Echo's Van Het Onzichtbare

Steve Elkins, inwoner van Fullerton, heeft het grootste deel van zijn volwassen leven doorgebracht als muzikant en filmmaker. Zijn eerste lange documentaire " The Reach of Resonance ", waar hij tien jaar aan werkte, won de prijs voor "Beste Filmessay" op het International Festival of Films On Art in Montreal. Elkins voltooide onlangs zijn nieuwste film, " Echoes of the Invisible ", die hem letterlijk de wereld rondvoerde en hem meenam in de levens van wetenschappers, monniken, kunstenaars en journalisten om de zoektocht naar stilte in een steeds lawaaieriger wereld te verkennen.

Steve Elkins in Tuva.

Ik sprak Steve onlangs (vóórdat het coronavirus ons allemaal binnen hield) bij Dripp Coffee in het centrum van Fullerton om te praten over zijn huidige film, die dit jaar in première zou gaan op het South by Southwest filmfestival, maar dat festival werd geannuleerd vanwege de coronacrisis. Onlangs werd bekendgemaakt dat "Echoes of the Invisible", ondanks de annulering van het festival, de ZEISS Cinematography Award heeft gewonnen voor "de allerbeste beelden in storytelling".

Ik heb een ruwe versie van de film gezien en het is een meesterwerk. Hier is een licht bewerkte versie van ons gesprek:

Kunt u het concept van de film kort uitleggen?

De film werd een reflectie op het belang van stilte en rust in het digitale tijdperk. Als we nadenken over onze relatie met technologie op dit punt in de menselijke geschiedenis, is dat een echt cruciaal moment. Technologie raakt steeds meer en intiem verweven met ons leven. We worden er voor zoveel basisbehoeften afhankelijk van, terwijl we er voorheen nooit afhankelijk van waren. We moeten onszelf echt serieuze vragen stellen over wat er in dat proces gewonnen en verloren gaat.

De film is bedoeld om een ​​vrij open standpunt in te nemen. Hij is niet anti-technologie en ook niet pro-technologie. Hij toont enkele wonderen van de technologie, zoals de Large Hadron Collider van CERN , een absoluut wetenschappelijk wonder, de grootste machine ooit door mensen gemaakt en die ons, volgens de gebruikers ervan, in staat stelt om de omstandigheden van de eerste biljoenste seconde na de oerknal te zien, om te begrijpen hoe alles is ontstaan.

En net zo is er de technologie die astronomen in de film gebruiken om terug te kijken naar de verste uithoeken van tijd en ruimte. Het eerste astronomische observatorium waar ik filmde, was ALMA in de Atacamawoestijn in Chili. Daarmee konden astronomen een golflengte van licht zien die nog nooit eerder was waargenomen – het zogenaamde millimeter-/submillimeterbereik van het kleurenspectrum. Ze begonnen delen van de kosmos te zien die nog nooit eerder zichtbaar waren geweest – met name het oudste en koudste licht in het heelal. ALMA is twee keer zo groot als de Very Large Array in New Mexico. Wetenschappers werken momenteel aan een veel grotere array in Afrika die zich over zo'n acht landen zal uitstrekken.

ALMA in Chili.

De film belicht dus de wonderen van technologie, maar neemt ook een serieuze stap terug om na te denken over wat we verliezen door het gebruik van technologie. Hopelijk belicht de film een ​​aantal dingen waar mensen nog niet eerder over hebben nagedacht.

Een belangrijk aspect van de film is de zoektocht naar stilte – de stilte van radio, tv, wifi en licht die de astronomen nodig hebben, maar de film richt zich ook op verschillende religieuze monniken. Kun je iets vertellen over een aantal van die mensen en de stilte die ze zoeken?

Ik wilde van de film een ​​soort grote mozaïek maken, waarbij het niet alleen gaat om het volgen van het verhaal van één persoon, maar om wereldwijd te kijken naar hoe dit thema mensen uit alle mogelijke beroepen en lagen van de bevolking beïnvloedt. Daarom heb ik ervoor gezorgd dat in deze mozaïek wetenschappers, monniken, kunstenaars, journalisten en atleten voorkomen. Ik realiseerde me dat ze allemaal beïnvloed werden door onze verbinding met technologie en het gebrek aan stilte dat we hebben.

