Wat De Dood Ons Kan Leren Over Het Leven

De dood is een belangrijke bondgenoot om het leven te waarderen. Ik doel hier niet op een morbide preoccupatie met de dood. Ik bedoel eerder het gevoelde besef van onze eindigheid als fysieke wezens – een oprechte erkenning van de korte tijd die we hebben om lief te hebben en te leren op deze aarde. De wetenschap dat ons lichaam onvermijdelijk zal sterven, brandt door onze gehechtheid aan de waardige waanzin van ons sociaal geconstrueerde bestaan. De dood is een vriend die ons helpt ons los te maken van onze vastklampen aan onze sociale positie en materiële bezittingen als bron van ultieme veiligheid en identiteit. Het besef van de dood dwingt ons om het doel en de betekenis van ons bestaan, hier en nu, onder ogen te zien.

Mensen die een bijna-doodervaring hebben gehad, bevestigen dat het besef van de dood een onwrikbare vriend kan zijn die ons weer in contact brengt met wat het belangrijkst is. Een veelgehoorde mening van veel bijna-doodoverlevenden is een verminderde nadruk op geld en materiële zaken en een grotere waardering voor de natuur en het liefhebben van andere mensen. Dr. Kenneth Ring, onderzoeker van bijna-doodervaringen, citeert een jongeman die een bijna-doodervaring had na een ernstig auto-ongeluk. Als gevolg daarvan ontdekte de jongeman dat hij een "bewustzijn ontwikkelde dat er meer aan de hand was in het leven dan alleen de fysieke kant ervan... Het was gewoon een volledig bewustzijn, niet alleen van het materiële en hoeveel we kunnen kopen - zoals auto's en andere spullen, of eten of wat dan ook. Er is meer dan alleen het consumeren van het leven. Er komt een punt waarop je je eraan moet overgeven en dat is echt belangrijk."

Gandhi zei ooit: "Net zoals je de kunst van het doden moet leren tijdens de training voor geweld, zo moet je de kunst van het sterven leren tijdens de training voor geweldloosheid." Als we een geweldloos en liefdevol leven willen leiden, kunnen we beginnen met het accepteren van onze eigen dood. Het besef dat we moeten sterven, wekt ons uit onze sociale slaap en brengt ons tot de realiteit van onze situatie. De dood is een onwrikbare partner in het leven – een onontkoombare zekerheid om tegenin te gaan terwijl we in ons dagelijks leven het belangrijke van het triviale onderscheiden. Denk in dit verband aan de woorden van Nadine Stair uit Louisville, Kentucky, die 85 jaar oud was toen ze schreef: "Als ik mijn leven nog over had":

Ik zou de volgende keer meer fouten willen maken. Ik zou ontspannen. Ik zou me leniger maken. Ik zou dommer zijn dan ik deze reis ben geweest. Ik zou minder dingen serieus nemen. Ik zou meer risico's nemen. Ik zou meer bergen beklimmen en meer rivieren overzwemmen. Ik zou meer ijs en minder bonen eten. Ik zou misschien meer echte problemen hebben, maar minder denkbeeldige. ... Ik ben een van die mensen die nooit ergens heen gaat zonder thermometer, kruik, regenjas en parachute. Als ik het opnieuw zou moeten doen, zou ik lichter reizen dan ik heb gedaan.

Denk ten slotte eens aan de wijsheid van een inmiddels grotendeels vergeten boek, geschreven in de Verenigde Staten in 1877. Op de laatste bladzijden beschrijft "The Royal Path of Life" een perspectief op het leven dat voortkomt uit een besef van de dood. Hoewel geschreven in een stijl van gracieuze welsprekendheid die uit een vroeger tijdperk stamt, spreekt het zelfs vandaag de dag nog duidelijk:

Geen geslacht wordt gespaard, geen leeftijd vrijgesteld. De majestueuze en hoflijke wegen waarover vorsten trekken, de weg die de mannen van de letteren bewandelen, het pad dat de krijger aflegt, de korte en eenvoudige annalen van de armen, leiden allemaal naar dezelfde plaats, eindigen allemaal, hoe gevarieerd hun routes ook zijn, in dat ene enorme huis dat is bestemd voor alle levenden... Ongeacht welke ereplaats we bekleden, we zijn allemaal onderworpen aan de dood... Een juiste kijk op de dood kan nuttig zijn om de meeste onregelmatige passies te verminderen. Zo kunnen we bijvoorbeeld zien wat hebzucht teweegbrengt in de doodskist van de vrek; dit is de man die nooit tevreden kon zijn met rijkdom; maar zie nu een paar planken hem omsluiten, en een paar vierkante centimeter hem bevatten... Aanschouw de gevolgen van onmatigheid in het graf van de vraat; zie zijn eetlust nu volledig verzadigd, zijn zintuigen vernietigd en zijn botten verstrooid.

Deze boodschappen zijn duidelijk. We kunnen ons niet voor de dood verbergen. Zijn omhelzing zal ons sociale bestaan ​​volledig opslokken. Functietitels, maatschappelijke positie, materiële bezittingen, seksuele rollen en beelden – alles moet zich overgeven aan de dood. Dit betekent niet dat we ons materiële en sociale bestaan ​​moeten opgeven. Het betekent veeleer dat we, door bewust het feit van onze fysieke dood te eren, de kracht krijgen om door de sociale pretentie, pronkzucht en verwarring heen te dringen die normaal gesproken ons gevoel voor wat werkelijk belangrijk is, vertroebelen. Het besef van de dood is een bondgenoot om ons leven te doordringen met een gevoel van onmiddellijkheid, perspectief en proportie. Door de realiteit van de dood te erkennen, kunnen we ons geschenk van het leven ten volle waarderen.

Als je de dood als bondgenoot zou kiezen (als herinnering aan de kostbaarheid van elk moment), en als je het universum als je thuis zou kiezen (als herinnering aan de ontzagwekkende dimensies van ons bestaan), zou een kwaliteit van levendigheid, onmiddellijkheid en ontroering je leven van moment tot moment dan op natuurlijke wijze doordringen? Als je wist dat je binnen enkele uren of dagen zou sterven, zouden de eenvoudigste dingen dan een stralende en doordringende betekenis krijgen? Zou elk moment kostbaarder worden dan alle voorgaande maten? Zou elke bloem, elke persoon, elke scheur in de stoep, elke boom een ​​vluchtig en nooit-te-herhalen wonder worden? Eenvoud van leven helpt om dit soort helderheid en waardering in ons leven te brengen. Op welke manieren is waardering voor de dood een nuttige partner in jouw eigen leven?