Het is net waartoe we allemaal geroepen zijn: onze eigen innerlijke dimensie betreden en terugkomen met gaven om met anderen te delen. Op een van de gebouwen van de GTU staan de volgende woorden: "Betreed, zoek, vind, ga heen en geef." Dat is eigenlijk de hele missie van het leven.
RW: Je brengt het op een prachtige manier tot leven en ik voel Robert Lax in je beschrijvingen.
SG: Nou, hij had veel discipelen – of vrienden, zoals je ze zou kunnen noemen. Natuurlijk wist hij dat hij die dingen had – discipelen, een kluizenaarshut, wijsheid, maar hij hield niet van opgeblazen woorden. Hij promootte zichzelf nooit. Hij nam boeken, artikelen, oude uitgaven mee naar de kade, ging naast je zitten en opende iets. En het was als een soort scheppingsverhaal.
RW: Dat is echt geweldig, iemand die de capaciteiten heeft om dat te doen.
SG: Klopt. En dan was er nog de stoffen tas die hij altijd bij zich had als we gingen wandelen. Het klinkt misschien egocentrisch, maar tijdens een van onze zomerse afsluitingen vroeg ik hem: "Hé, mag ik zo'n tas?"
"Tuurlijk," zei hij, "je mag deze hebben," een oude tas van spijkerstof.
En ik heb het nog steeds, helemaal afgeragd. Zijn vader was kleermaker en wist dus hoe waardevol kleding was. Maar veel van wat hij had, werd hem gegeven. In principe leefde hij van de vrijgevigheid van anderen. Ik zie hem misschien wel een felblauwe Alaskaanse inmaakbroek dragen en een Chinees aandoende hoed met kwastjeskoorden. Hij gaf de voorkeur aan dingen die ruw waren en getuigden van levenservaring.
RW: In je boek staat dat Lax zich niet druk maakte om erkenning. Hij gaf zich over aan het feit dat iemand anders voor zulke dingen moest zorgen. Dat raakte me.
SG: Ja. Ik denk niet dat hij schreef om erkenning te krijgen. Er is een grappig verhaal over hem toen hij bij The New Yorker werkte. Een van de redacteuren naast zijn kantoor was behoorlijk bekend. En hij hoorde Lax steeds maar op zijn typemachine rammen. Hij begon te denken: "Die kerel wordt het volgende genie, en hier zit ik dan met een writer's block!"
Maar het was Lax die ook last had van een writer's block. Hij zat maar wat onzinnig op zijn typemachine te rammen, denkend dat het misschien zou helpen. Ik vermoed dat hij een writer's block had omdat hij in de betonnen jungle zat. Maar terug naar wat je zei, hij wilde zich niet mengen in die wereld van zelfpromotie. Hij zag hoe de psyche van mensen er volledig door kon veranderen. Hij zei: "Als ik maar vertrouw op mijn gave en de Bron waaruit die voortkwam, dan komt alles op de een of andere manier goed."
Gaandeweg kwamen Lax' geschriften geleidelijk in druk terecht. Mensen vonden zijn gedichten in tijdschriften of werden uitgegeven door zeer kleine uitgeverijen. Vanaf de jaren tachtig publiceerde Pendo Press in Zürich talloze tweetalige Engels-Duitse edities met zijn gedichten en dagboeken. Pas in de jaren negentig verschenen er bloemlezingen van zijn gedichten. Interessant genoeg voelden sommige lezers zich op de een of andere manier aangetrokken tot zijn werk.
RW: Het is opmerkelijk dat hij tijdens zijn studententijd bevriend was met een groep mensen die wel erg bekend werden. Denk je dat hij Ginsberg en Kerouac kende?
SG: Ja, hij wist van die schrijverskring. Ginsberg en hij hadden wat correspondentie. Hij was ook een soort mentor voor de jonge Jack Kerouac.
RW: Ik associeer Columbia University met Daisetsu Suzuki en ik vraag me af of Lax Suzuki kende? Ik denk dat Kerouac en Ginsberg colleges van hem volgden.
SG: Hij kende hem, deels omdat Merton en Lax sinds hun studententijd brieven met elkaar uitwisselden.
RW: Er was een bijzondere periode in Lax' leven waarin hij zich bij een circus aansloot. Kun je daar wat over vertellen?
SG: Het was een circus in West-Canada. Hij leerde jongleur worden en viel ook in als clown.
RW: Hij trad dus daadwerkelijk op.