In sommige gevallen is er sprake van letterlijke stilte. Zo hebben monniken letterlijke stilte nodig om dieper naar binnen te kunnen kijken en zelfstudie en reflectie te kunnen doen om de menselijke ziel en hersenen beter te begrijpen en om spiritueel contact te maken met datgene waar ze mee proberen te maken.

Maar er zijn ook andere mensen die technologische stilte nodig hebben. Er is zoveel informatie en ruis die onzichtbaar is voor onze ogen, maar die door de lucht vliegt, overal om ons heen, overal op aarde, overal op onze planeet.

Dus mijn gebruik van de woorden "stilte" en "ruis" heeft een dubbele betekenis. De ene is letterlijk en de andere is technologisch (radio, tv, wifi, enz.). Wetenschappers worden diep getroffen door de hoeveelheid ruis die door onze stratosfeer reist, omdat het hen letterlijk belemmert om verder het heelal in te kijken. Voor monniken geldt hetzelfde: als er te veel ruis is, belemmert het hen om verder naar binnen te kijken.

Naarmate ik verder in het project kwam, ontdekte ik dat dit ook atleten en kunstenaars beïnvloedde, en misschien wel het meest interessant, journalisten. Dat was waar de film echt begon te groeien, toen ik de Pulitzerprijswinnende journalist en National Geographic-fellow Paul Salopek erbij haalde. Hij heeft een groot deel van zijn leven gewijd aan het wandelen over de wereld, van Ethiopië naar de zuidpunt van Chili, langs een van de migratieroutes die onze voorouders namen toen ze de planeet voor het eerst ontdekten, toen ze vanuit Afrika emigreerden.

Een van Pauls Pulitzerprijzen werd hem toegekend voor zijn verslaggeving over de genetische revolutie in de jaren negentig, toen veel van deze elementen in ons DNA voor het eerst aan het licht kwamen en we daadwerkelijk oude migratiepatronen konden traceren via markers in ons DNA.

Hij besloot deze pelgrimstocht te maken omdat het een oefening is in wat hij 'slow journalism' noemt. We hebben het gevoel dat we intiemer verbonden zijn met de wereld dan ooit tevoren dankzij internet en sociale media en het snelle tempo waarin informatie ons bereikt – de gemakkelijke toegang, het gemak. Maar Paul zou stellen dat we in veel opzichten minder verbonden zijn met de wereld dan ooit tevoren, juist door de snelheid waarmee nieuws wordt geschreven en aan ons wordt geleverd – de behoefte aan clickbaitartikelen die de deadline van de volgende dag halen.

Dus “slow journalism” zou inhouden dat je veel meer tijd nodig hebt om een ​​verhaal te vertellen dat veel diepgaander is dan een kort overzicht?

Precies. Paul had het gevoel dat er altijd veel gaten in zijn verslaggeving zaten, omdat hij overal heen vloog of ergens heen reed. Maar door zijn verslaggeving te vertragen tot letterlijk wandeltempo, zo'n 5 kilometer per uur, is dat het tempo waarin menselijke relaties zich gedurende bijna onze hele geschiedenis hebben gevormd. Zo hebben we met elkaar gecommuniceerd. Door hele landen te doorkruisen, vertraagt ​​het hem niet alleen om meer informatie te verzamelen, maar ook om relaties te smeden en punten met elkaar te verbinden die over de hele wereld niet met elkaar verbonden zouden zijn als je alleen maar heen en weer zou vliegen.

Het gevoel dat ik kreeg door de scènes met Paul te bekijken, was dat hij, hoewel het misschien een heel esoterische of academische bezigheid lijkt, eigenlijk verslag doet van zeer urgente hedendaagse problemen. Niet klimaatverandering vanuit een numeriek oogpunt, maar hoe klimaatverandering bijvoorbeeld stammenoorlogen in Afrika over grondstoffen veroorzaakt. Of de massamigratiecrisis, die ook een gevolg is van klimaatverandering en vele andere dingen. Je hoort hierover abstract in het nieuws. Ik had het gevoel dat Paul echt actuele, relevante verslaggeving deed, ook al doet hij dat langzaam. Het is niet zomaar een oude pelgrimstocht die hij maakt, maar hij wordt gedwongen deze actuele problemen onder ogen te zien.

