Rólegur Andlegur

Kannski vegna þess að ég get talað upp storm, ég elska, jafnvel þrá, þögn. Mér finnst ég vera örugg í því. Ég veit að ég mun ekki segja eitthvað heimskulegt eða skaðlegt, eitthvað sem ég mun sjá eftir. Það er líklega ástæðan fyrir því að ef þú spyrð andlega kennara um ráð um hvernig eigi að iðka viturlega ræðu, þá er líklegt að þeir svari með einu orði: þögn. Eins og rigningin sem er nauðsynleg fyrir blóm til að blómstra, er þögn nauðsynleg til að tala skýrt.

Hindúaorðtak, sem endurómað er í öðrum menningarheimum, endurspeglar þetta samband: Ef það sem þú hefur að segja er satt, vingjarnlegt og gagnlegt, segðu það þá; ef ekki er þögn best.

Fyrsta lexían mín í gildi þagnar og sársaukafullar afleiðingar óvinsamlegra orða kom þegar ég var í grunnskóla. Ég man ekki hvað móðir mín gerði eða gerði ekki einn morguninn, en hvað sem það kom mér nógu mikið í taugarnar á mér að ég henti henni gríðarlegri reiði: "Ég hata þig. Ég vildi að þú værir dáinn." Þegar ég var fullorðin komst ég að því að það var ekki óalgengt að börn tjáðu svona viðbjóðslegar hugsanir, en á þeim tíma þjáðist ég mikið fyrir að halda þeim ekki aftur af mér. Faðir minn gaf mér svo mikið og ég grét svo mikið að ég gat ekki farið í kennslu þennan dag.

Spekingar leggja áherslu á gildi þagnar af uppbyggilegri ástæðum. Þeir segja að það hjálpi okkur að nota persónulegar auðlindir okkar af skynsemi. Að tala eyðir orku og tekur tíma. Ég legg mikið upp úr því að vera í nánu sambandi við vini, en ég veit líka að tímar geta flogið áfram í löngum ræðum í síma. Og þó ég elska að fara í gönguferðir með vini mínum og ná í líf okkar, þá tek ég eftir mun þegar ég geng hljóðlega með hundinn minn. Ég finn fyrir endurnærð frá æfingunni og orkan er einbeitt í þá vinnu sem ég þarf að gera.

Þögn hjálpar mér líka að tjá það sem er mikilvægt frekar en einhver gömul hugsun sem flakkar í gegnum huga minn. Stundum, í miðjum ágreiningi við manninn minn eða til að forðast það, hringi ég í tíma. Ef ég staldra ekki nógu lengi við í göngutúr eða sitjandi hugleiðslu til að velta fyrir mér hvað er í raun og veru að gerast, er líklegt að ég haldi áfram að bulla með meiðandi tali. Í þögninni hef ég tækifæri til að kæla mig niður, meta aðstæður, skoða eigin hvata og íhuga hvaða orð munu hjálpa til við að lækna deiluna á milli okkar.

Fólk sem vill heyra tungumál sálarinnar og orð Guðs veit að það getur ekki haft eyrun fyllt af háværum hávaða heimsins, þar á meðal okkar eigin innra þvaður. Þeir verða að hlusta eftir þessari rólegu, lágu röddu. Kvekarar, eða Vinafélagið, halda tilbeiðslufundi sína í hljóði. Í einni frásögn af fundum þeirra greinir Robert Barclay, snemma varnarmaður Quakerismans, frá því hversu miklu öflugra þetta er en nokkur rök til að fæla mann frá villu hans. Hann tók eftir því að þegar einhver kemur inn á fund með það fyrir augum að gera ódæði, er „myrkrið“ hans yfirbugað af „leyndum styrk og dyggð“ þögnarinnar. Fyrir vikið hafa vinir litið á þögn sem lykilmerki andlegs lífs og einstaka aðferð til að eiga samskipti við Guð.

Hebreska biblían segir okkur að þögn geti einnig verið leið til að greina ósvikna sjáendur frá charlatönum. Spámennirnir skipta „stráinu“ á milli sín frá „hveitinu“ með þöggunarviðmiðinu. Falsspámenn eru orðheppnir á meðan sannir telja spádóma guðlega gjöf sem eigi að nota óspart. Þegar fólkið leitaði ráða Jeremía í kjölfar morðsins á Gedalja svaraði spámaðurinn ekki strax. Þess í stað þagði hann í 10 daga áður en hann flutti boðskap Guðs.

Mér finnst þögn lækna, ekki bara á andlegu stigi, heldur líka líkamlega og andlega. Sumir elska að fara í heilsulindir til að slaka á og láta dekra við sig með alls kyns vatns- og nuddmeðferðum. Ég elska að fara á undanhald og dekra við sjálfan mig með þögn. Enginn talhólf, enginn tölvupóstur, ekkert samtal, ekkert útvarp, ekkert myndband. Þögnin endurnærir mig eins og svöl sturta á heitum sumardegi. Í hvíldinni safna ég og sameina hina dreifðu hluti af sjálfum mér. Sem tonic hreinsar þögnin úr þreytu sem safnast hefur upp frá stanslausum hávaða nútíma borgarlífs og endurheimtir orku mína.

En það sem er tonic fyrir mig er ekki endilega gott lyf fyrir einhvern annan. Kennarar viðurkenna að þögn er kannski ekki besta andlega æfingin fyrir einstaklinga sem hallast að depurð eða þunglyndi. Þeir gætu þurft að opna sig og tjá sig. Einnig er mikilvægt að halda ekki þögn frammi fyrir óréttlæti. Í „Siðfræði fyrir nýja árþúsundið,“ segir Dalai Lama að ef við þegjum af sjálfsmiðjutilfinningu, þá sé það vandamál. Okkur ber alhliða ábyrgð að brjótast út úr slíkri þögn og vera öðrum til þjónustu. En fyrst, varúðarorð: Það er í móðurkviði þögnarinnar sem við getum ræktað hugmyndir um bestu leiðina til að grípa til og tryggja að slíkar aðgerðir eigi rætur í samúð og visku. Ef við ætlum að tjá okkur er verkefni okkar fyrst að samræma okkur því sem heimurinn þarfnast, ekki það sem egóið okkar þráir, eða við eigum á hættu að skapa meiri skaða með ómeðvituðu tali.

Ein leið til að byrja að njóta dýrindis ávaxta þagnarinnar er að æfa hann stuttlega. Áður en við tökum upp áhöldin okkar til að borða máltíð eða lyftum krús til að drekka kaffi eða te, getum við stansað í kyrrð í eina mínútu. Við getum verið róleg rétt áður en við hringjum í símtal. Og í stað þess að halda strax áfram og áfram um það sem er að gerast í lífi okkar, getum við gefið hinum aðilanum rými, hlustað þolinmóð á það sem hún hefur að segja. Með tímanum, þegar við lærum að kyrra munninn, tökum við eftir því að við erum líka að læra að stöðva óstýrilátar hugsanir okkar og ástríður. Við lærum, eins og gyðingur spekingur orðaði það einu sinni, að „girðing viskunnar er þögn“.