ሞት ስለ ሕይወት ምን ያስተምረናል?

ህይወትን ለማድነቅ ሞት ወሳኝ አጋር ነው። በሞት መጨናነቅን ማለቴ አይደለም። ይልቁንም፣ የእኛን ውሱንነት እንደ ሥጋዊ ፍጡር የተሰማውን ግንዛቤ ማለቴ ነው -- በዚህ ምድር ላይ ለመውደድ እና ለመማር ያለብንን አጭር ጊዜ በሐቀኝነት ማወቁ። ሰውነታችን መሞቱ የማይቀር መሆኑን ማወቃችን በማህበራዊ ሁኔታ ከተገነባው የህልውናችን እብደት ጋር ባለን ትስስር ይቃጠላል። ሞት በማህበራዊ አቋም እና በቁሳዊ ነገሮች ላይ ተጣብቆ መቆየታችንን እንደ የመጨረሻ የደህንነት እና የማንነት ምንጭ እንድንለቅ የሚረዳን ወዳጅ ነው። የሞት ግንዛቤ የመኖራችንን አላማ እና ትርጉሙን እዚህ እና አሁን እንድንጋፈጥ ያስገድደናል።

በሞት መቃረብ ላይ ያሉ ተሞክሮዎች ያጋጠሟቸው ሰዎች ስለ ሞት ማወቁ የማይታበል ጓደኛ ሊሆን እንደሚችል ያረጋግጣሉ፣ ይህም በጣም አስፈላጊ የሆነውን ነገር እንደገና እንድንገናኝ ያደርገናል። በብዙ ሞት አቅራቢያ በሕይወት የተረፉ ሰዎች የሚገልጹት የተለመደ ስሜት በገንዘብ እና በቁሳዊ ነገሮች ላይ ያለው ትኩረት መቀነስ እና ለተፈጥሮ ያለው አድናቆት እና ሌሎች ሰዎችን መውደድ ነው። ዶ/ር ኬኔት ሪንግ፣ በሞት መቃረብ ላይ ያሉ ተሞክሮዎች ተመራማሪ፣ በከባድ የመኪና አደጋ ምክንያት ሞት የተቃረበውን አንድ ወጣት ጠቅሰዋል። በውጤቱም ወጣቱ "በህይወት ውስጥ ከአካላዊው አካል የበለጠ ነገር እየተካሄደ እንዳለ ግንዛቤን እንዳዳበረ ተገንዝቧል ... ቁሳቁሱን ብቻ ሳይሆን ምን ያህል መግዛት እንደምንችል አጠቃላይ ግንዛቤ ነበር - በመኪናዎች እና ዕቃዎች ፣ ወይም ምግብ ወይም ማንኛውንም ነገር።

ጋንዲ በአንድ ወቅት “አንድ ሰው ለዓመፅ ስልጠና ሲሰጥ የግድያ ጥበብን መማር እንዳለበት ሁሉ በሥልጠናው ውስጥም በሥልጠና ውስጥ መሞትን መማር አለበት” ብሏል። ሰላማዊ እና አፍቃሪ ህይወትን መምራት ከፈለግን ከራሳችን ሞት ጋር በመስማማት መጀመር እንችላለን። መሞት እንዳለብን ማድነቅ ከማህበራዊ እንቅልፋችን እና ካለንበት ተጨባጭ ሁኔታ እንድንነቃ ያደርገናል። ሞት በእለት ተእለት ህይወታችን ውስጥ ካሉት ጥቃቅን ነገሮች በምንለይበት ጊዜ መግፋት የማይቀር እርግጠኝነት የህይወት አጋር ነው። በዚህ ረገድ በኬንታኪ ሉዊስቪል ነዋሪ የሆነችው ናዲን ስቴር የ85 ዓመቷ አዛውንት “ሕይወቴን ብኖር ኖሮ” ስትል የተናገረችውን ተመልከት።

በሚቀጥለው ጊዜ ብዙ ስህተቶችን መሥራት እፈልጋለሁ። ዘና እላለሁ። እገላገላለሁ። ይህ ጉዞ ከሆንኩኝ የበለጠ ሞኝ እሆናለሁ። ጥቂት ነገሮችን በቁም ነገር እወስዳለሁ። ብዙ እድሎችን እወስድ ነበር። ብዙ ተራራዎችን በመውጣት ብዙ ወንዞችን እዋኝ ነበር። ብዙ አይስ ክሬም እና ባቄላ እበላ ነበር። ምናልባት የበለጠ ትክክለኛ ችግሮች ሊኖሩኝ ይችላሉ ፣ ግን ጥቂት ምናባዊ ችግሮች ይኖሩኛል ። . . . ያለ ቴርሞሜትር፣ የሙቅ ውሃ ጠርሙስ፣ የዝናብ ካፖርት እና ያለ ፓራሹት የትም የማይሄዱ ሰዎች አንዱ ነበርኩ። ድጋሚ ማድረግ ካለብኝ፣ ካለኝ በላይ ቀላል እጓዛለሁ።

