Kamusi Ya Huzuni Isiyojulikana

Leo nataka kuzungumza juu ya maana ya maneno, jinsi tunavyofafanua na jinsi wao, karibu kama kulipiza kisasi, wanatufafanua.

Lugha ya Kiingereza ni sifongo maridadi. Ninapenda lugha ya Kiingereza. Nimefurahi kwamba ninazungumza. Lakini kwa yote hayo, ina mashimo mengi. Katika Kigiriki, kuna neno, "lachesism" ambayo ni njaa ya maafa. Unajua, unapoona dhoruba ya radi kwenye upeo wa macho na unajikuta tu unajikita kwenye dhoruba. Katika Mandarin, wana neno "yù yī" -- sitamki hivyo kwa usahihi -- ambayo ina maana ya kutamani kuhisi tena sana jinsi ulivyojisikia ulipokuwa mtoto. Kwa Kipolandi, wana neno "jouska" ambalo ni aina ya mazungumzo ya dhahania ambayo unalazimisha kucheza kichwani mwako. Na hatimaye, kwa Kijerumani, bila shaka kwa Kijerumani, wana neno linaloitwa "zielschmerz" ambalo ni hofu ya kupata kile unachotaka.

(Kicheko)

Hatimaye kutimiza ndoto ya maisha. Mimi mwenyewe ni Mjerumani, kwa hivyo najua haswa jinsi inavyohisi.

Sasa, sina uhakika kama ningetumia mojawapo ya maneno haya ninapoendelea na siku yangu, lakini ninafurahi sana kuwa yapo. Lakini sababu pekee zipo ni kwa sababu nilizitengeneza.

Mimi ndiye mwandishi wa "Kamusi ya huzuni isiyojulikana," ambayo nimekuwa nikiandika kwa miaka saba iliyopita. Na dhamira nzima ya mradi huo ni kutafuta mashimo katika lugha ya hisia na kujaribu kuyajaza ili tuwe na njia ya kuzungumza juu ya wale peccadilloes zote za binadamu na quirks ya hali ya kibinadamu ambayo sisi sote tunahisi lakini hatuwezi kufikiria kuzungumza juu kwa sababu hatuna maneno ya kufanya hivyo.

Na karibu nusu ya mradi huu, nilifafanua "sonder," wazo kwamba sote tunajifikiria kama mhusika mkuu na kila mtu mwingine ni nyongeza tu. Lakini kwa kweli, sisi sote ni wahusika wakuu, na wewe mwenyewe ni wa ziada katika hadithi ya mtu mwingine. Na hivyo mara tu nilipochapisha hilo, nilipata majibu mengi kutoka kwa watu wakisema, "Asante kwa kutoa sauti kwa kitu ambacho nilikuwa nikihisi maisha yangu yote lakini hapakuwa na neno kwa hilo." Kwa hiyo iliwafanya wasijisikie peke yao. Hiyo ni nguvu ya maneno, kutufanya tujisikie kuwa wapweke.

Na haikuchukua muda mrefu baada ya hapo ndipo nilianza kuona sonder ikitumiwa kwa bidii kwenye mazungumzo mtandaoni, na muda mfupi baadaye niliigundua, niliipata karibu nami kwenye mazungumzo ya kibinafsi. Hakuna hisia ngeni kuliko kuunda neno na kisha kuliona linachukua mawazo yake. Sina neno kwa hilo bado, lakini nitafanya.

(Kicheko)

Ninaifanyia kazi.

Nilianza kufikiria juu ya kile kinachofanya maneno kuwa halisi, kwa sababu watu wengi huniuliza, jambo la kawaida nililopata kutoka kwa watu ni, "Je, maneno haya yameundwa? Sielewi kabisa." Na sikujua niwaambie nini kwani mara sonder ilianza kuruka, mimi ni nani niseme maneno gani ni ya kweli na yapi sio. Na kwa hivyo nilihisi kama Steve Jobs, ambaye alielezea epifania yake kama alipogundua kuwa wengi wetu, tunapoendelea siku nzima, tunajaribu tu kuzuia kugonga ukuta sana na kuendelea tu na mambo. Lakini mara tu unapogundua kwamba watu -- kwamba ulimwengu huu ulijengwa na watu wasio na akili zaidi yako, basi unaweza kufikia na kugusa kuta hizo na hata kuweka mkono wako kupitia kwao na kutambua kwamba una uwezo wa kuibadilisha.

