“Thư viện Garden giống như mẹ của chúng tôi vậy,” Najmeldien (Nadeem) Ahmed, một người tị nạn Sudan, chia sẻ. “Tôi cảm thấy như cuộc sống của mình ở Israel đã bắt đầu khi tìm thấy thư viện này.”
Thư viện Garden là một sáng kiến phi lợi nhuận do người Israel thành lập năm 2009. Khởi đầu là hai tủ sách ở trung tâm Vườn Levinsky, một công viên công cộng tại một trong những khu phố nghèo nhất Tel Aviv, hiện là nơi sinh sống của nhiều người tị nạn châu Phi. Tình trạng vô gia cư, lạm dụng chất kích thích và tội phạm leo thang đã làm khu vực này trở nên kỳ thị. Căng thẳng giữa người di cư và cư dân Israel thỉnh thoảng bùng phát thành bạo lực.
Giám đốc Nghệ thuật Eyal Feder gọi thư viện là một sự can thiệp nghệ thuật cộng đồng. "Đây là một trong số ít khu phố ở Tel Aviv không có bất kỳ trung tâm nghệ thuật, giáo dục hay cộng đồng nào", Feder nói.
Theo Cơ quan Dân số, Nhập cư và Biên giới Israel, khoảng 40.000 người xin tị nạn ở Israel đến từ Eritrea và 15.000 người đến từ Sudan. "Họ gọi chúng tôi là những kẻ xâm nhập", Ahmed nói. "Israel có một vấn đề pháp lý lớn trong việc xác định ai là người tị nạn".
Israel chỉ chấp thuận chưa đến một phần trăm đơn xin tị nạn, thấp hơn đáng kể so với bất kỳ quốc gia phát triển nào khác. Ahmed tin rằng sự thiếu hiểu biết lan rộng đang làm tê liệt hệ thống lập pháp của Israel.
“Chúng ta cần phải cùng nhau làm việc, trò chuyện và hiểu rõ những gì đang diễn ra,” Ahmed nói. “Tất cả đều bắt đầu từ Thư viện Garden.”
Hiện nay, thư viện có hơn 3.500 đầu sách bằng 16 ngôn ngữ. Thư viện cũng tổ chức nhiều sự kiện công cộng đa dạng. Thư viện hoạt động với sự hỗ trợ của 120 tình nguyện viên, bao gồm một số nhân viên bán thời gian. "Chúng tôi hầu như không có nguồn tài trợ thường xuyên", Feder nói.
Trung bình mỗi ngày, thư viện đón tiếp 40-60 trẻ em. Hiện có 300 người lớn tham gia các chương trình giáo dục, 40 người tham gia các chương trình nghệ thuật và hơn 50 chủ thẻ đang hoạt động.
Feder cho biết những con số này chỉ là ước tính thận trọng. "Mọi người có thể đến chơi. Nhiều khách hàng của chúng tôi không đăng ký thẻ", ông nói. Chương trình này thu hút người dân từ tất cả các cộng đồng ở Tel Aviv, bao gồm cả người Hồi giáo, Cơ đốc giáo và Do Thái giáo đến từ nhiều nền tảng khác nhau.
Mùa hè năm nay, Thư viện Garden đã tài trợ cho vở kịch "One Strong Black" (Một Người Da Đen Mạnh Mẽ), được công chiếu vào tháng 6 nhân Ngày Tị nạn Thế giới với khoảng 1.000 khán giả. Sáu người tị nạn Sudan, bao gồm Ahmed, đã sáng tác vở kịch. Vở kịch kết hợp chất châm biếm sắc sảo với những câu chuyện cá nhân của những người di cư ở Israel. Vở kịch được dàn dựng với sự giúp đỡ của các tình nguyện viên thư viện và được đạo diễn bởi các chuyên gia sân khấu Israel Yael Tal và Naama Redler. Vở kịch thành công đến mức họ được mời biểu diễn tại các thành phố khác trên khắp Israel. Rồi ranh giới giữa nghệ thuật và hiện thực dần mờ nhạt.
Babiker (Babi) Ibrahim, người vào vai một cảnh sát Israel bắt giữ một người đàn ông Sudan với cáo buộc sai trái trong bộ phim “One Strong Black”, cũng bị bắt vì cáo buộc tàng trữ đồ ăn cắp.
