Sześć życiowych Lekcji Od Lwa Tołstoja

Minęło 150 lat odkąd Lew Tołstoj wziął pióro do ręki i zaczął pisać swoją epicką Wojnę i pokój . Podczas gdy większość ludzi uważa go za jednego z największych powieściopisarzy XIX wieku, niewielu zdaje sobie sprawę, że był również jednym z najbardziej radykalnych myślicieli społecznych i politycznych. Podczas długiego życia od 1828 do 1910 roku Tołstoj stopniowo odrzucał przyjęte przekonania swojego arystokratycznego pochodzenia i przyjął zaskakująco niekonwencjonalny światopogląd, który szokował jego rówieśników. Śledzenie jego osobistej transformacji oferuje kilka mądrych — i zaskakujących — lekcji dotyczących tego, jak powinniśmy podchodzić do sztuki życia dzisiaj.

Tołstoj urodził się w rosyjskiej szlachcie. Jego rodzina miała majątek ziemski i setki poddanych. Wczesne życie młodego hrabiego było hałaśliwe i rozwiązłe, a on przegrał fortunę przez lekkomyślne uzależnienie od kart. Jak przyznał w A Confession :

Zabijałem ludzi na wojnie i wyzywałem ich na pojedynki, aby ich zabić. Przegrywałem w karty, pochłaniałem pracę chłopów, skazywałem ich na kary, żyłem rozwiązle i oszukiwałem ludzi. Kłamstwa, kradzieże, cudzołóstwa wszelkiego rodzaju, pijaństwo, przemoc, morderstwa — nie było przestępstwa, którego bym nie popełnił, a mimo to ludzie chwalili moje postępowanie, a moi współcześni uważali i uważają mnie za stosunkowo moralnego człowieka. Tak żyłem przez dziesięć lat.

Jak więc Tołstojowi udało się odzwyczaić od tego raczej pikantnego, dekadenckiego stylu życia? I jak jego podróż może pomóc nam przemyśleć nasze własne filozofie życia?

Lekcja 1: Zachowaj otwarty umysł

Jednym z obszarów, w którym Tołstoj się wyróżniał, była umiejętność i chęć zmiany zdania na podstawie nowych doświadczeń. Była to umiejętność, którą zaczął rozwijać w latach 50. XIX wieku, będąc oficerem armii. Tołstoj walczył w krwawym oblężeniu Sewastopola podczas wojny krymskiej, przerażające doświadczenie, które zmieniło go z szeregowego żołnierza w pacyfistę. Decydujące wydarzenie miało miejsce w 1857 roku, kiedy był świadkiem publicznej egzekucji gilotynowej w Paryżu. Nigdy nie zapomniał odciętej głowy uderzającej w skrzynię poniżej. Przekonało go to, że państwo i jego prawa są nie tylko brutalne, ale służą ochronie interesów bogatych i potężnych. Napisał do przyjaciela: „Prawda jest taka, że ​​państwo jest spiskiem mającym na celu nie tylko wykorzystywanie, ale przede wszystkim korumpowanie obywateli... Odtąd nigdy nie będę służył żadnemu rządowi nigdzie”. Tołstoj był na drodze do zostania anarchistą. Jego krytyka carskiego reżimu w Rosji stała się tak głośna, że ​​tylko jego literacka sława uratowała go przed uwięzieniem. Tołstoj byłby pierwszym, który zachęciłby nas do kwestionowania fundamentalnych przekonań i dogmatów, w których zostaliśmy wychowani.

Lekcja 2: Praktykuj empatię

Tołstoj był jednym z największych empatycznych awanturników XIX wieku, wykazując niezwykłą chęć wcielenia się w ludzi, których życie znacznie różniło się od jego własnego. Po zniesieniu wyzwolenia chłopów w 1861 roku i pod wpływem rosnącego ruchu w całej Rosji, który wychwalał cnoty chłopstwa, Tołstoj nie tylko przyjął tradycyjny strój chłopski, ale także pracował u boku robotników w swojej posiadłości, orając pola i naprawiając ich domy własnymi rękami. Jak na hrabiego z krwi i kości takie działania były niczym innym, jak niezwykłe. Choć niewątpliwie zabarwione paternalizmem, Tołstoj lubił towarzystwo chłopów i świadomie zaczął unikać literackiej i arystokratycznej elity w miastach. Założył również eksperymentalną szkołę dla dzieci chłopskich opartą na wolnościowych i egalitarnych ideach Rousseau i Proudhona , a nawet sam tam nauczał. W przeciwieństwie do wielu arystokratów, którzy twierdzili, że solidaryzują się z robotnikami wiejskimi, Tołstoj uważał, że nigdy nie da się zrozumieć rzeczywistości ich życia, jeśli samemu się jej nie doświadczy.

Tołstoj Orka (ok. 1889) Ilji Riepina. Tołstoj regularnie odkładał pióro, aby pracować w polu. Trzymał kosę i piłę opartą o ścianę obok swojego biurka. Na podłodze leżał kosz z narzędziami szewskimi.

