepreventie. Educatieve hulpmiddelen zoals de strip maken belangrijke informatie over ziektepreventie gemakkelijk te begrijpen, leuk en memorabel.

De stripboeken zijn een zeer succesvol educatief materiaal voor de programma's van International Medical Corps in het Midden-Oosten. Deze kinderen, die geen andere vormen van entertainment kennen, zijn dolblij met de stripboeken en lezen ze keer op keer. De kinderen delen de verhalen vervolgens met hun vrienden en verspreiden zo bewustzijn over de belangrijke gezondheidsvoorlichting die in het verhaal vervat zit – een veel effectievere methode dan een simpele poster of brochure ooit zou kunnen.

Hoewel kinderen zoals Maher en Noori de strip lezen omdat ze het verhaal leuk vinden, blijven ze elke keer dat ze het boek oppakken leren over onderwerpen zoals het voorkomen van polio of het belang van het plannen van een toekomst na de oorlog. Door Syrische en Iraakse kinderen een verhaal te geven waarmee ze zich kunnen identificeren, kan International Medical Corps belangrijke, maar soms gevoelige onderwerpen aanleren en de jonge lezers laten zien hoe ze zich kunnen redden onder de buitengewone omstandigheden waarin ze zich dagelijks kunnen bevinden.