Thời Gian và lời hứa Tan vỡ của sự nhàn rỗi

Đúng vậy: chúng ta có nhiều thời gian giải trí hơn so với năm mươi năm trước. Nhưng giải trí chưa bao giờ kém thư giãn, chủ yếu là do tác động gián tiếp của màn hình. Công nghệ giúp chúng ta tiết kiệm thời gian, nhưng cũng lấy đi thời gian. Đây được gọi là nghịch lý tự chủ. Chúng ta áp dụng công nghệ di động để có được quyền tự chủ về thời gian và thời lượng làm việc, nhưng trớ trêu thay, cuối cùng chúng ta lại làm việc liên tục. Những khoảng thời gian rảnh rỗi dài mà chúng ta từng tận hưởng giờ đây liên tục bị gián đoạn bởi đồng hồ thông minh, điện thoại, máy tính bảng và máy tính xách tay.

Tình trạng này gây áp lực lên nhận thức của chúng ta, và phân mảnh thời gian rảnh rỗi theo cách khiến chúng ta khó có thể sử dụng thời gian này cho việc gì đó giúp giải tỏa căng thẳng hoặc khiến chúng ta hạnh phúc. Các nhà nghiên cứu gọi hiện tượng này là "mảnh vụn thời gian", tức là những khoảnh khắc giây phút bị lãng phí do làm nhiều việc cùng lúc mà không mang lại hiệu quả. Từng khoảnh khắc riêng lẻ dường như không quá tệ. Tuy nhiên, nhìn chung, tất cả những mảnh vụn đó lại tạo nên một thứ gì đó tai hại hơn bạn tưởng.

Mỗi lần gián đoạn tự thân nó rất tầm thường và chỉ kéo dài vài giây. Nhưng tổng hợp lại, chúng tạo ra hai tác động tiêu cực. Thứ nhất là lượng thời gian khổng lồ mà chúng lấy đi khỏi một giờ của bạn. Thứ hai, tác động xâm lấn hơn của giấy vụn thời gian là cách nó chia nhỏ thời gian rảnh rỗi. Nhiều khả năng những lần gián đoạn này được phân bổ ngẫu nhiên trong suốt một giờ.

Khi chúng ta cố gắng tận hưởng bữa tối sinh nhật, những thông báo về ảnh kỳ nghỉ nhiệt đới của bạn bè khiến món mì ống của chúng ta kém ngon. Khi chúng ta cố gắng chọn nhà hàng cho buổi hẹn hò tiếp theo, vô số đánh giá và xếp hạng khiến chúng ta dành nhiều thời gian để chọn món hơn là thưởng thức chúng. Khi chúng ta cố gắng tận hưởng khoảng thời gian nghỉ ngơi ý nghĩa bên bạn bè và gia đình, những thông báo từ công việc lại tạo ra cảm giác tội lỗi và lo lắng về những việc chúng ta chưa hoàn thành.

Nghĩ về công việc trong khi cố gắng thư giãn sẽ gây ra hoảng loạn, bởi vì cảm giác thiếu thời gian xuất phát từ việc các hoạt động được sắp xếp hợp lý trong tâm trí chúng ta. Nếu chúng ta cố gắng làm cha mẹ tận tụy trong khi email công việc reo lên, chúng ta không thể không nghĩ rằng mình nên làm việc cho hạn chót tiếp theo thay vì ở bên con. Mâu thuẫn này khiến chúng ta cảm thấy mình là một người cha/mẹ tồi (“Sao mình lại nghĩ về công việc trong khi cố gắng chơi với con?”) và là một nhân viên tồi (“Liệu mình có dành quá nhiều thời gian cho con không? Liệu việc thăng chức có được trao cho người khác không?”).

Cũng cần thời gian để phục hồi nhận thức sau khi chuyển hướng tâm trí khỏi hiện tại sang một hoạt động gây căng thẳng khác. Mọi người cuối cùng sẽ ít tận hưởng thời gian rảnh rỗi hơn, và khi được hỏi về điều đó, họ ước tính rằng mình có ít thời gian rảnh hơn thực tế. Đó chính là mức độ xâm lấn của bẫy thời gian công nghệ: những mảnh giấy vụn thời gian khiến chúng ta cảm thấy mình còn thiếu thời gian hơn cả thực tế.

Khi cảm thấy thiếu thời gian, chúng ta thường chọn những việc nhỏ, dễ hoàn thành vì chúng giúp ta kiểm soát thời gian tốt hơn. Chúng ta thường nghĩ, "Được rồi! Mình đã pha một ly sinh tố protein và hoàn thành việc vặt rồi. Mình đang làm việc đây!". Trong trường hợp này, đó là cảm giác kiểm soát sai lầm, không hề làm giảm bớt nguyên nhân gốc rễ của sự bận rộn.

Nghèo thời gian mang lại cảm giác giống nhau cho tất cả mọi người, nhưng sự sung túc về thời gian lại mang đến những ý nghĩa khác nhau. Nó có thể là dành thêm mười lăm phút gảy đàn guitar thay vì lướt điện thoại, hoặc có thể là mười phút thiền định, hoặc một buổi sáng thứ Bảy học cách đầu tư tiền tiết kiệm thay vì ngồi lê đôi mách về công việc. Dù sự sung túc về thời gian đối với bạn là gì, những người hạnh phúc và sung túc về thời gian nhất trong số chúng ta đều chủ động sử dụng thời gian rảnh rỗi của mình. Hướng tới sự sung túc về thời gian là nhận ra và vượt qua những cạm bẫy thời gian trong cuộc sống, đồng thời chủ động tạo ra những khoảnh khắc hạnh phúc và ý nghĩa hơn mỗi ngày.

Trích từ đây .