SG: Ja. Hij had veel performancekunstenaars om zich heen en zag hoe spel, gebed, poëzie, drama – nou ja, het draait allemaal om menselijke expressie, wat ook een soort goddelijke kwaliteit en/of richting zou kunnen hebben. Ik geloof dat hij Circus Cristiani ontmoette tijdens een schrijfopdracht. Dat is ook interessant, de naam "Cristiani" is "Christusachtig" en God is een geweldige spreekstalmeester. Alles draait om het Goddelijke, en in veel opzichten doen circusvoorstellingen dat ook. We zijn allemaal op een bepaalde manier acrobaten, of clowns, of wat dan ook; we zijn allemaal belangrijke personages in deze geweldige orkestratie van waar het leven om draait.
RW: Dit grote circus.
SG: Groot circus, toch? In zekere zin was Patmos ook zo, met het torenhoge klooster in het midden van het eiland, en alle deelnemers – monniken, vissers, boeren, winkeliers – die allemaal rond de zon, oftewel de Zoon, cirkelden.
Lax' eerste grote gedicht is Circus of the Sun, uitgegeven in 1959 door Journeyman Press, een prachtig voorbeeld van zijn preminimalistische, contemplatieve stijl. Alles draait om de zon, of het hogere bewustzijn, en we zijn allemaal geroepen om deel te nemen. Er is ook Mogador's Book, dat gebaseerd is op een acrobaat die hij ontmoette in zijn circustijd, een wijze, mooie man.
Bob schrijft dat wanneer circusartiesten hun acts uitvoeren – net zoals wanneer dichters gedichten schrijven of muzikanten muziek maken – het belangrijkste is, zoals hij schreef in Circus of the Sun: "Het is als een wind die me omringt, een donkere wolk, en ik ben erin, en het hoort bij me, en geeft me de kracht om deze dingen te doen." En dat is de magische spirituele ruimte die mensen met hun hart kunnen voelen, eigenlijk door middel van liefdesdaden, die alles in de eerste plaats mogelijk maakt.
Ik geef les over wereldgodsdiensten aan SF City College, en we zetten de stoelen in een kring. Een van mijn studenten neemt bagels mee voor iedereen en dat is perfect, want wat is het belangrijkste onderdeel van een bagel? Dat mystieke niets in het midden. Het geeft definitie aan waar we tastbaar naartoe kunnen bewegen – die mysterieuze leegte die alles draagt.
RW: Dat brengt ons terug bij het gedicht van Lax over de leegte die als een fontein kan zijn.
SG: Als je echt wakker en ontvankelijk bent, wel.
RW: Het klinkt als iets negatiefs, ‘leeg’, maar ik denk dat zoiets in alle mystieke tradities voorkomt.
SG: Precies. In het Oosten zeggen ze dat wat leeg is, eigenlijk vol is, omdat alles afhangt van de "lege ruimte". Het is net zoals Lax schrijft in een van zijn circusgedichten . Hij zegt dat we steeds maar weer aftrekken tot er niets meer over is waar we iets van af kunnen trekken. Dat is de basis van alle dingen; het is de fontein.
In een gedicht praat hij met zijn vriend Mogador, de circusartiest, over praten. "Het was goed," zei Mogador, "om zo te praten. Wat we achterhouden, gaat verloren. Wat we ook weggeven, wat we ook weggooien, waar we ons van ontdoen, is winst voor ons. We blijven dingen weggeven, gooien ze weg als oude stoelen uit een huis. We blijven vernietigen, totdat we niet meer kunnen vernietigen, want wat overblijft is onverwoestbaar."
In onze drukke maatschappij wijst niemand hierop en mensen kunnen gek worden van het gebrek hieraan, omdat ze geen ruimte vinden om te leven of te dromen.
RW: Ik denk dat mensen zich niet realiseren waarom ze zo wanhopig zijn door het gebrek daaraan. Ik vermoed dat er een verborgen wanhoop schuilgaat.
SG: Inderdaad.
RW: Maar zodra je iets van die diepere mogelijkheid ziet, weet je meteen: “Dit is wat ik wil .”
SG: Juist.
RW: Het is interessant om erover na te denken wat je gemist zou hebben als je Robert Lax had gegoogled voordat je hem ontmoette.
SG: Ja. Zoals het gebeurde – ik moest gewoon teruggaan en meer met hem praten, want: waarom voelde ik dit ? Waarom resoneerde de kamer ? Hier was een man van tachtig jaar oud, en toch voelde het als een kind, met de open glimlach en heldere ogen, de lach en een gratie die je je niet kunt voorstellen.
