Að láta ástina Koma Inn

Fyrir tveimur og hálfu ári var amma mín sett á hjúkrunarheimili þar sem hún mun búa það sem eftir er ævinnar. Hún er með heilabilun og því hefur minni hennar skemmst. Á einhvern hátt man hún þó eftir góðvildinni. Hún er minn stöðugi kennari. Eitt af því sem okkur líkar að gera er að ganga niður ganginn á hjúkrunarheimilinu og heilsa hinum íbúunum. Við stoppum, heilsum upp og bíðum eftir svari. Við fáum sjaldan munnlegt svar. Amma mín setur andlitið mjög nálægt hvor annarri svo hún og nágranninn horfist í augu og þá heilsar hún aftur þegar hún kreistir hönd þeirra. Hún skilur í raun ekki lengur að flestir íbúarnir eru ekki lengur orðlausir. Samt sem áður myndast einhvers konar tenging. Og í raun er engin minning um þessi samskipti en næst þegar við göngum fram hjá er einhvers konar viðurkenning, hvort sem það er augnablik eða hljóðlát handarétting. Það er fallegt jafnvel þótt ég sé kannski eina vitnið sem skilur að tengingin kemur frá fyrri tíma. Samfélag skapast af þessum stundum, þessum hljóðlátu tengingum, þessum snertingum handar. Þegar ég fer á hjúkrunarheimilið er það eins og að fara í þorpið. Ég þekki ekki sögu einstaklinganna en ég hef nú tilfinningu fyrir anda þeirra og hef farið að annast þá. Í því samhengi langar mig að deila sögu minni af tíma mínum með ömmu minni og nokkrum af þessum öldungum sem ég hef á vissan hátt farið að líta á sem ættingja mína. Svo....

Tveir slökkvibílar og sjúkrabíll voru fyrir framan hjúkrunarheimilið þegar ég kom að því. Ég fékk þrengsli í brjóstið. Sannleikurinn er sá að fólk batnar ekki endilega – það kemur hingað til að deyja. Samt sem áður, eftir að hafa heimsótt heimilið í næstum sex mánuði, er ég kominn til að annast íbúana. Það hryggir mig alltaf þegar einhver fellur. Inni bjóst ég næstum við að það yrði fullt af slökkviliðsmönnum eða sjúkraflutningamönnum sem hrópuðu: „Blár kóði“ eða „Rýmið leiðina!“ en það er bara í sjónvarpinu.

Hér er allt eins og venjulega – allt í dagsverki.

Neðar í ganginum sat herra Le uppréttur í sófanum, með annan fótinn í hjólastólnum. Hann á góða daga og ekki eins góða, en í dag var dapurlegur. Ég sat hjá honum á meðan hann talaði við mig á víetnömsku með tárin í augunum; ég hélt í hönd hans og kinkaði kolli eins og ég skildi.

Seinna lifnaði frú Owens við þegar ég kom inn í herbergið og rétti út höndina til mín eins og hún gerir alltaf núna. Ég talaði við hana um kuldann og hló að því að veturinn væri örugglega kominn áður en ég fór til ömmu minnar sem var að vinna af kappi í orðaleit. Það kom í ljós að hún er frekar góð í að finna orðin; það er eina athöfnin sem kemur í veg fyrir að hún villist um. Ég heilsa henni með breitt bros og halló – hún svarar á sama hátt og bætir við: „Hvar hefurðu verið? Langt síðan ég sást! Settu þig niður, settu þig niður!“ Það er hluti af helgisiði okkar. Næst förum við í gegnum ganginn þar sem hún kvartar við allar hjúkrunarkonurnar: „Hún lætur mig… GANGA!“ Við hlæjum öll, þar á meðal hún.

Næst er það sturtutími - annað sem hún kvartar létt yfir í fyrstu en er alltaf þakklát fyrir á meðan og eftir. Við eyðum sturtutímanum í að blotna (ég berfætt en fullklædd) og hlæja á meðan við þvoum og þurrkar. Það er ljúfur tími sem ég mun aldrei gleyma. Áður en hún leggur hana í rúmið faðmar hún mig fast og þakkar mér fyrir að hjálpa sér. Ég segi henni og frú Owens góða nótt og bið hana að dreyma vel, sem bætir nú við: „Verið varkár!“ með litlu veifingu og brosi.

Þegar ég nálgast anddyrið sé ég herra Yakov í dyrunum – hann var að reyna að flýja (fyrir 90 ára gamlan mann með brotinn fót, bundinn við hjólastól, er hann frekar hreyfanlegur). Nú heldur hann sér fast í hurðina og neitar að sleppa. Þrjár hjúkrunarfræðingar eru að reyna að fá hann inn.

Á morgun verður allt þetta gleymt. Að minnsta kosti flestir sem hér búa. Fyrir hina sem muna, sama hvað, þá verður þetta líka nýr dagur fyrir okkur.

Uppfærsla tveimur árum síðar: Herra Le á núna kærustu - sæta konu sem býr einnig á staðnum og talar aðeins kóresku (hann talar aðeins víetnömsku). Hún gengur ekki svo hann ýtir henni í hjólastólnum sínum úr hjólastólnum með öðrum fætinum. Við máltíðir sitja þau saman og hann deilir servíettum sínum með henni (hann var heimilislaus á sínum tíma svo hann safnar servíettum - þetta tengist einhvern veginn). Þegar þau eru í sundur er hann ruglaðri og hún kallar ítrekað á „gamla manninn“ á sínu máli (eftir að ég komst að því hvað hún var að segja og áður en ég vissi af vináttu þeirra hjólaði ég henni að gamla manninum sem ég hélt að hún ætti við (það eru nokkrir til að velja úr lol), hún virtist óróleg og hrukkaði nefið en þegar ég fór með hana til herra Le urðu þau lífleg eins og þau væru í miðju samtali) - þegar þau eru saman eru þau hamingjusöm - ástin er fallegur hlutur og í raun ekki svo flókin.