Bobby McFerrin's "Don't Worry, Be Happy": Een Neuropsychologische Lezing

De tekst van het iconische gelukslied ontleedt en biedt verrassende, wetenschappelijk geteste inzichten in welzijn.

In 1988 schreef Bobby McFerrin een van de meest geliefde anthems over geluk aller tijden. Op 24 september van dat jaar werd "Don't Worry Be Happy" het eerste a capellanummer dat de nummer 1-positie in de Billboard Top 100 bereikte. Maar het iconische nummer is meer dan zomaar een feelgoodnummer; het zit boordevol neurowetenschappelijke en psychologische inzichten over geluk die McFerrin – wiens fascinerende bespiegelingen over muziek en de hersenen je misschien nog kent van Notes & Neurons van het World Science Festival – bewust of onbewust in de tekst verwerkte.

Ter ere van de verjaardag van "Don't Worry, Be Happy" analyseer ik de verzen om de neuropsychologische wijsheid die ze bevatten te onderzoeken in de context van verschillende onderzoeken die in laboratoria geteste bevestiging bieden voor McFerrins intuïtieve inzicht.

In elk leven hebben we wel eens problemen
Als je je zorgen maakt, maak je het dubbel zo erg

Onze neiging om stress te verergeren door erover te blijven piekeren, staat in het boeddhisme bekend als de tweede pijl en de uitroeiing ervan is een hoeksteen van mindfulness. Maar nu bevestigen wetenschappers dat piekeren over onze zorgen nogal zorgwekkend is. Recent onderzoek heeft langdurige negatieve effecten op het hart van piekergedachten aangetoond , na een studie uit 2006 die piekeren in verband bracht met hartaandoeningen.

Hier geef ik je mijn telefoonnummer
Als je je zorgen maakt, bel me dan
Ik maak je blij

Uit meerdere onderzoeken is gebleken dat er een positief verband bestaat tussen sociale steun en welzijn. Sommige onderzoeken hebben zelfs het ‘buffermodel’ onderzocht. Dat model stelt dat sociale steun mensen beschermt tegen de negatieve effecten van stressvolle gebeurtenissen.

Harvard-arts Nicholas Christakis deed onderzoek naar de verrassende kracht van onze sociale netwerken . Hij ontdekte een diepgaande en langdurige correlatie tussen het welzijn, zowel fysiek als mentaal, van de mensen met wie we ons omringen en ons eigen welzijn.

Want als je je zorgen maakt
Je gezicht zal fronsen
En dat zal iedereen naar beneden halen

Spiegelneuronen zijn een van de belangrijkste en meest fascinerende ontdekkingen van de moderne neurowetenschap – neuronen die niet alleen activeren wanneer we een bepaald gedrag vertonen, maar ook wanneer we dat gedrag bij anderen observeren. Met andere woorden, neurale circuits die dienen als sociale nabootsing, waardoor de geuite emoties van anderen een weerspiegeling van die emoties bij ons teweegbrengen . Fronsen, zo blijkt, zijn inderdaad besmettelijk.

Zet een glimlach op je gezicht

Popculturele wijsheid noemt het "fake it 'till you make it"; psychotherapie noemt het " cognitieve gedragstherapie "; sociale psychologie noemt het story editing . Er is overvloedig bewijs dat het bewust veranderen van onze gedachten en gedragingen om de emoties die we graag willen voelen na te bootsen, ons helpt die emoties te internaliseren en te belichamen in een oprechte gevoelde zin. Paul Ekman , die pionierde in de studie van gezichtsuitdrukkingen, ontdekte dat het vrijwillig produceren van een glimlach kan helpen om doelbewust de psychologische verandering teweeg te brengen die plaatsvindt tijdens spontane positieve emoties – iets wat wordt bevestigd door de recent onderzochte wetenschap van glimlachen .

Maak je geen zorgen, het gaat snel voorbij
Wat het ook is

In 1983 publiceerde Shelley E. Taylor, psycholoog aan de UCLA, een baanbrekend artikel [PDF] in het tijdschrift American Psychologist. Hierin stelde ze een theorie voor over cognitieve adaptatie voor de manier waarop we ons aanpassen aan bedreigende gebeurtenissen. Deze theorie was gebaseerd op bewijs uit een aantal klinische en empirische onderzoeken die aangaven dat we de negatieve impact van de gebeurtenissen die ons overkomen, van kanker tot scheiding tot verlamming, enorm overschatten en kort nadat deze negatieve gebeurtenissen hebben plaatsgevonden, terugkeren naar ons eerdere geluksniveau.

Zoals Daniel Gilbert het zegt in Stumbling on Happiness , een van onze zeven onmisbare boeken over de kunst en wetenschap van geluk : "Het is een feit dat negatieve gebeurtenissen ons wel degelijk beïnvloeden, maar over het algemeen niet zo erg of lang als we verwachten."

* * *

Dus, daar heb je het: "Don't Worry, Be Happy", het tijdloze orakel van de geestelijke gezondheidswetenschap. Voor meer informatie over de diepgaande en fascinerende kruising van muziek en geest, zie onze omnibus van 7 essentiële boeken over muziek, emotie en de hersenen .