Merton zei altijd: "Word als een chip op het water en het water brengt je waar je ook gaat." Er schuilt een hele kunst in om die chip de rivier af te laten drijven. Niemand kan dat waarmaken; het gebeurt omdat je vertrouwt op iets groters, je je aansluit bij een grotere symfonie en er alles aan doet. Waar Lax ook ging toen hij ouder werd, hij zei steeds vaker: "God zal voorzien. Laat los, laat God het doen."
Toen de jonge Lax voor het eerst in Marseille was, zag hij dat de buurt rond de haven waar hij woonde vol zwervers was. Het was niet zoals Parijs. Maar jaren later besloot hij terug te keren naar Marseille om zijn eerdere ongemak en angsten onder ogen te zien. Hij kreeg een woning in een achterstandswijk en nodigde zwerfkinderen uit om bij hem te komen wonen in een zeer krappe ruimte. Hij deed dus wat hij zei.
RW: Wat een geschenk dat je Lax hebt ontmoet. En je voelde iets dat je ertoe aanzette hem vaker te zien.
SG: Ja, ik ben meerdere zomers teruggekeerd naar Patmos om bij hem te zijn.
RW: Even een andere invalshoek: ik wil je graag vragen om over je boek over Augustinus te praten. Was dat je eerste boek?
SG: Eigenlijk was het gebaseerd op mijn masterscriptie. Ik heb er een boek over geschreven.
RW: Oké. Wat was het idee daarachter?
SG: Nou, ik werd aangetrokken door Augustinus door het lezen van zijn Belijdenissen . Ik raakte ontroerd door zijn welsprekendheid en toch nuchtere beschrijvingen van een worstelende ziel. Natuurlijk was het ook interessant dat hij een playboy was voordat hij een man van God werd.
Ik zag, tijdens het lezen, hoe er een lichtreis in het boek zat die putte uit zowel heidense als christelijke tradities – zijn vader was heidens, zijn moeder christelijk. Al vroeg waren er Griekse filosofische en neoplatonische invloeden. En er waren veel Bijbelse beelden van licht, symbolisch voor het goddelijke. Dus probeerde ik Augustinus' groei in licht te volgen, met name licht in een donkere tijd, toen het late Romeinse Rijk in verval was. Het werd een "Tijdperk van Angst" genoemd. De dingen vielen uit elkaar en op metafysische wijze probeerde hij zich daarvan te bevrijden. Dat is wat ik me net van dat boek herinner; het is alweer een tijdje geleden.
En vanuit christelijk perspectief zegt Jezus: "Ik ben het licht van de wereld." Daar zit iets verkwikkends in. Ik bedoel, ik heb menig donkere nacht van de ziel gehad, en dan, als het licht komt – zelfs gewoon gewoon zonlicht – voel je echt dat er een uitweg is.
RW: Een tijdje geleden dacht ik na over de aarde zoals die was voordat er leven op de planeet was, en de zon daar 150 miljoen kilometer verderop die licht uitstraalt over die enorme afstand. En nu zijn we hier met bomen, planten, dieren, insecten – leven op aarde. Het was de straling van de zon over de lege ruimte die het leven schiep. Plotseling voelde ik iets van de mysterie daarvan, en ik was er helemaal ondersteboven van.
SG: Het lijkt erop dat als alles synchroon loopt, alles met de snelheid van spirituele fotosynthese reist.
RW: Dat lijkt me wel wat!
SG: Ja, alles is geroepen tot spirituele fotosynthese. Dingen zijn geroepen om te ontwaken en het licht te zien, en er samen mee te werken, want niets, niemand kan het alleen.
In zijn dagboeken sprak Lax graag over naar de oceaan gaan, naar de kustlijn waar hij aan zijn vrienden dacht. In wezen ontstond daar iets hogers, iets dat samen werd gecreëerd. We moeten terug naar die plek, die onbekende ruimte, en elkaar eren, zei hij.
In een van zijn poëtische overpeinzingen schrijft hij: "Ik herinner me de mensen van wie ik hield, die zijn gestorven of net verdwenen, en herinner me hun eigenschappen alsof het een heilige plicht is. Wat hebben al die herinneringen voor zin, tenzij we elkaar op de een of andere manier weer zullen ontmoeten?