Na watu wanaponiuliza, "Je, maneno haya ni ya kweli?" Nilikuwa na majibu mbalimbali ambayo nilijaribu. Baadhi yao walikuwa na maana. Baadhi yao hawakufanya hivyo. Lakini moja wapo niliyojaribu ilikuwa, "Vema, neno ni kweli ikiwa unataka liwe kweli." Njia ambayo njia hii ni ya kweli kwa sababu watu walitaka iwe hapo.

(Kicheko)

Inatokea kwenye vyuo vikuu kila wakati. Inaitwa "njia ya tamaa."

(Kicheko)

Lakini basi niliamua, kile ambacho watu wanauliza hasa wanapouliza kama neno ni la kweli, wanauliza kweli, "Vema, hii itanipa ufikiaji wa akili ngapi?" Kwa sababu nadhani hivyo ndivyo tunavyoitazama lugha. Neno kimsingi ni ufunguo unaotuingiza kwenye vichwa vya watu fulani. Na ikiwa inatuingiza kwenye ubongo mmoja, haifai kabisa, haifai kujua. Akili mbili, eh, inategemea ni nani. Wabongo milioni, sawa, sasa tunazungumza. Na kwa hivyo neno halisi ni lile linalokupa ufikiaji wa akili nyingi uwezavyo. Hiyo ndiyo inafanya thamani ya kujua.

Kwa bahati mbaya, neno halisi zaidi ya yote kwa kipimo hiki ni hili.

[Sawa]

Ni hayo tu. Neno halisi tunalo. Hilo ndilo jambo la karibu zaidi tulilo nalo kwa ufunguo mkuu. Hilo ndilo neno linaloeleweka zaidi ulimwenguni, haijalishi uko wapi. Shida ya hiyo ni kwamba, hakuna anayeonekana kujua herufi hizo mbili zinamaanisha nini.

(Kicheko)

Ambayo ni aina ya ajabu, sawa? Ninamaanisha, inaweza kuwa makosa ya tahajia ya "yote sahihi," nadhani, au "kinderhook ya zamani." Hakuna anayeonekana kujua, lakini ukweli kwamba haijalishi unasema kitu kuhusu jinsi tunavyoongeza maana kwa maneno. Maana haimo katika maneno yenyewe. Sisi ndio tunajimwaga ndani yake.

Na nadhani, wakati sisi sote tunatafuta maana katika maisha yetu, na kutafuta maana ya maisha, nadhani maneno yana kitu cha kufanya na hilo. Na nadhani ikiwa unatafuta maana ya kitu, kamusi ni mahali pazuri pa kuanzia. Inaleta hali ya utaratibu kwa ulimwengu wenye machafuko sana. Mtazamo wetu juu ya mambo ni mdogo sana kwamba inatubidi kuja na mifumo na shorthands na kujaribu kutafuta njia ya kutafsiri na kuweza kuendelea na siku zetu. Tunahitaji maneno ya kutubeba, ili kujifafanua wenyewe.

Nadhani wengi wetu tunahisi kuchoshwa na jinsi tunavyotumia maneno haya. Tunasahau kuwa maneno yanaundwa. Sio maneno yangu tu. Maneno yote yameundwa, lakini sio yote yanamaanisha kitu. Sote tumenaswa kwa namna fulani katika leksimu zetu ambazo si lazima zihusiane na watu ambao tayari hawako kama sisi, na kwa hivyo nadhani ninahisi tunatengana kidogo zaidi kila mwaka, ndivyo tunavyochukua maneno kwa umakini zaidi.

Kwa sababu kumbuka, maneno sio kweli. Hazina maana. Sisi hufanya.

Na ningependa kukuacha na usomaji kutoka kwa mmoja wa wanafalsafa niwapendao, Bill Watterson, aliyeunda "Calvin na Hobbes." Alisema, "Kujenga maisha ambayo yanaakisi maadili yako na kuridhisha nafsi yako ni mafanikio adimu. Kuvumbua maana ya maisha yako mwenyewe si rahisi, lakini bado inaruhusiwa, na nadhani utakuwa na furaha zaidi kwa shida."