Ik heb de afgelopen jaren, terwijl ik hier enige tijd aan heb besteed, geleerd dat het woord "sage" oorspronkelijk een werkwoord was en geen zelfstandig naamwoord, en dat het "proeven" betekende, niet "weten". Dus wanneer we deze relatie, dit gesprek met levendigheid, kunnen aangaan, leidt dat ons tot proeven, tot belichamen, tot een staat van weten in plaats van tot het vergaren van kennis. En dat leidt ons tot wijsheid.
TS: Ik vind dat geweldig. De salie is de handeling van het proeven.
MN: En het is ook fascinerend dat het vroege gebruik van "sage", het eerste gebruik ervan toen het een zelfstandig naamwoord werd, verscheen in de hindoeïstische cultuur, in de Chinese cultuur en in de Griekse [cultuur]. Het interessante is dat de zeven wijzen in hindoeïstische culturen Vedische dichters waren. En ze zijn anoniem. Ze worden niet bij naam genoemd. Zij waren degenen die de hymnen van het universum konden horen en prijzen.
Pas in de Griekse tijd is Socrates de eerste die mensen daadwerkelijk als wijzen benoemt. Hij benoemt de Zeven Wijzen van Griekenland. Zodra hij dat doet, begint iedereen te discussiëren: "Waarom zeven? Waarom geen tien? En je bent Harry vergeten!" [ Lacht ] En wat gebeurt er? Iedereen stopt met proeven en ze beginnen te discussiëren over wie de beste wijsheidproevers waren. En zo raken we ver verwijderd van directe ervaring. We raken ver verwijderd van het exquise risico.
TS: Mark, ik ga me hier niets van aantrekken en je een vraag stellen die voor mij een beetje riskant aanvoelt, gerelateerd aan jouw kankertraject. En waar ik nieuwsgierig naar ben – weet je, mensen zeggen vaak dingen als: "Nou, deze persoon heeft het overleefd omdat hij of zij een deel van zijn of haar geloofssysteem heeft veranderd, en daarom heeft hij of zij deze vreselijke ziekte overleefd die hij of zij niet had moeten doorstaan." Waar ik nieuwsgierig naar ben, is: wat vind jij ervan dat je hersteld bent? Denk je dat het komt doordat je die geweldige spirituele ontdekkingen hebt gedaan? Denk je dat je gewoon geluk hebt gehad? Toeval? Wat vind je ervan?
MN: Nou ja, en bedankt voor de vraag, die ik graag wil onderzoeken. Weet je, het was een heel diepgaande reis voor me, en dit is wat me echt heeft geleid – [dit was] de poort naar al mijn werk in de afgelopen 24 jaar. Ik ben 60. Ik was 36 toen ik dit meemaakte. Het was een periode van drie jaar van intensieve chemotherapie en operaties.
Weet je, ik voel dat diep vanbinnen – ik ben Joods opgevoed, en ik ben aan deze reis begonnen en ik was gezegend dat iedereen die ik ontmoette zo vriendelijk was om me iets aan te bieden. Er waren soefi's die ik nog nooit had ontmoet, die voor me baden. Mijn broer probeerde een macrobiotisch dieet te ontwikkelen, wat vreselijk was, maar ik deed het. Het smaakte vreselijk. En ik had zelfs een vriend die priester was en hij wilde me de handen opleggen. Ik ontdekte plotseling, weet je wat, dat deze dingen geen gesprek of nadenken vereisten. Ik zei tegen hem: "Wanneer, waar en hoe vaak wil je het doen? Dank je." Ik hoefde niet te onderscheiden: "Nou, ik ben Joods en hij is priester. Moet ik hem mijn handen op mijn hoofd laten leggen?"
Dus toen ik aankwam, gezegend om er nog steeds te zijn – om als het ware, net als Jona, uit de bek van de walvis te worden gegooid, werden me twee dingen duidelijk. Heel duidelijk. Ten eerste was ik niet wijs genoeg om te weten wat werkte. Dus vanaf dat moment werd ik uitgedaagd om in alles te geloven. En mijn uitdaging, en daarom ben ik een student van alle spirituele tradities, is om te ontdekken waar ze elkaar in het midden ontmoeten. Wat is de gemeenschappelijke kern waaruit ze allemaal resoneren en hoe manifesteren ze zoveel verschillende, prachtige manieren waaruit mensen kunnen kiezen?
