Klaar Om Te Beginnen Met leven? Denk Eerst Eens Na Over Je dood.

Een van de grootste tragedies van het moderne leven is dat we in een cultuur van doodsontkenning leven. De reclamewereld vertelt ons dat we voor altijd jong zijn, en we laten ouderen met pensioen gaan in verzorgingshuizen, uit het zicht en de gedachten . Als westerse cultuur zijn we de verbinding met onze sterfelijkheid kwijtgeraakt die onze voorouders hadden, toen dansende skeletten middeleeuwse kerkmuren sierden en mensen een schedelbroche memento mori (Latijn voor 'gedenk dat je moet sterven') droegen als herinnering dat de dood hen elk moment kon treffen.

Wij sterven voortdurend.

De nabijheid van de dood zorgde ervoor dat onze voorouders met een radicale levendigheid leefden die wij ons in ons huidige, door technologie overspoelde leven nauwelijks kunnen voorstellen. We checken onze telefoon gemiddeld 110 keer per dag en brengen zo'n 10 uur per dag door met staren naar een scherm .

Tijdens het onderzoek voor mijn nieuwe boek, Carpe Diem: Seizing the Day in a Distracted World , ontdekte ik dat mensen door de eeuwen heen zes belangrijke 'doodsverklikkers' hebben bedacht: fantasierijke gedachte-experimenten die ons eraan herinneren dat we sterfelijk zijn en ons inspireren om de kostbare momenten van ons bestaan ​​te grijpen.

1. Leef alsof het leven vol kleine sterfgevallen zit

Het boeddhistische gedachtegoed bevat een van de meest provocerende doodsbedreigingen die er zijn: het idee dat al het leven vergankelijk is en dat ons eigen leven bestaat uit een oneindig aantal ‘kleine sterfgevallen’, momenten die in het niets verdwijnen en die ons ertoe aanzetten om er bij aanwezig te zijn .

Een bloem bloeit maar één keer en sterft dan af, dus ruik de bloem nu. Onze kinderen worden maar één keer groot, en als we dan niet opletten, missen we misschien hun kostbare eerste jaren. Onze twintiger jaren verstrijken als we dertig worden, dus we moeten ze met echte passie beleven, niet met frivoliteit. We moeten niet vergeten dat we vanaf onze geboorte voortdurend sterven.

2. Leef elke dag alsof het je laatste is

Tweeduizend jaar geleden verkondigde de Romeinse keizer en stoïsche filosoof Marcus Aurelius: “Volmaaktheid van karakter is dit: elke dag leven alsof het je laatste is, zonder razernij, zonder apathie, zonder pretentie.”

Het gaat erom om elke dag optimaal te benutten.

Deze doodsverrassing is de meest voorkomende, en misschien wel de meest complexe. In plaats van het letterlijk te nemen en rond te rennen alsof je nog maar 24 uur hebt, gaat het erom de volle waarde uit elke dag te halen, wetende dat we niet eeuwig leven.

Dit klinkt als een wijs ideaal, maar het roept lastige vragen op. Zou het kortetermijndenken sommige mensen ertoe kunnen aanzetten om al hun spaargeld in één keer uit te geven of hun relatie te ruïneren met een affaire? Het lijdt ook aan een overdreven individualisme: alleen omdat het jouw laatste dag is, wil nog niet zeggen dat het die van iedereen is. We zouden elke dag moeten benutten met een gevoel van sociale en ecologische verantwoordelijkheid .

3. Leef alsof je wilt dat je leven voor altijd terugkeert

Filosoof Friedrich Nietzsche conceptualiseerde een van de meest radicale doodsverklikkers, bekend als eeuwige terugkeer. Hij vraagt ​​ons ons voor te stellen dat we ons eigen leven steeds opnieuw moeten leven – elke vreugde en elk verdriet, en elke gebeurtenis, groot en klein, moeten herhalen. Als je al 42 jaar advocaat bent, zul je dit steeds opnieuw moeten doen.

De praktische boodschap van deze filosofische versie van Groundhog Day is deze: als je niet bereid bent je leven steeds opnieuw te leven, leef je het waarschijnlijk niet verstandig. Waarom breng je jaren door met een goedbetaalde baan die je uiteindelijk uitput als je dat in een volgend leven niet opnieuw zou willen doen, tot in het oneindige? Met andere woorden: leef alsof je wilt dat je leven zich voor altijd herhaalt.

4. Leef elke dag alsof je hem voor de tweede keer beleeft

Deze hersenkraker is afkomstig van de Oostenrijkse existentiële psychotherapeut en Auschwitz-overlevende Victor Frankl: “Leef alsof je al voor de tweede keer leeft en alsof je de eerste keer net zo verkeerd hebt gehandeld als je nu op het punt staat te handelen.”

