Wendell Berry: Zertarako Dira pertsonak?

"What Are People For" Wendell Berryren saiakera bildumatik ateratakoa

I

Izakien osasuna den grazia komunean bakarrik izan daiteke.
Sendatzean sakabanatutako kideak elkartzen dira.
Osasunean haragia dotoretzen da, santua munduan sartzen da.

II

Sendatzeko zeregina norbere burua izaki gisa errespetatzea da, ez gehiago eta ez gutxiago.
Izaki bat ez da sortzailea, eta ezin da izan. Sorkuntza bakarra dago, eta gu gara bere kide.
Sortzailea izatea osasuna izatea baino ez da: Sorkuntzan guztiz bizirik mantentzea, Sorkuntza bere baitan guztiz bizirik mantentzea, Sorkuntza berriro ikustea, bere parteari ongietorria ematea.
Lan sortzaileenak osasun honen estrategia guztiak dira.
Bere burua deitzen diren sortzaileen harrotasun-lanek, originaltasunari ematen dioten garrantziarekin, Sorkuntza berritasunera murrizten dute, harritzeko gai ez diren gogoen ezusteko ahulak.
Originaltasuna bilatuz, sortzaile izango litzatekeena bakarrik lan egiten du. Bakardadean norberak bere gain hartzen du bete ezin duen erantzukizuna.
Berritasuna bakardade moduko bat da.

III

Hor dago harrotasunaren lan txarra. Bada etsipenaren lan txarra ere, itxaropenaren edo ikusmenaren porrotetik gaizki egindakoa.
Etsipena ardura gutxiegi da, harrotasuna gehiegizkoa baita.
Etsipenaren lan kaskarrak, harrotasunaren lan alferrikoak, berdin-berdin traizionatzen dute Sorkuntza. Bizitzaren hondakinak dira.
Etsipenagatik ez dago barkaziorik, eta harrokeriagatik. Nork barkatu dezake bakardadean?

IV

Lan onak harrotasunaren eta etsipenaren arteko bidea aurkitzen du.
Osasunarekin eskertzen du. Graziaz sendatzen da.
Emandakoa gordetzen du, opari izaten jarraitzeko.
Horren bidez, bakardadea galtzen dugu:
gure aitzinean doazenen eskuak lotzen ditugu, eta gure atzetik datozenen eskuak;
elkarren besoen zirkulu txikian sartzen gara,
eta eskuak dantza batean elkartuta dauden maitaleen zirkulu handiagoa,
eta izaki guztien zirkulu handiagoa, bizitzan sartu-irtena, dantza batean ere mugitzen direnak, hain sotil eta zabala den musika batean, belarririk ez baita zatika baino entzuten.

V
Eta hortik sartzen gara bakardadean, zeinetan ere bakardadea galtzen dugun.
Bakardadea partekatzeko saiakeratik desadostasuna bakarrik etor daiteke.
Benetako bakardadea leku basatietan aurkitzen da, non giza betebeharrik gabe dagoen.
Norberaren barneko ahotsak entzuten dira. Norberak bere iturri intimoenen erakarpena sentitzen du. Ondorioz, beste bizitzei argiago erantzuten die. Zenbat eta koherenteagoa izan norberaren baitan izaki gisa, orduan eta gehiago sartzen da izaki guztien komunean.
Bakardadetik itzultzen da zirkunstantziaren dohainez beteta.
VI
Eta ez dago itzulera horri ihesi.
Naturaren ordenatik gizateriaren ordena eta desordenara itzultzen gara.
Zirkulu handiagotik txikiagora itzuli behar dugu, handiagoaren barruan eta horren menpeko txikiagoa.
Zirkulu handiagoan sartzen da izaki izateko borondateagatik, orduan eta txikiagoa gizakia izatea aukeratuz.
Eta basotik itzulita, penaz gogoratzen dugu bere lasaitasuna. Izaki guztientzat lekuan daude, beraz, atsedenean.
Beren ahaleginik gogorrenean, lotan eta esna, hilik eta bizirik, atseden hartzen dute.
Gizakiaren zirkuluan esfortzuarekin nekatuta gaude, eta atsedenik gabe gaude.

VII

Ordena da atseden hartzeko aukera bakarra.
Egindako aginduak emandako agindua bilatu behar du, eta bere lekua aurkitu.
Soroak oihana gogoratu behar du, herriak soroa gogoratu behar du, bizitzaren gurpilak biratu dezan eta hilzorian jaioberriak topa dezan.
Sakabanatuta dauden kideak elkartu behar dira.
Desioak beti zabalduko du posible dena. Baina posiblea betetzea handitzea da.
Posiblea, betea, garaikoa da munduan, betikoa gogoan.
Egin beharreko lana ikusita, nork lagundu diezaioke bera izan nahi izateari?
Bainan bat beldur da ez ote den atsedenik izango lanak bukatu eta etxea ondo egon arte, baserria ondo, herria eta maite guztiak ongi.
Baina harrotasuna da gauean esna dagoena bere gogoarekin eta bere atsekabearekin.
Lan honetan bakarrik lan egitea porrot egitea da. Ez dago horretarako laguntzarik. Bakardadea bere porrota da.
Etsipena da lana norberaren porrotean huts egiten ikusten duena.
Etsipen hori denetan harrorik baldarrena da.

VIII

Bada azkenean irakaslerik gabe pentsatzearen harrotasuna.
Irakasleak nonahi daude. Nahi dena ikasle bat da.
Ezjakintasunean itxaropena dago. Zailtasuna ezagutu izan bagenu, ez genuke horren gutxi ere ikasiko.
Ezjakintasunean oinarritu. Ezjakintasuna da irakasleak etorriko direna.
Zain daude, beti bezala, argiaren ertzetik haratago.

IX

Uste gabeko irakasleen irakaspenak zereginari dagozkio, eta haren itxaropena dira.
Lagun eta maitaleen maitasuna eta lana zereginari dagozkio, eta bere osasuna dira.
Atsedena eta poztasuna zereginari dagozkio, eta haren grazia dira.
Bihar etor dadila etzi. Zure borondatez ez da etxea gauean zehar eramaten.
Ordena da atseden hartzeko aukera bakarra.