Ik werd constant geconfronteerd met mensen nadat ik er nog was die naar me toe kwamen en me precies dezelfde vraag stelden als jij, maar dan met een verborgen agenda. Iedereen, toen ik ziek werd, wilde het wijten aan hun gebrekkige begrip van ziekte. "Het is wat je at. Het is de auto waarin je reed. Het is je seksualiteit. Het is je gebrek aan seksualiteit. Het is je koppigheid. Het is je gebrek aan wil." En toen ik gezegend was met een goede gezondheid, wilden zoveel mensen die ik ontmoette dat ik hun gebrekkige begrip van welzijn bevestigde. "Oh, het was geest-over-materie," zei de persoon die niet in God gelooft. "Oh, het is Jezus." "Nee, het is Mozes." "Nee, het waren al die groenten." "Het waren de vitaminen." "Het was je wil om te leven." "Het was je wil om je over te geven." Nogmaals, weet je, ik ben niet wijs genoeg om het te weten. Het leidde me naar de eenheid en heelheid van het leven.
Laten we de analogie van de lente gebruiken. Weet je, er zijn duizenden verschillende insecten, elk door de natuur ontworpen om aangetrokken te worden door een andere nectar, en ze dragen elk een specifiek stuifmeel en bestuiven een specifieke plant. En ze herhalen zichzelf niet, maar samen brengen ze dit wonder dat we 'lente' noemen. Waarom [kunnen wij dat niet doen] op de spirituele paden waar mensen voor openstaan? Er zijn zoveel verschillende paden omdat ieder van ons geboren wordt met een aantrekkingskracht tot één manier die onze geest zal bestuiven. En niemand kan alles in handen hebben. Dus het menselijke spirituele idee van de lente geeft ons net zoveel keuzes.
TS: Je zei dus dat je tot twee dingen kwam: het eerste was dat je niet wijs genoeg was om de factoren te kennen, dus je verwelkomde al deze verschillende benaderingen, wat ik erg waardeer. Maar wat is het tweede?
MN: Ten tweede werd ik wakker aan de andere kant van die reis, bijna stervend en zonder enige eigen wijsheid – weet je, ik begon eraan toen ik in de dertig was, met een harde kijk op de wereld, maar ik zat nog steeds heel erg in mijn hoofd. En ik werd wakker en leefde lager. Ik zat plotseling in mijn borst.
Het beeld dat ik graag gebruik, is dat van het vroege voorjaar, in maart of april, wanneer de sneeuw in de grond smelt. Het is alsof mijn begrip van het leven vanuit mijn hoofd in mijn eigen grond is gesmolten en vanaf dat moment heeft mijn verstand mijn hart gediend en niet andersom. En dat heeft me geholpen bij alles wat ik heb onderzocht en ontdekt, en bij het dichter bij mijn eigen reis leven met het exquise risico.
TS: Dat is prachtig. Je hebt een uitdrukking, ik vraag me af of je die voor ons kunt uitleggen: "beginnershart?"
MN: Ja. Nou, vaak weten we het, en ik denk dat we wel eens gehoord hebben van "beginnersmind" in de zin van alles loslaten wat we weten. Liefde of groot lijden zet ons daar vaak toe aan. Spirituele beoefening moedigt ons dan aan om het te doen zonder liefde of lijden als katalysator. Om los te laten wat we weten, zodat we het leven weer fris kunnen zien, alsof we er net zijn. Nou, een beginnersmind helpt ons het leven fris te begrijpen. Maar een beginnershart, geloof ik, helpt ons het leven fris te belichamen. Het helpt ons te stoppen met kijken en binnen te gaan in wat voor ons ligt.