Absoluut. Iets wat ik echt waardeer aan wat hij doet, is dat hij beide dingen tegelijk verbindt: het oude en het hedendaagse. Dus wanneer hij bijvoorbeeld door regio's loopt waar een migratiecrisis heerst of oorlogsgebieden, verbindt hij dat met de diepe geschiedenis van die regio. Wat is er uit het verre verleden van deze regio dat deze regio vandaag de dag nog steeds direct beïnvloedt en problemen veroorzaakt, of hoe zijn de dingen veranderd? Het gaat er dus echt om het heden te verbinden met het verre verleden, en dat vind ik geweldig. Ik vond het interessant dat journalisten net zoveel stilte nodig hebben als monniken en wetenschappers, want in Pauls geval verandert voldoende vertraging het verhaal. Het stelt je in staat om iets te zien dat voorheen onzichtbaar was, en dat is wat alle mensen in de film verbindt. Stilte en stilte stellen ons in staat om dingen te zien die voorheen onzichtbaar waren, ongeacht je levenswandel.

Ik krijg betere ideeën als ik wandel.

Dat is iets waar Paul het in ons interview uitgebreid over had. Wandelen staat erom bekend dat het al deze dingen in de menselijke geest en het lichaam ontsluit waar we ons niet eens van bewust zijn. Het is niet zomaar een simpele activiteit. Er is een lange geschiedenis van bijvoorbeeld dichters en mystici door de eeuwen heen in alle culturen, christelijk, islamitisch, enzovoort, die hebben gesproken over het verband tussen wandelen en het ontsluiten van de spirituele bronnen van de menselijke geest of de creativiteit van kunstenaars. Het helpt dus bij al deze dingen, inclusief journalistiek – je legt de puzzelstukjes op hun plaats.

Dit doet me zelfs denken aan John Luther Adams , een componist uit mijn eerste film "The Reach of Resonance", die in Alaska woont. Ik herinner me dat toen ik hem filmde, zijn compositiestudio midden in de bossen lag, ongeveer een halve mijl van zijn huis. Hij moest dus de tijd nemen om erheen te lopen en er weer vandaan te lopen. En hij zei dat het grootste deel van het componeren, het grootste deel van het creatieve probleemoplossen, tijdens die wandeling gebeurde, niet wanneer hij in de studio was.

Dat snap ik helemaal.

Ik vertelde hem dat ik me daar ook in herkende. Als ik aan mijn eigen projecten werkte, aan het schrijven of redigeren was, liep ik vaak vast op dingen die ik pas oploste als ik er niet meer over nadacht en gewoon in beweging kwam, gewoon ging wandelen.

Ik herinner me dat je Paul Salopek noemde, die een artikel schreef over zijn wandeling rond de wereld met de titel "What I'm Doing is Normal", waarin hij vertelt hoe mensen al millennia lang een groot deel van hun leven lopend doorbrengen. Dat vond ik fijn, want als ik, als ik in Orange County woon, kijken mensen me aan alsof ik raar ben als ik zeg dat ik geen auto heb. Ik was dan ook erg bemoedigd toen iemand zei dat overal lopen eigenlijk normaal is voor mensen. Wat wel vreemd is, is zitten in machines die voor ons bewegen.

Precies. Dit is een klassiek voorbeeld van hoe onze relatie met technologie bepaalde dingen onzichtbaar voor ons maakt. Het is "onzichtbaar" voor ons dat het normaal zou zijn om elk jaar het equivalent van van LA naar New York en terug te lopen, wat het tempo is dat Paul tijdens zijn reis aflegt. Maar toen ze gps-trackers plaatsten op enkele van 's werelds laatste jagers-verzamelaars in Tanzania, ontdekten ze dat dat de afstand is die ze per jaar lopen. Dus dat is eigenlijk een normale hoeveelheid lopen voor onze soort.

Geweldig. Ik weet dat dit project je over de hele wereld heeft gebracht. Kun je iets vertellen over de interessante plekken die deze film je heeft gebracht?

In willekeurige volgorde bracht het me naar Chili, waar ik filmde bij astronomische observatoria op zeer grote hoogte in de Atacamawoestijn. Het is de droogste woestijn op aarde, en daarom zijn astronomen er dol op: het gebrek aan vocht in de lucht is een van de vele factoren die hen in staat stelt dieper in de kosmos te kijken. Vocht vertroebelt het licht. Bovendien is het zeldzaam om op aarde een woestijn op zo'n grote hoogte te vinden, hoog in de Andes. Die combinatie van factoren maakt het een ideale plek voor astronomie.