Lekcja 3: Zrób różnicę

Jak na dżentelmena z wyższych sfer, Tołstoj dokonał znaczącego wysiłku, aby podjąć praktyczne działania w celu złagodzenia cierpienia innych ludzi. Jego oddanie chłopstwu nigdzie nie było bardziej widoczne niż w jego pracy na rzecz pomocy głodującym. Po nieurodzaju w 1873 r. Tołstoj postanowił przerwać pisanie Anny Kareniny na rok, aby zorganizować pomoc dla głodujących, mówiąc krewnemu: „Nie mogę oderwać się od żywych stworzeń, aby przejmować się wyimaginowanymi”. Jego przyjaciele i rodzina uważali za szaleństwo, że jeden z najlepszych powieściopisarzy na świecie odłożył jedno ze swoich genialnych dzieł na dalszy plan. Ale Tołstoj był nieugięty. Zrobił to ponownie po głodzie w 1891 r. i wraz z innymi członkami rodziny spędził kolejne dwa lata na zbieraniu pieniędzy z całego świata i pracy w jadłodajniach dla ubogich. Czy wyobrażasz sobie, że dzisiejszy autor bestsellerów odkłada swoją najnowszą książkę, aby przez dwa lata pracować w humanitarnej pomocy?

Lekcja 4: Opanuj sztukę prostego życia

Jednym z największych darów Tołstoja — a także źródłem udręki — było jego uzależnienie od pytania o sens życia. Nigdy nie przestał pytać siebie, dlaczego i jak powinien żyć, i jaki jest sens wszystkich jego pieniędzy i sławy. Pod koniec lat 70. XIX wieku, nie mogąc znaleźć żadnych odpowiedzi, doznał załamania nerwowego i był na skraju samobójstwa. Ale po zanurzeniu się w niemieckim filozofie Schopenhauerze , tekstach buddyjskich i Biblii, przyjął rewolucyjną odmianę chrześcijaństwa, która odrzuciła wszelką zorganizowaną religię, w tym Kościół Prawosławny, w którym dorastał, i zwrócił się ku życiu duchowej i materialnej surowości. Porzucił picie i palenie i został wegetarianinem. Zainspirował również tworzenie utopijnych społeczności dla prostego, samowystarczalnego życia, w którym własność była wspólna. Te „tołstojowskie” społeczności rozprzestrzeniły się po całym świecie i doprowadziły Gandhiego do założenia aśramu w 1910 roku o nazwie Tolstoy Farm.

Lekcja 5: Uważaj na swoje sprzeczności

Nowe, prostsze życie Tołstoja nie obyło się jednak bez zmagań i sprzeczności. Poza tym, że głosił powszechną miłość, a mimo to ciągle kłócił się z żoną, apostoł równości nigdy nie był w stanie całkowicie porzucić swojego bogactwa i uprzywilejowanego stylu życia i do późnej starości żył w okazałym domu ze służbą. Kiedy rozważał pomysł oddania majątku chłopom, jego żona i dzieci były wściekłe i ostatecznie wycofał się. Ale na początku lat 90. XIX wieku udało mu się, wbrew ich woli, zrzec się praw autorskich do ogromnej części swoich dzieł literackich, w efekcie poświęcając majątek. W ostatnich latach życia, kiedy pisarze i dziennikarze przychodzili oddać hołd brodatemu mędrcowi, zawsze byli zaskoczeni, widząc najsłynniejszego autora świata rąbiącego drewno z kilkoma pracownikami lub robiącego własne buty. Biorąc pod uwagę uprzywilejowaną pozycję, w jakiej Tołstoj zaczynał życie, jego osobista transformacja, jeśli nie całkowita, nadal zasługuje na nasz podziw.

Lekcja 6: Rozszerz swoje grono znajomych

Najważniejszą lekcją, jaką można wynieść od Tołstoja, jest podążanie za jego przykładem i uznanie, że najlepszym sposobem na kwestionowanie naszych założeń i uprzedzeń oraz rozwijanie nowych sposobów patrzenia na świat jest otaczanie się ludźmi, których poglądy i style życia różnią się od naszych. Dlatego przestał spotykać się towarzysko w Moskwie i spędzał tyle czasu z robotnikami na roli. W Zmartwychwstaniu Tołstoj zauważył, że większość ludzi, niezależnie od tego, czy są bogatymi biznesmenami, wpływowymi politykami czy zwykłymi złodziejami, uważa swoje przekonania i styl życia za zarówno godne podziwu, jak i etyczne. „Aby utrzymać swój pogląd na życie”, pisał, „ci ludzie instynktownie trzymają się kręgu tych ludzi, którzy podzielają ich poglądy na życie i ich własne miejsce w nim”.

Jeśli chcemy kwestionować nasze przekonania i ideały, musimy pójść za przykładem Tołstoja, spędzając czas z ludźmi, których wartości i codzienne doświadczenia są sprzeczne z naszymi. Naszym zadaniem musi być podróż poza granice kręgu.