Misschien weet je dit, maar ik ben in de loop der jaren meerdere keren naar de Naropa [Universiteit] geweest en ik was altijd geïnteresseerd in waarom de universiteit Naropa heette. En uiteindelijk vond ik iemand die daar lesgaf en me dat kon vertellen, en ik vind dit verhaal geweldig. Naropa (en je weet dit waarschijnlijk wel) was in de 11e eeuw een gerenommeerd geleerde, een beetje zoals de Houston Smith uit het 11e-eeuwse India. Hij kende alle nuances van spirituele praktijken, van verschillende sekten en tradities. Op een dag liep hij over straat en een oude vrouw kruiste zijn pad, bleef staan, wees naar hem en zei: "Bent u Naropa?" Hij blies zich op, stond klaar om een handtekening te geven en zei: "Jazeker." Ze keek hem aan, wees met haar vinger en vroeg: "Kent u de kern van al die paden?" Hij voelde zich enigszins beledigd en verrast en zei: "Nou, natuurlijk wel!" En toen liep hij een eindje door, maar hij wist natuurlijk dat hij had gelogen. Hij rende dus weer voor haar uit, knielde voor haar neer en zei: ‘Wees mijn leraar.’
Naropa vertegenwoordigt belichaamde wijsheid. Het beginnershart leidt ons, brengt ons terug door het exquise risico, door niets achter te houden, door inspanning en gratie, het brengt ons elke dag terug, indien nodig, naar de levendigheid en frisheid van wat het betekent om hier te zijn. Wij zijn de enige wezens. We kunnen zeker afdwalen en we kunnen opgesloten raken in een cocon die we zelf hebben gemaakt, maar wij zijn de enige wezens die die cocon meer dan eens in ons leven kunnen afleggen.
TS: Als je zegt dat wij onze cocon kunnen afwerpen, vertel me dan meer over wat je daarmee bedoelt en dat wij de enige wezens zijn die dat kunnen.
MN: Nou, want, weet je, we zijn – in het leven van een vlinder is de cocon één fase van zijn leven. Hij broedt uit. Hij vormt zich. Hij breekt uit die cocon en wordt een vlinder. Wij, als mensen, als spirituele wezens ingekapseld in een lichaam dat op aarde leeft, doorlopen vele levens in één leven. We doorlopen vele cellen als – als – we durven te groeien, als we de risico's nemen die ons worden opgelegd. Als we, wanneer we lijden, niet alleen gebroken worden, maar opengebroken. Als we, wanneer we liefhebben, geliefd worden en liefhebben voorbij ons zelfbesef, verliezen we onszelf op een goede manier.
We hebben de mogelijkheid om meerdere levens in één leven te leven. Het idee of beeld van een vlinder is dus dat we meer dan eens in ons leven een cocon hebben. We breken erdoorheen nadat we gevormd zijn. We vliegen en herrijzen dan weer. We doorlopen het proces opnieuw. Ik ben niet dezelfde – hoewel ik dezelfde ziel – als vijf jaar geleden was, laat staan tien jaar geleden, laat staan twintig, laat staan vóór mijn kankertraject. Ik herken die mensen als stadia van mezelf onderweg. En wat we in onze cultuur vaak doen in naam van het schuldspel, is dat we, om zekerheid te hebben over wie we nu zijn, vaak moeten doen alsof we niet weten wie we waren. En dat is niet behulpzaam.
De cocon voor de vlinder, zodra de vlinder tevoorschijn kwam, was niet vals – hij diende gewoon zijn doel. Dus wie ik tien jaar geleden was, ook al kan ik er soms gênante momenten op vinden, betekent niet dat ik vals was. Ik was waarachtig voor zover ik kon zijn. En beperkt. En nu ben ik gegroeid, ben ik waarachtiger en heb ik minder beperkingen. Maar wie ik hopelijk over vijf jaar zal zijn, zal minder beperkt zijn dan nu.
TS: Weet je, Mark, ik ben nieuwsgierig naar iets wat ik zie in de levens van mensen die me na staan. Een van de dingen die mensen ervan weerhoudt om uit die cocon te breken en steeds weer een nieuwe levensfase in te gaan, is de bezorgdheid over "mensen achterlaten". Mensen uit een bepaalde periode van je leven achterlaten terwijl je groeit en verandert. En in de context van niets achterhouden, vraag ik me af wat jij daarover kunt zeggen.