Theo Luật Chống Xâm nhập, người xin tị nạn bị buộc tội hình sự có thể bị giam giữ mà không cần bất kỳ bằng chứng hay thủ tục tố tụng hợp pháp nào. Feder cho biết người xin tị nạn thường bị buộc tội trộm cắp chỉ vì sở hữu một món đồ đắt tiền, chẳng hạn như xe đạp hoặc điện thoại. "Nếu bạn không thích một người xin tị nạn cụ thể nào đó, bạn chỉ cần buộc tội họ phạm tội và họ sẽ bị giam giữ", Feder nói. Tháng trước, Tòa án Công lý Tối cao Israel đã tuyên bố luật này là vi hiến và ra lệnh trả tự do ngay lập tức cho khoảng 1.700 người di cư, bao gồm cả trẻ vị thành niên, đang bị giam giữ mà không cần xét xử.
Trong thời gian bị giam giữ, Ibrahim vẫn liên lạc thường xuyên với các thành viên thư viện. "Sau đó, cảnh sát sẽ chuyển tôi đi," anh kể. "Tôi cứ nghĩ đây là nơi phải ký thỏa thuận trở về Sudan hoặc ở tù vô thời hạn. Tôi thà chết ở Sudan còn hơn thối rữa trong nhà tù Israel."
Luật pháp quốc tế cấm Israel trục xuất công dân Eritrea, mặc dù nhiều người đã bị trả về theo chỉ thị "di cư cố ý". Hàng trăm người Sudan cũng đã rời khỏi Israel trong các sáng kiến tương tự, đôi khi không có sự cho phép hoặc giám sát của Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn.
“Chúng tôi cố gắng tránh xa chính trị vì chúng tôi phục vụ những cộng đồng đa dạng,” Feder nói. “Nhưng những gì xảy ra với Babi đã đẩy chúng tôi vào cuộc đấu tranh công khai. Anh ấy là một phần của gia đình chúng tôi.”
Thư viện Garden đã lập một trang Facebook mang tên “freeBabi”. Chỉ trong vòng bốn giờ, nhóm mới đã có hơn 300 lượt “Thích”. Con số này nhanh chóng tăng lên hơn 1.000. Người dân khắp Tel Aviv, thậm chí cả một số người Israel ở nước ngoài, đã đăng tải những hình ảnh với khẩu hiệu ủng hộ.
Ibrahim được thả vào ngày 24 tháng 7. “Tôi sẽ không thể được tự do ngày hôm nay nếu không có cộng đồng Thư viện Garden,” anh nói.
Vào ngày 29 tháng 7, nhóm Thư viện Garden đã tổ chức buổi biểu diễn trở lại vở kịch “One Strong Black” bên ngoài Nhà hát Habima, di sản UNESCO của Thành phố Trắng tại trung tâm quốc tế Tel Aviv. Vai diễn của Ibrahim mang một ý nghĩa mới đối với anh.
“Trong thời gian bị giam giữ, tôi thấy rất nhiều người không hiểu tại sao họ bị bắt,” Babi nói. “Tôi thật may mắn. Cộng đồng thư viện đã ủng hộ tôi,” anh nói. “Cho đến bây giờ tôi vẫn cảm thấy như mình đang mơ.”
Các diễn viên ở lại sau buổi diễn để trò chuyện với khán giả. "Họ không biết gì về hoàn cảnh của chúng tôi. Họ hỏi rất nhiều câu hỏi", Ahmed nói. Anh tin rằng thư viện cung cấp một nền tảng quan trọng cho các cuộc trò chuyện và tương tác, một giải pháp sáng tạo cho tình trạng thiếu trách nhiệm giải trình của chính phủ.
Cùng đêm các diễn viên biểu diễn và ăn mừng sự trở về của Ibrahim, nhiều cư dân Israel đã phản đối việc thả anh. Tuần trước, hàng chục người Israel cũng đã xuống đường phản đối phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa án Tối cao. Các cộng đồng nghèo nhất Tel Aviv vẫn đang bị chia rẽ bởi nỗi sợ hãi và sự xa lánh, trong khi các chính sách của Israel lại phớt lờ tình hình ngày càng tồi tệ ở các khu vực đô thị bị tước quyền.
Các thành viên thư viện đã học được rất nhiều từ hành trình của “One Strong Black”. Những người tham gia tận dụng không gian công cộng và mạng lưới xã hội để kết nối những người hàng xóm vượt qua mọi rào cản về sắc tộc, chính trị, kinh tế xã hội và tôn giáo. Họ tin rằng việc tập trung vào nghệ thuật và kiến thức dễ tiếp cận sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc cho việc xây dựng cộng đồng. Nhận thức và sự tham gia của cộng đồng là những bước đầu tiên để giải quyết những thách thức của khu phố, vốn đang trở nên trầm trọng hơn do sự thờ ơ của chính phủ. “Nếu bạn giải quyết một nhu cầu, mọi người sẽ tập hợp xung quanh bạn,” Feder nói. “Sức mạnh của chúng tôi chính là con người.”
COMMUNITY REFLECTIONS
SHARE YOUR REFLECTION