Maakt Vergeving Kinderen gelukkiger?

Als ouder of opvoeder is het een dagelijkse – soms zelfs elk uur – gebeurtenis om kinderen te dwingen hun excuses aan te bieden. Je excuses aanbieden en benoemen waarvoor we ons verontschuldigen ("Het spijt me... dat ik je dom noemde") is een belangrijk onderdeel van de morele opvoeding in onze cultuur. We leren kinderen zelfs om "het echt te zeggen zoals je het meent" en om "na te denken" over wat ze hebben gedaan als ze iemand pijn hebben gedaan.

We vergeten echter mogelijk een cruciale stap in het verzoeningsproces: vergeving. Nieuw onderzoek suggereert dat we ons niet alleen moeten richten op de dader, maar ook op de reactie van het gekwetste kind op een misstap.

Er is veel geschreven over de positieve effecten van vergeving op volwassenen. Studies tonen aan dat het vergeven van iemand ons als volwassenen gelukkiger, gezonder en meer verbonden kan maken. Bekende zelfhulpprogramma's, zoals Anonieme Alcoholisten, beschouwen vergeving als een essentiële sleutel tot genezing en een productief leven. Naarmate we beter begrijpen wat vergeven inhoudt, beginnen we ook meer te begrijpen over de rol die vergeving speelt in het leven van onze kinderen.

Nederlandse onderzoekers wilden onderzoeken of het vermogen van kinderen om anderen te vergeven verband hield met hun psychologisch welzijn. Ze vroegen oudere basisschoolleerlingen (9-13 jaar) om na te denken over een keer dat een klasgenoot hen iets had aangedaan. Vervolgens vulden de kinderen een vragenlijst in om te meten hoeveel ze de klasgenoot hadden vergeven en voerden ze een taak uit waarbij ze die klasgenoot punten konden geven voor een cadeau, een gedragstest voor vergeving. Ze namen ook deel aan enquêtes om hun psychologisch welzijn te meten, waaronder levenstevredenheid, geluk en zelfvertrouwen.

Na het analyseren van de cijfers ontdekten de onderzoekers dat beide soorten vergeving positief verband hielden met het algehele welzijn, met één kanttekening: de klasgenoot die de overtreding beging, moest als vriend worden beschouwd. Bij niet-vrienden was er geen verband tussen vergeving en welzijn.

Wat zou dit kunnen betekenen voor de kinderen die we onderwijzen en opvoeden? Hoewel deze studie geen causaal verband aantoonde, suggereerde het wel een verband tussen vergeving en welzijn. Het zou kunnen dat wanneer een kind een vriend niet kan vergeven, de vriendschap verslechtert en dit hun geluk beïnvloedt. Dit effect zou minder relevant zijn in de omgang met iemand wiens vriendschap minder belangrijk is. Op deze manier kan vergeving kinderen helpen om sterke relaties te onderhouden. Aan de andere kant zou het ook kunnen zijn dat kinderen met een hoger psychologisch welzijn beter in staat zijn om te vergeven.

Als volwassenen moeten we kinderen helpen de nuances van hun relaties te doorgronden, ook wanneer het belangrijk voor hen is om vergeving te oefenen. Hier zijn enkele ideeën die kunnen helpen:

Geef zelf het goede voorbeeld in vergeving voor kinderen. Bespreek expliciet wanneer en waarom je anderen vergeeft en vertel hen duidelijk wanneer je hen iets vergeeft. Wijs op voorbeelden van de complexiteit van relaties en de rol die vergeving speelt bij het onderhouden ervan.

Help kinderen door de stappen van vergeving . Als een kind onrecht is aangedaan, begeleid het dan door het proces van erkennen dat er schade is aangericht en het even laten rusten van die nare gevoelens; zorg er vervolgens voor dat het kind zijn zorgen deelt met iemand anders – zoals een ouder of een andere vriend – voordat het verdergaat. Help het kind inzien dat het oké is om gekwetst te zijn en identificeer mensen met wie het kan praten.

Leer kinderen wat vergeving werkelijk betekent. Leg kinderen bij het verwerken van problemen uit dat vergeving iets is wat we niet alleen voor anderen doen, maar ook voor onszelf, zodat we onze boosheid kunnen loslaten en ruimte kunnen maken voor aangenamere gevoelens. Wanneer kinderen vergeven, keuren ze de aangerichte schade niet goed, maar kiezen ze ervoor om eroverheen te komen. Programma's zoals Restorative Justice , dat steeds populairder wordt op scholen, kunnen hierbij helpen.

Hoewel meer studies zoals deze de relatie tussen vergeving en welzijn van kinderen verder kunnen verhelderen, is het voorlopig wellicht de moeite waard om verder te kijken dan "het spijt me" als het ultieme doel van conflictbemiddeling. Om gelukkigere kinderen op te voeden, moeten we stappen ondernemen die leiden tot veel meer "ik vergeef je".