MN: Nou, ik denk dat je een heel aangrijpend en moeilijk aspect van groei aankaart, dat, weet je, archetypisch aanwezig is in alle verhalen van alle grote spirituele leraren. Boeddha [in Siddhartha] – we slaan dat deel van het verhaal een beetje over, omdat er zoveel wonderbaarlijks gebeurt als hij weggaat, maar weet je, hij was klaargestoomd om koning te worden. Hij was een prins. En hij moest het leven zoals hij dat kende achter zich laten en op eigen benen staan.
En vaak, wanneer we deze mensen uit het verleden vergoddelijken, denk ik dat we voorbijgaan aan de intense menselijkheid en de lessen die we [in onze ervaring] hebben geleerd, en dat het waarschijnlijk niet makkelijk was, dat het moeilijk was. Voor mij is dat juist het moeilijke, en we hebben allemaal relaties en vriendschappen en we groeien in verschillende richtingen. Ik denk dat het eren van de waarheid van wie we zijn en wie we worden een van de moeilijkste dingen is waar we mee te maken krijgen.
Maar als je je die relaties voorstelt – als je twee roeiboten in de oceaan zou leggen en ze niet aan elkaar vastgebonden zouden zijn, maar daar gewoon zouden laten liggen, en je zou de volgende dag terugkomen, zou je niet verwachten dat ze op exact dezelfde plek zouden zijn. Als je over een maand terug zou komen, zouden ze misschien niet eens bij elkaar in de buurt zijn. Als je over een jaar terug zou komen, zouden ze misschien niet eens voor elkaar zichtbaar zijn. Dus er is deze zeer precaire stroom van het leven waar we geen controle over hebben. En dit is, nogmaals, een paradox. Er is inspanning en toewijding, geloof ik, en loyaliteit en toewijding en betrokkenheid bij de mensen met wie we reizen. Maar er zijn momenten in ieders leven dat, op het slechtste moment, wie we zijn, wordt onderdrukt door de koppigheid of angst van iemand die ons dierbaar is. En op zijn best is wie we zijn dat we groeien tot wie we zijn, en dat de een uitgroeit tot een landdier en de ander tot een amfibie of een waterdier. We kunnen niet echt zo dicht bij elkaar leven, hoewel we misschien nog steeds van elkaar houden.
Hoe dan ook, dit zijn moeilijke passages. Ik denk aan mijn eigen reis met kanker, en er waren veel mensen uit die tijd die me hielpen te leven zoals ik nu ben – we zijn niet meer echt in elkaars leven omdat we in verschillende richtingen groeiden. Dat betekent niet dat ze niet in mijn hart zitten. Het betekent niet dat ik niet weet wanneer hun verjaardagen zijn of naar een jazzconcert gaan en weet dat ze het geweldig zouden hebben gevonden omdat ze van die persoon houden. En die pijn of dat trekken voelen. Maar ik denk dat het onze plicht is (en laat me je dan een verhaal vertellen over hoe we dat niet doen) om zo trouw mogelijk te zijn aan de levendigheid waarmee we geboren worden, en die in anderen te ondersteunen, en zo eerlijk mogelijk te zijn wanneer ze botsen en elkaar zelfs verdringen.
Het verhaal is – dit is een verhaal uit de Polynesische cultuur van de Nieuwe Hebriden, en het is het verhaal over hoe mensen hun vermogen om onsterfelijk te zijn verloren. In vroege inheemse culturen geloofde men dat wat mensen het vermogen om onsterfelijk te zijn gaf, was dat ze hun huid konden afwerpen. En toen ze stopten met vervellen, verloren ze dat vermogen. Dus het verhaal is, in deze cultuur, dat Alta Maremma (wat letterlijk "veranderde huid van de wereld" betekent), zij was de matriarchale moeder van deze stam, naar de rivier ging om haar huid af te werpen, zoals ze al zo vaak had gedaan. En terwijl ze haar huid afwierp en de frisheid van een nieuwe huid voelde, keek ze alleen maar over haar schouder en zag dat haar oude huid aan een tak op een stuk drijfhout bleef haken. Op dat moment dacht ze er niets bij na, en ze keerde terug naar haar dorp waar haar tienerdochter haar zag en bang was omdat ze haar moeder, die er niet veel ouder uitzag dan zij, niet herkende.
