Een Lofrede Voor Mijn Moeder

EDNA FUERTH LEMLE
11 april 1916 --- 17 april 2011

De eerste 58 jaar van mijn leven was mijn relatie met mijn moeder, zou ik zeggen, complex en moeilijk. Ze was een enorme persoonlijkheid, vol passie, creativiteit, woede en vrijgevigheid. Ik herinner me dat ik tegen vrienden zei dat ik van mijn moeder hield in kleine beetjes, maar dat zij niet in kleine beetjes kwam. Ze was een natuurkracht.

Ze kende geen grenzen; mijn herinnering aan restaurants met Edna was dat, zodra de ober mijn bord voor me neerzette, haar vork al in mijn eten zat voordat ik mijn eigen bord kon optillen. Ze verscheen vaak zomaar bij me thuis, waar ook ter wereld, ongevraagd.

Ze was ook erg controlerend. Nadat ze het trauma van de dood van haar eigen moeder had meegemaakt toen ze pas 11 was, voelde ze de overlevingsdrang om alles en iedereen om haar heen te controleren.

Toen mijn broers en zussen en ik opgroeiden, had er één niet echt een gesprek met mijn moeder; ze gaf je een soort preek. We hadden er zelfs een soort afkorting voor: LFT's, oftewel Lecture for Today.

Tegelijkertijd was ze ook erg creatief en innovatief. Ze schreef, ze schilderde en had een solotentoonstelling van haar werk in New York en Parijs; Ze was erg betrokken bij het streven naar meer vrede in de wereld, dus werkte ze samen met de VN en de Foreign Policy Association. Ze vond dat de wereld vreedzamer zou zijn als we allemaal een gemeenschappelijke feestdag zouden delen, dus bedacht ze haar eigen wereldfeestdag, Dankbaarheidsdag. Ze was innovatief en in veel opzichten haar tijd ver vooruit. Toen ze bijvoorbeeld haar tienerkinderen hun zware schoolboeken tegen hun borst zag dragen, of in zware aktetassen, importeerde ze rugzakken uit Zwitserland om boeken in te vervoeren. Je kunt zien hoe dat idee aansloeg. Ze zag de piloten op scooters over de luchthaven van Kopenhagen racen en importeerde die.

Ze maakte er ook iets leuks van. Ik weet nog dat ik als kind platvoeten had, dus ze maakte er een spelletje van om overal in de woonkamer knikkers te gooien en we hielden dan een wedstrijdje wie de meeste knikkers met zijn tenen kon oprapen. Er stond een rond bed in de woonkamer. Edna heeft veel gelachen.

Ze hield ook van feestjes. Ik bracht mijn laatste jaar van de middelbare school door op Hawaï, op de Punahou School. Vlak voor mijn afstuderen zei ik tegen mijn klasgenoten dat als iemand die naar het oosten ging om te studeren en geen plek had om Thanksgiving te vieren, hij of zij welkom was bij ons thuis in New York. Er kwamen 38 mensen voor het weekend. Ze bleven allemaal logeren, en overal lagen lichamen. Mijn moeder vond het geweldig.

Voor de mensen van wie ze hield, was ze enorm gul. Ik durf te stellen dat iedereen in deze zaal ontroerd is door haar vrijgevigheid. Haar symbool voor Dankbaarheidsdag, en voor haar hele leven, was de hoorn des overvloeds, het symbool van eindeloze overvloed en geven. En dat heeft ze ook geleefd.

Onze relatie begon 10 jaar geleden te veranderen, toen ik een film over haar maakte, genaamd "EDNA The Movie". Ik kreeg haar verhaal toevertrouwd.

