Back to Stories

Agerpenaren bizi-zikloa: Agerpena Erabiltzea gizarte-berrikuntza Eskalara Eramateko

Egungo iragarkiak eta esloganak izan arren, munduak ez du pertsona bat aldi berean aldatzen. Aldatzen da harreman-sareak sortzen diren heinean, posible denaren kausa eta ikuspegi komuna partekatzen duten pertsonen artean. Berri ona da mundua aldatzeko eta etorkizun positiboa sortzeko asmoa dugunontzat. Masa kritikoaz kezkatu beharrean, gure lana konexio kritikoak sustatzea da. Ez dugu jende asko konbentzitu behar aldatzeko; horren ordez, espiritu senideekin konektatu behar dugu. Harreman hauen bitartez, aldaketa zabala dakarten ezagutza, praktika, ausardia eta konpromiso berriak garatuko ditugu.

Baina sareak ez dira istorio osoa. Sareak hazi eta praktika komunitate aktibo eta aktibo bilakatzen diren heinean, Bizitza benetan nola aldatzen den deskubritzen dugu, hau da, sorreraren bidez. Banatuta daudenean, tokiko ahaleginak elkarren artean konektatzen dira sare gisa, eta gero praktika-komunitateen heinean indartzen dira, bat-batean eta harrigarri batean sistema berri bat sortzen da eskala maila handiago batean. Eragin-sistema honek gizabanakoengan ezezagunak ziren kualitate eta ahalmenak ditu. Ez da ezkutatuta zeudenik; besterik gabe, ez dira existitzen sistema sortu arte. Sistemaren propietateak dira, ez norbanakoak, baina behin bertan, gizabanakoak jabetzen dira. Eta sortzen den sistemak beti dauka ahalmen eta eragin handiagoa planifikatutako aldaketaren bidez posible dena baino. Agerpena da Bizitzak aldaketa erradikala sortzen eta gauzak eskalatzen dituena.

1992an sortu zenetik, Berkana Institutuak sorreraren bizi-zikloarekin esperimentatzen aritu da: nola sistema bizidunek sare gisa hasten diren, nahita praktika-komunitateetara pasatzen diren eta mundu mailan eragin dezaketen sistema indartsuetara eboluzionatzen duten. Hainbat naziotako komunitateekin egiten dugun lanaren bidez, jendea desberdintasunaren eta distantzian konektatzen dugunean zer den posible ikasten ari gara. Bizi-sistemen ikasgaiak aplikatuz eta agerpenarekin eta bere bizi-zikloarekin nahita lan eginez, tokiko gizarte-berrikuntza nola eskala daitekeen eta munduko arazo konponezinetako askori irtenbideak emateko modua erakusten ari gara, esate baterako, komunitatearen osasuna, jasangarritasun ekologikoa eta autodependentzia ekonomikoa.

Zergatik ulertu behar ditugu sareak

Ikertzaileak eta aktibista sozialak sareen eta sarearen indarra ezagutzen hasi dira. Eta gero eta aitortza handiagoa dago sareak antolatzeko forma berria direla. Norberak antolatutako sareen ebidentzia edonon dago: aktibista sozialak, talde terroristak, droga kartelak, kaleko bandak, sarean oinarritutako interes taldeak. Orain horiek nonahi ikusten ditugun arren, ez da antolatzeko forma berria delako. Antolaketa giza borondatearen eta esku-hartzearen bidez soilik gertatzen dela uste baitute hierarkia eta kontrol mekanismoak bilatzen dituzten gure paradigma zaharrak kendu ditugulako.

Sareak dira planeta honetan sistema bizidunek erabiltzen duten antolakuntza bakarra. Sare hauek auto-antolakuntzatik sortzen dira, non gizabanakoek edo espezieek elkarrekiko menpekotasuna aitortzen duten eta guztien aniztasuna eta bideragarritasuna onartzen duten moduan antolatzen diren. Sareek agertzeko baldintzak sortzen dituzte, eta horrela aldatzen da Bizitza. Sareak agerpenaren lehen etapa direnez, ezinbestekoa da haien dinamika ulertzea eta komunitate eta gero sistema bilakatzen diren.

Hala ere, sareei buruzko egungo lanaren zati handi batek paradigma zaharra erakusten du. Sare sozialen analisian, sarearen errepresentazio fisikoak erlazioak mapatuz sortzen dira. Hau erabilgarria da jendeari sareak badirela konbentzitzeko, eta jendea maiz liluratuta geratzen da sarea ikusgai egiten ikusteak. Beste sare-analista batzuek sareko kideek betetzen dituzten rolak izendatzen dituzte edo sareko atal ezberdinen artean bereizketak egiten dituzte, esate baterako, muina eta periferia. Agian ez da ikertzaile hauen asmoa, baina haien lana sarritan erabiltzen dute liderrak sarea manipulatzeko bideak aurkitzeko, modu tradizionalean eta kontrolatzaile batean erabiltzeko.

* Analisi hauetan falta dena sareen dinamikaren esplorazioa da:

* Zergatik sortzen dira sareak? Zeintzuk dira haien sorrera onartzen duten baldintzak?

* Zerk mantentzen du sare bat bizirik eta hazten? Zerk mantentzen ditu kideak konektatuta?

* Zein lidergo mota behar da? Zergatik bihurtzen da jendea lider?

* Zein lidergo motak oztopatzen edo suntsitzen du sarea?

* Zer gertatzen da sare osasuntsu bat eratu ondoren? Zer da hurrengoa?

Dinamika hauek eta agerpenaren bizi-zikloa ulertzen baditugu, zer egin dezakegu lider, aktibista eta gizarte-ekintzaile gisa agerpena nahita sustatzeko?

Zer da Emergence?

Agertzeak aldaketa nola gertatzen den gure Mendebaldeko suposizio asko urratzen ditu, askotan denbora dezente behar baita hura ulertzeko. Izaeraz, aldaketa inoiz ez da gertatzen goitik beherako plan estrategikoen ondorioz, aldez aurretik pentsatutako plan estrategikoen ondorioz, edo norbanako edo buruzagi bakar baten aginduz. Aldaketa tokiko ekintzak aldi berean sortzen diren hainbat arlotan hasten dira. Aldaketa hauek deskonektatuta geratzen badira, ez da ezer gertatzen toki bakoitzean. Hala ere, konektatzen direnean, tokiko ekintzak maila globalago edo integralagoan eragina duen sistema indartsu gisa ager daitezke. (Hemen globalak eskala handiagoa esan nahi du, ez zertan planeta osoa).

Share this story:

COMMUNITY REFLECTIONS

1 PAST RESPONSES

User avatar
Theodora Apr 22, 2015
Intrinsically connected to any concept that is emerging is looking to what stands in the way and blocks the new from arising. This is why ignorance and arrogance are both self and collectively-defeating; they prevent the respect and freedom that is necessary for true innovation and evolutionary knowledge to emerge. Attempting to control, intending results, and consciously or unconsciously forcing inherently blocks the movement of the larger "spirit", which is bringing healing, and new growth. Clinging and insisting upon former paradigms that are no longer working, meaningful, appropriate, and are even dangerous to persist in doing is counter-productive to advancement. It requires courage to turn and face what was good in the past, but is now detrimental in the present and for the future, and remain open and generous to the newly emerging. Fear of the unknown and close-mindedness keep ignorance and arrogance brokering for leverage to sway all things to the former, to the known, to ... [View Full Comment]