በመጨረሻም፣ በ1877 በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ በተጻፈው በአሁኑ ጊዜ በብዛት ከተረሳው መጽሐፍ የሚገኘውን ጥበብ ተመልከት። በመዝጊያ ገጾቹ ላይ “የሕይወት ንጉሣዊ መንገድ” በሞት ላይ ካለው አድናቆት የሚመጣውን አመለካከት ይገልጻል። ከቀደምት ዘመን በመጣው የጸጋ አንደበተ ርቱዕ ዘይቤ ቢጻፍም፣ ዛሬም በግልጽ ይናገራል፡-

ምንም አይነት ጾታ አይተርፍም, ከእድሜ ነፃ የለም. ነገሥታቱ የሚያልፉበት ግርማ ሞገስ የተላበሱ እና የሚያማምሩ መንገዶች፣ የደብዳቤ ሰዎች የሚሄዱበት መንገድ፣ ተዋጊው የሚያልፍበት መንገድ፣ የድሆች አጭርና ቀላል ታሪክ፣ ሁሉም ወደ አንድ ቦታ ያመራሉ፣ ሁሉም ያልፋሉ፣ ነገር ግን መንገዳቸው ቢለያይም በዚያ ለሕያዋን ሁሉ በተዘጋጀው አንድ ግዙፍ ቤት። . . . ምንም አይነት የክብር ቦታ ብንይዝ ሁላችንም ለሞት ተዳርገናል። . . . ስለ ሞት ትክክለኛ እይታ አብዛኛዎቹን መደበኛ ያልሆኑ ምኞቶችን ለማስወገድ ጠቃሚ ሊሆን ይችላል። ስለዚህም፣ ለምሳሌ፣ በጨካኙ የሬሳ ሣጥን ውስጥ ምን ዓይነት ልቅነት እንደሚመጣ እናያለን፤ ይህ በሀብት የማይረካ ሰው ነው; አሁን ግን ጥቂት ቦርዶች ዘግተውታል፣ እና ጥቂት ካሬ ኢንች ያዙት። . . በሆዳም መቃብር ውስጥ የፍትህ መጓደል የሚያስከትለውን መዘዝ ተመልከት; የምግብ ፍላጎቱ አሁን ሙሉ በሙሉ እንደጠገበ፣ ስሜቱ ወድሟል እና አጥንቶቹ ተበታትነው ይመልከቱ።

እነዚህ መልዕክቶች ግልጽ ናቸው። ከሞት መደበቅ አንችልም። ማቀፍ ማህበራዊ ህልውናችንን ሙሉ በሙሉ ይበላል። የስራ ማዕረግ፣ ማህበራዊ ቦታ፣ ቁሳዊ ሃብት፣ ወሲባዊ ሚናዎች እና ምስሎች - ሁሉም ለሞት መሸነፍ አለባቸው። ይህ ማለት ግን ቁሳዊ እና ማህበራዊ ህልውናችንን መተው አለብን ማለት አይደለም። ይልቁንም፣ የሥጋዊ አሟሟታችንን እውነታ አውቀን በማክበር፣ በማህበራዊ ማስመሰል፣ በጥላቻ፣ እና ግራ መጋባት ውስጥ የመግባት ሥልጣን ተሰጥቶናል፣ ይህም በተለምዶ አስፈላጊ የሆነውን ነገር እንድንገነዘብ ያደርገዋል። የሞትን ግንዛቤ ህይወታችንን በቅጽበት፣ በአመለካከት እና በተመጣጣኝ ስሜት ለመጨመር አጋዥ ነው። የሞትን እውነታ ስንቀበል፣ የህይወት ስጦታችንን የበለጠ ማድነቅ እንችላለን።

ሞትን እንደ አጋር (የእያንዳንዱን ጊዜ ውድነት ለማስታወስ) ከመረጡ እና አጽናፈ ዓለሙን እንደ ቤትዎ ከመረጡ (የእኛን ሕልውና አስደናቂ ገጽታዎች ለማስታወስ) የህይወት ጥራት ፣ ፈጣን እና ስሜት ቀስቃሽነት በተፈጥሮ ለቅጽበት-ወደ-ቅጽበት አኗኗር ይሰጥዎታል? በበርካታ ሰዓታት ወይም ቀናት ውስጥ እንደምትሞት ካወቅህ በጣም ቀላል የሆኑት ነገሮች ብሩህ እና ጥልቅ ጠቀሜታ ይኖራቸዋል? እያንዳንዱ አፍታ ካለፈው መለኪያ ሁሉ በላይ ውድ ይሆናል? እያንዳንዱ አበባ፣ እያንዳንዱ ሰው፣ እያንዳንዱ የእግረኛ መንገድ ስንጥቅ፣ እያንዳንዱ ዛፍ ጊዜያዊ እና ፈጽሞ የማይደገም ተአምር ይሆኑ ይሆን? የመኖር ቀላልነት ይህንን አይነት ግልጽነት እና አድናቆት በህይወታችን ውስጥ ያመጣል። በየትኞቹ መንገዶች ሞትን ማድነቅ በራስዎ ሕይወት ውስጥ ጠቃሚ አጋር ነው?