Naarmate ze ouder werd, begon ze ook zachter te worden. Iets meer dan 5 jaar geleden kreeg ik om half zes 's ochtends een telefoontje van een van haar verzorgers op Hawaï. Ze zei dat mijn moeder op de eerste hulp lag met hoge koorts, een versnelde hartslag, geen bloeddruk en een longontsteking. Ik zei: "Ik kom eraan." Toen ik in San Francisco overstapte, kreeg ik een telefoontje op mijn mobiel van een dierbare vriendin van mij en mijn moeder, dokter Chery Garvy, die meer dan 40 jaar van mijn moeder hield. Ze zei tegen me: "Als je op het eiland aankomt, ga dan niet eerst naar het hotel. Kom meteen naar het ziekenhuis. Ik denk dat we nu uren bezig zijn." Ik zei: "Chery, ik heb een vlucht van zes uur voor de boeg. Fluister in haar oor dat ik eraan kom, en dat ze verdomme maar beter kan wachten." Chery deed dat. Mijn moeder wachtte. Ik kwam aan op Hawaï en ging direct naar het ziekenhuis om haar hand de volgende acht dagen vast te houden.

Het was in die tijd dat onze relatie veranderde. Ze had nergens meer controle over. Maar we zaten, we praatten en ze zong zelfs voor me. Het was alsof ze had wat de boeddhisten haar 'Oorspronkelijke Gezicht' noemen. Het gezicht dat je hebt voordat je geboren wordt. Ze was lief, mooi, stralend en liefdevol, en zo voelde ik ook over haar. Tijdens die week dat ik alleen met haar was, kon ik haar vertellen dat ik van haar hield en hoeveel ik waardeerde aan alles wat ze voor mij en mijn familie had gedaan. Iedereen, behalve zij, dacht dat ze doodging, dus zei ik alles wat ik dacht dat ik misschien nooit meer zou kunnen zeggen. Op een middag zat ik naast haar bed en hield haar hand vast. Ze had haar ogen dicht. Ik zei dat ik van haar hield, ik bedankte haar. Ik zei dat we het allemaal fijn vonden om haar in de buurt te hebben, maar dat als het zover zou komen dat ze weg wilde, dat dat oké was. Ze zou gemist worden, maar dat de plek waar ze heen ging veilig was, en dat ze daar en hier geliefd zou zijn. Ze bewoog niet. Ik zei: "Mam, ik hou van je en ik wil dat je weet dat ik je vergeef voor alle manieren waarop je me onbedoeld pijn hebt gedaan." Ze bewoog niet; geen wimper, maar ik hoorde haar stem duidelijk via telepathie: "Vergeef me waarvoor? Wat heb ik gedaan?" Ik lachte. Perfecte Edna. God zegene haar, nog steeds in haar rol.

Daarna stabiliseerde ze en besloot ze te blijven tot haar 90e verjaardag. Dat was 5 jaar geleden. Ze stierf 6 dagen na haar 95e verjaardag vorige week. In de afgelopen 5 jaar ben ik zo'n 25 keer bij haar op bezoek geweest. Het was zo lief geworden.

Ik was gezegend om bij haar te zijn tijdens de laatste dagen van haar leven, en om er te zijn toen ze overleed. Chery Garvy was er ook, letterlijk de klok rond, gedurende de laatste twee dagen van mijn moeders leven. In de laatste uren van haar leven vertelden haar kinderen en kleinkinderen haar dat ze van haar hielden. Ik draaide de film die ik over haar had gemaakt voor haar 85e verjaardag, zodat ze al haar kinderen en kleinkinderen, haar schoonzoon Robbie Bosnak en vrienden zoals Ella Kline, die vandaag hier bij ons is, haar kon horen vertellen dat ze van haar hielden en haar waardeerden. En ze kon zichzelf horen, in haar eigen stem, helder en krachtig, terwijl ze haar eigen verhaal vertelde en haar testament opstelde. Uiteindelijk was moeder moedig, lief en badend in liefde toen ze overleed.

Ik ben dankbaar dat we de afgelopen vijf jaar tijd samen hebben kunnen doorbrengen en dat ik de kans heb gekregen om de moeilijkheden van de eerste 58 jaar van onze relatie te verwerken, en dat ik nu kan eindigen met een moment van diepe liefde en waardering voor een bijzondere vrouw. Edna, we zullen je missen.