In wezen zegt hij dat we elke dag moeten benaderen alsof we hem al eens hebben meegemaakt, alleen zouden we hem deze keer weloverwogener en bewuster moeten beleven. Dus in plaats van naar de broodjeszaak te rennen en je lunch te halen zoals je normaal doet, doe het wat rustiger aan en kijk de kassier in de ogen. Waardeer alle kleine dingen die je de eerste keer misschien hebt gemist. Of in plaats van een oude gewoonte te herhalen, zoals je geduld verliezen in een gespannen familiesituatie, wend je dan tot Frankls spreuk en houd jezelf in toom voordat je dat doet.

5. Leef alsof je nog maar zes maanden hebt

Wat zou je doen als je wist dat je nog maar een paar maanden of een jaar te leven had? Voor veel mensen met een terminale ziekte is dit een reële vraag, maar het is er ook een die op elk moment in hun leven serieuze overweging verdient.

Wij moeten elke dag benaderen alsof wij hem al eens hebben beleefd.

Stel dat we genoeg tijd hebben besteed aan het afscheid nemen van familie en vrienden – wat dan? Sommige mensen zouden in de verleiding kunnen komen om hun bucketlist erbij te pakken en te gaan duiken, maar dit brengt het gevaar met zich mee dat het leven gereduceerd wordt tot een zelfingenomen shoppingtrip, waarbij je zoveel mogelijk perfecte ervaringen koopt (en zonder ook maar een moment na te denken over je CO2-voetafdruk ).

Een andere benadering is te zien in de briljante Japanse film Ikiru ( To Live ) uit 1952. Een zelfzuchtige ambtenaar uit Tokio, Kanji Watanabe, ontdekt dat hij maagkanker heeft en nog maar zes maanden te leven heeft. Na veel wanhoop vindt hij een gevoel van zingeving door in zijn laatste dagen een eenmalige daad van onbaatzuchtigheid te verrichten: arme moeders in sloppenwijken helpen een speeltuin voor hun kinderen te bouwen. Hij sterft daar gelukkig op een schommel.

Wat is jouw persoonlijke equivalent van Watanabe's speeltuin?

6. Leef zo ​​dat je, als je terugkijkt op je leven, geen spijt zult hebben

In Leo Tolstojs novelle De dood van Ivan Iljitsj realiseert een officier van justitie zijn ambitie om rijk, machtig en gerespecteerd te worden, maar op zijn 45e sterfbed beseft hij dat hij zijn leven heeft verspild aan ijdele en oppervlakkige bezigheden. Hoe zou jij je voelen als je terugkijkt op je eigen leven? Met de opkomst van de existentiële psychotherapie ontwikkelden psychologen geleide fantasieën om ons te betrekken bij dit soort denken over het einde van het leven. Een klassieke oefening is om je voor te stellen dat je op je sterfbed ligt en je eigen overlijdensbericht schrijft. Een andere is om je je eigen begrafenis voor te stellen en de lofredes die mensen zouden kunnen uitspreken.

Ik geef de voorkeur aan een speelsere – maar toch diepgaande – versie. Stel je voor dat je aan een etentje in het hiernamaals zit. Ook aanwezig zijn al die andere 'jij's' die je had kunnen zijn als je andere keuzes had gemaakt. De jij die je eerste baan opzegde en je droom nastreefde. De jij die alcoholist werd. De jij die de tijd nam om je huwelijk te laten slagen. Je kijkt om je heen naar deze alternatieve ikken. Sommige lijken misschien zelfvoldaan of irritant, maar andere benijd je misschien. De vraag is: zijn er van deze vele jij's die je liever zou zijn of worden?

Het gooien van de doodsdobbelstenen

Ik stel me deze zes doodsverklikkers graag voor als verschillende kanten van een memento mori- dobbelsteen die ik kan gooien bij het nemen van beslissingen. Hoewel ik het advies misschien niet letterlijk opvolg, biedt elk ervan stof tot nadenken gedurende mijn dagelijkse bezigheden. Ze herinneren ons eraan dat carpe diem leven vereist dat we de realiteit van onze sterfelijkheid onder ogen zien, en ze kunnen ons helpen het grote perspectief te creëren dat we nodig hebben om zinvolle keuzes in ons leven te maken.

Slechts een paar minuten per dag besteden aan het overdenken van een van deze doodsverklikkers kan goed zijn voor onze existentiële gezondheid – zie het als een dagelijkse pauze in de dood. Uiteindelijk zullen we misschien de wijze woorden van existentieel denker Albert Camus waarderen: "Leg de dood naast je neer. Daarna is alles mogelijk."