Ik weet dat de Large Hadron Collider in Zwitserland een grote internationale samenwerking was. Is dat ook gebeurd met de observatoria in Chili?

Ja, het zijn meestal internationale initiatieven. Sommige daarvan vallen onder een overkoepelende organisatie, zoals de European Southern Observatory – een pan-Europese organisatie.

Waar ben je nog meer naartoe gereisd?

De Large Hadron Collider van CERN in Zwitserland en Frankrijk – die zich in beide landen ondergronds bevindt. We hebben het daar al even over gehad.

Ik ging naar Rusland om te filmen in Siberië, waar 40 kilometer uit de kust experimenten werden uitgevoerd met neutrinodetectie op het bevroren oppervlak van 's werelds oudste en diepste meer, het Baikalmeer. Dat was behoorlijk intens, samenleven met deze wetenschappers die zich een paar maanden per jaar op het bevroren oppervlak bevinden. Er zijn geen douches en er is weinig te eten. We aten een tijdje daslook, dat in de regio groeit.

Filmen op het Baikalmeer, Siberië.

Daarna gingen we naar Tuva, ook in Siberië, om Tuvaanse keelzangers, sjamanen, jagers en muzikanten in het algemeen te filmen en het menselijk lichaam als een vorm van technologie te bekijken. Keelzang snijdt muzieknoten in hun interne subharmonische klanken, net zoals je harmonischen op een gitaar zou spelen. Wanneer je die harmonischen speelt, hoor je de fracties van noten binnen de grondtoon. Keelzang doet dat met de menselijke keel in plaats van met een vinger op een gitaarsnaar.

Filmen in Toeva.

Ik ben ook naar Ethiopië geweest, waar ik monniken filmde die in deze uit rotsen gehouwen grotkloosters hoog in de bergen wonen, in een regio genaamd Tigray. Er is een hele traditie van monniken die bidden door zich ver van de steden te begeven. Ze zwerven een beetje door de wildernis, net als Johannes de Doper in de Bijbel, en ze leven letterlijk in holen in de grond, in bomen of in grotten. Ik vond een gebied waar ze in deze uit de bergen gehouwen grotten wonen.

Zoeken ze stilte?

Ja, en ze hebben een echte traditie van stilte binnen het Ethiopisch-orthodoxe christendom die te maken heeft met het bezoeken van deze afgelegen gebieden. Het intrigeerde me enorm dat deze monniken naar dezelfde soort gebieden moesten gaan als de wetenschappers om iets onzichtbaars te zien. Echt ver van de stadscentra.

Ik concentreerde me op monniken die vrij de bergen op moesten klimmen om überhaupt bij hun gebedsgrotten te komen. Ik moest met hen mee klimmen langs deze bijna verticale kliffen met alleen maar kleine vinger- en teengrepen, wat nogal waanzin was.

Filmen in Ethiopië.

Dat klinkt eng.

Soms wel. Maar we hadden gidsen die ons hielpen. Het was een heel langzaam proces, omdat ze onze voeten en handen letterlijk in de juiste positie duwden. Het was te gevaarlijk voor ons om te raden, en ze kenden die bergen op hun duimpje. Dus we hadden echt geluk dat ze bij ons waren.

En toen ging ik naar India om monniken te filmen die zich een weg banen door de Himalaya, en om te filmen in afgelegen kloosters daar. En om deze traditie van het maken van bepaalde soorten zandmandala's vast te leggen, een heel belangrijke traditie in het Tibetaans boeddhisme. Hoewel veel van de zandmandala-opnames die ik maakte niet in India waren, weerspiegelden ze toch de tradities die uit India kwamen. Mensen vinden het misschien moeilijk te geloven dat veel van de zandmandala-opnames in El Paso, Texas, zijn gemaakt door een monnik die vroeger de persoonlijke begeleider van de Dalai Lama was. Hij is volgens mij de enige persoon ter wereld die deze mandala's alleen maakt. Het wordt meestal gedaan door teams van monniken, verspreid over vele weken. Maar deze man maakt ze helemaal alleen. De opname die ik maakte, duurde meer dan een maand. Er is een scène in de film waarin je de hele maand in één minuut ziet time-lapse.