Ze troostte haar [dochter] met de woorden: "Ja, ik ben het nog steeds." Haar moeder zei: "Kijk, ik ben het nog steeds." En de dochter voelde zich afgestoten en was boos. En Alta Maremma, om de angst en bezorgdheid van haar dochter te sussen en te verzachten, ging terug naar de rivier, vond haar oude huid en trok die weer aan. En op de Nieuwe Hebriden wordt gezegd dat mensen vanaf die dag het vermogen om onsterfelijk te zijn, verloren, wat volgens mij niet betekent "voor altijd leven", maar "om op elk moment zo dicht mogelijk bij het leven te leven."
Dat is een prachtig oud verhaal, want net als alle archetypen legt het vast dat we hier allemaal bijna dagelijks mee te maken hebben. "Ga ik mijn oude huid aantrekken om conflicten met een geliefde te vermijden? Ga ik mijn oude huid aantrekken en mijn frisse levenslust uit de lucht houden omdat ik hun angst wil sussen in plaats van hen door hun angst heen te helpen?" Er is geen antwoord op deze vraag, maar je stelt een zeer aangrijpende, moeilijke vraag. Dit hoort bij het mens-zijn en waarom we ervaringen moeten uitwisselen en elkaar moeten helpen, omdat elke generatie, elk leven, er meer over leert.
TS: Mark, ik heb het gevoel dat ik lang met je zou kunnen praten. Ik heb het gevoel dat praten met jou een beetje is alsof je naast een prachtige open haard zit, een prachtige haard.
Mark, ik wil je nog twee vragen stellen. Deze eerste is een beetje persoonlijk. Ik las een citaat van je voor: "We worden allebei geboren met een gave én een leegte." En ik ben benieuwd, ik weet zeker dat je er in je eigen leven wel eens over hebt nagedacht: wat jij als jouw gave ervaart en wat volgens jou de leegte is?
MN: Dank je wel. Laat me even zeggen dat wat je daar leest iets is waar ik de laatste tijd mee bezig ben, namelijk dat we allemaal geboren worden met een gave én een leegte, en dat we die leegte vaak proberen weg te duwen. We proberen die weg te duwen en richten ons alleen op de gave, terwijl ik denk dat een van onze roepingen in het leven is dat die twee aspecten van onze ziel met elkaar in gesprek zijn. Stel je dus een gat voor dat in de aarde is gegraven. Tenzij je het licht van je gave in dat gat plaatst, kun je de diepten die de leegte onthulde niet zien.
Voordat ik het over mijn gave en leegte heb, zoals ik denk dat ik die tot nu toe in ieder geval ken, wil ik even zeggen dat de aard van leegte, ik weet zeker dat je je daarvan bewust bent, hier tweeledig is. Er is de diepe leegte die niet leeg is, waar alle tradities over spreken. Vooral de hindoeïstische en boeddhistische tradities. Het stille centrum. Het centrum dat alles vasthoudt. De stilte die het hart van stilte vormt. De leegte, zo je wilt. Het zijn van dingen waarin we altijd vastzitten als we al het lawaai tot zwijgen kunnen brengen. Dat is de grote leegte die niet leeg is. Er is de psychologische leegte waar we allemaal mee worstelen over onze eigen waarde, over onze eigen bijdrage, over ons eigen belang. En dus liggen deze twee heel dicht bij elkaar. Vaak, wanneer we onze psychologische leegte onder ogen zien, stort de bodem in, wat we vanuit die positie verschrikkelijk vinden. Maar dan zakt het weg in die leegte die ons vasthoudt.
Dus ik denk dat mijn leegte waar ik mee worstel [dit] is: van jongs af aan – en opgroeiend in een gezin dat behoorlijk kritisch en boos was, en ook een gezin dat mijn gave steunde, maar me ook deze leegte liet voelen (en ik die ook in mezelf koesterde) – is mijn flits van een volwassen persoon die 60 jaar op aarde heeft rondgereisd naar een kleine jongen in een mannenlichaam, onzeker over hoe verder te gaan. Dus ik denk dat mijn leegte een pad of een psychologische reflex is die in de loop der jaren zeker minder is geworden, maar ik denk niet dat we er ooit vanaf komen. Net zoals we geen permanente staat van verlichting bereiken, denk ik niet dat we ooit van deze dingen afkomen. Ik denk dat ze minder worden. Ze hebben de juiste omvang. Als ik in die kleine jongensruimte val, weet ik het sneller. Ik kan er in minder tijd uit komen dan 10 jaar geleden. Ik kan de persoon zijn die ik ben – het zit in mij in plaats van dat ik erin zit.