Ik probeer te bedenken of ik ergens ben weggelaten. Dat waren de belangrijkste plekken waar ik ben geweest.

Ik weet dat je naar een aantal plekken in de Verenigde Staten bent geweest, zoals de mijn in Minnesota.

O ja. Ik filmde in een mijn een halve mijl onder de grond – een verlaten ijzermijn uit de 19e eeuw die wetenschappers nu gebruiken om donkere materiedeeltjes te detecteren – donkere materie is de overheersende materie waaruit het universum bestaat. Er is meer donkere materie dan zichtbare materie, en toch hebben we geen idee wat het is.

En toen beklom ik Mount Whitney, het hoogste punt van de continentale VS. Dat was echt vermoeiend.

Ik weet dat je, net als bij je eerste film, jaren van je leven in dit project hebt gestoken. Ik hoop dat de film financieel goed presteert, maar ik heb niet het gevoel dat je primair door winst wordt gedreven. Wat is je motivatie om dit te maken?

Vanuit een bepaald perspectief is het een mysterie. Het klinkt misschien cliché, maar ik vind de wereld echt een magische plek. Er zijn zoveel ongelooflijk verbazingwekkende dingen in deze wereld, en ik wil ze gewoon zien. En veel daarvan bevinden zich op plekken die een beetje buiten de gebaande paden liggen. Deze film is absoluut een verkenning van plekken die ik anders misschien nooit zou willen zien. Voor sommige locaties moesten we speciale visa aanvragen, sommige waren "beperkte gebieden" waar mensen niet zomaar naartoe konden reizen.

Maar een ander aspect is, en misschien is dit wel het belangrijkste, dat ik denk dat we als mens gewoon veel meer mogelijkheden hebben dan we beseffen. Dat hebben we allemaal. Er zijn zoveel onbenutte aspecten van hoe geweldig mensen zijn – of het nu gaat om onze vaardigheden, ons emotionele vermogen, ons vermogen tot empathie of om verder te kijken dan onszelf. Of zelfs gewoon op atletisch vlak, zoals Al Arnold in de film. Hij deed iets wat onmogelijk werd geacht: midden in de zomer door Death Valley rennen en vervolgens helemaal naar de top van Mount Whitney klimmen.

Terwijl hij in de vijftig was en wettelijk blind, moet ik erbij zeggen.

Ja. Het is gewoon ongekend wat hij heeft gedaan. Dus ik denk dat dat een soort centrale motivatie voor mij is in het algemeen, in elke vorm van verhalen vertellen, of het nu schrijven, filmmaken of zelfs muziek is. Ik heb gewoon het gevoel dat we allemaal veel meer capaciteiten hebben dan we in onszelf erkennen.

Dat was een doel bij het maken van deze film, om te beginnen met het tonen van wat wij absoluut als buitengewone mensen zouden beschouwen – het lijkt bijna bovenmenselijk wat ze presteren. Een machine bouwen die kan terugkijken naar de eerste biljoenste seconde van de oerknal. Of naar Al's run. Maar wat ik echt wil, is dat mensen op een bepaald punt in de film echt beseffen dat dit zij zijn. Wat deze buitengewone mensen op het scherm vertegenwoordigen, is het eigen vermogen of potentieel van het publiek, dat al dan niet volledig wordt benut.

In zekere zin zijn dit geen buitengewone mensen. Ze zijn normaal, net zoals Paul zijn wandel eigenlijk samenvat in: "Dit is normaal. Ik loop het tempo dat onze voorouders het grootste deel van de geschiedenis van onze soort liepen." Dus ik wil echt dat die verandering plaatsvindt.

We zitten vaak gevangen in de tirannie van het moment en denken: dit is mijn leven. Dit zijn de beperkingen van wat ik kan doen. Maar de mensen in je film overstijgen dat duidelijk.

Absoluut. Dus ik denk dat dat een centrale motivatie voor mij was, om mensen een spiegel voor te houden, waarbij ze eerst vol ontzag zijn en zich dan realiseren: "Ik ben deze mensen." Er is een soort verschuiving in de film op een bepaald punt waarop je beseft dat het heel erg over onze onderlinge verbondenheid gaat.

***

Doe volgende week mee met een speciale webinar met Steve Elkin, "Het onzichtbare zien: de zoektocht naar stilte en rust in het digitale tijdperk." Meer informatie en RSVP-informatie vindt u hier.