Mijn gave is de wereld door mijn hart zien. En je kunt zeker, net als iedereen, de relatie zien tussen mijn gave en mijn leegte. Het is heel belangrijk, want als ik vastzit in mijn psychologische leegte als een klein jongetje, is het enige wat ik door mijn hart kan zien mijn angst en onzekerheid. Ik kan niet al het andere zien. Dus mijn gave helpt mijn leegte om te zetten in de grotere leegte van het bestaan. Nu kun je die details voor mij vervangen door die van jezelf, en iedereen die luistert kan [hetzelfde doen]. Maar we elimineren deze dingen niet. We bouwen er relaties mee op en dat is de kern van hier zijn. Dat is de kern van wakker blijven en niets achterhouden en de beoefening van mens-zijn.
TS: En dan Mark, om ons gesprek af te sluiten, vraag ik me af of je met ons een aantal dichtregels zou kunnen delen, gedichten die bij je opkomen en die een soort leidraad vormen van ons gesprek.
MN: Zeker, en eigenlijk is dit best geweldig, want ik ben nu een paar maanden op schrijfsabbatical hier, maar ik heb vorige week een gedicht geschreven met de titel ' De lege ketting'. Dus laat ik dat even delen.
TS: Geweldig!
MN: De lege ketting
We hebben er allemaal één, gemaakt gedurende ons hele leven
van de lege momenten daartussen, wanneer
alles is nog steeds en compleet, elk een
doorzichtige kraal geregen aan de onzichtbare ketting
van onze ervaring.
Ik denk aan de lange stilte na
we hebben maandenlang gepraat over wat het is
graag leven.
Of de tijd in de winter wanneer het sneeuwt
dennenbomen kraakten en zwaaiden
honderd voet omhoog als het oog van de
de aarde gaat iets open.
Of de tijd in het vroege najaar wanneer je
waren een pot aan het knijpen in de zon
en onze hond kauwde op een stok
en ik begon te huilen.
En het moment dat ik wakker werd uit de operatie
te vroeg en mijn ziel moest beslissen
welke kant je op moet zwemmen.
En soms, als de wind waait
de volgende taak uit mijn gedachten, ik ben
terug naar het moment voordat ik
werd geboren: zwevend met een kort gevoel
van alles wat er is, net zoals ik werd binnengeleid
de wereld in met onze behoefte aan
dat gevoel tussen ons vinden.
TS: Dank je wel, Mark, voor een heel intiem, mooi en hartverwarmend gesprek. Heel erg bedankt.
MN: Oh, graag gedaan. Het was ook een genot voor mij. Ik denk dat we uren zouden kunnen praten.
TS: Dat is waar.
Ik heb met Mark Nepo gesproken. Hij heeft samen met Sounds True een nieuw audioprogramma van acht sessies ontwikkeld, genaamd Staying Awake: The Ordinary Art. Het staat vol met poëzie, verhalen, leringen en metaforen – het is gewoonweg prachtig! Er is ook een audioprogramma van twee sessies, genaamd Holding Nothing Back: The Essentials for an Authentic Life.
COMMUNITY REFLECTIONS
SHARE YOUR REFLECTION
4 PAST RESPONSES
Good to read this post https://www.hiretablets.ae/
Thank you Mark Nepo for such exquisite writing and stories about being
fully present, taking exquisite risk, and the opening of our minds and
hearts in not limiting our journey by being too attached to any one goal
or plan. I am saving this interview to re-read as there are so many
gems contained within! Hugs from my heart to yours, Kristin
"We trip on the garbage."
It's all for a reason, the stones and the garbage. Maybe the point is to learn from everything. And if that is the point, it's all for a reason.
Thank you, Mark Nepo.
I love that I get what I need at any given time. And this interview is in perfect timing. I look forward to reading/listening to more of Mark's teachings. It opens my mind/heart to a deeper understanding and also confirms how my heart mind has been forming. I believe we are all striving to journey into a deeper understanding of our woundedness and healing and way of Being. Thank you.