We weten echt niet waarom dingen in het leven gebeuren of hoe het allemaal samenkomt. Ik denk dat een van onze grootste uitdagingen is om ons een weg te banen door de donkere nachten en wakker te worden met de spirituele energie om ons heen. Wanneer we onnodige dingen loslaten, zoals ons ego, onze remmingen en angsten, wanneer we gewoon wakker worden, zullen we, zodra we daar zijn, bewust deelnemen aan iets groters.
Lax zei altijd tegen me: "Al die metafysische dingen zijn leuk, maar als je dan in een donkere nacht terechtkomt, wat doe je dan? Je gaat naar buiten en geeft iemand een kom soep. Vergeet de rest. Ga gewoon naar buiten en geef iemand een kom soep."
RW: Je brengt het op een prachtige manier tot leven en ik voel Robert Lax in je beschrijvingen.
SG: Nou, hij had veel discipelen – of vrienden, zoals je ze zou kunnen noemen. Natuurlijk wist hij dat hij die dingen had – discipelen, een kluizenaarshut, wijsheid, maar hij hield niet van opgeblazen woorden. Hij promootte zichzelf nooit. Hij nam boeken, artikelen, oude uitgaven mee naar de kade, ging naast je zitten en opende iets. En het was als een soort scheppingsverhaal.
RW: Dat is echt geweldig, iemand die de capaciteiten heeft om dat te doen.
SG: Klopt. En dan was er nog de stoffen tas die hij altijd bij zich had als we gingen wandelen. Het klinkt misschien egocentrisch, maar tijdens een van onze zomerse afsluitingen vroeg ik hem: "Hé, mag ik zo'n tas?"
"Tuurlijk," zei hij, "je mag deze hebben," een oude tas van spijkerstof.
En ik heb het nog steeds, helemaal afgeragd. Zijn vader was kleermaker en wist dus hoe waardevol kleding was. Maar veel van wat hij had, werd hem gegeven. In principe leefde hij van de vrijgevigheid van anderen. Ik zie hem misschien wel een felblauwe Alaskaanse inmaakbroek dragen en een Chinees aandoende hoed met kwastjeskoorden. Hij gaf de voorkeur aan dingen die ruw waren en getuigden van levenservaring.
RW: In je boek staat dat Lax zich niet druk maakte om erkenning. Hij gaf zich over aan het feit dat iemand anders voor zulke dingen moest zorgen. Dat raakte me.
SG: Ja. Ik denk niet dat hij schreef om erkenning te krijgen. Er is een grappig verhaal over hem toen hij bij The New Yorker werkte. Een van de redacteuren naast zijn kantoor was behoorlijk bekend. En hij hoorde Lax steeds maar op zijn typemachine rammen. Hij begon te denken: "Die kerel wordt het volgende genie, en hier zit ik dan met een writer's block!"
Maar het was Lax die ook last had van een writer's block. Hij zat maar wat onzinnig op zijn typemachine te rammen, denkend dat het misschien zou helpen. Ik vermoed dat hij een writer's block had omdat hij in de betonnen jungle zat. Maar terug naar wat je zei, hij wilde zich niet mengen in die wereld van zelfpromotie. Hij zag hoe de psyche van mensen er volledig door kon veranderen. Hij zei: "Als ik maar vertrouw op mijn gave en de Bron waaruit die voortkwam, dan komt alles op de een of andere manier goed."
Gaandeweg kwamen Lax' geschriften geleidelijk in druk terecht. Mensen vonden zijn gedichten in tijdschriften of werden uitgegeven door zeer kleine uitgeverijen. Vanaf de jaren tachtig publiceerde Pendo Press in Zürich talloze tweetalige Engels-Duitse edities met zijn gedichten en dagboeken. Pas in de jaren negentig verschenen er bloemlezingen van zijn gedichten. Interessant genoeg voelden sommige lezers zich op de een of andere manier aangetrokken tot zijn werk.
RW: Het is opmerkelijk dat hij tijdens zijn studententijd bevriend was met een groep mensen die wel erg bekend werden. Denk je dat hij Ginsberg en Kerouac kende?
SG: Ja, hij wist van die schrijverskring. Ginsberg en hij hadden wat correspondentie. Hij was ook een soort mentor voor de jonge Jack Kerouac.
RW: Ik associeer Columbia University met Daisetsu Suzuki en ik vraag me af of Lax Suzuki kende? Ik denk dat Kerouac en Ginsberg colleges van hem volgden.
SG: Hij kende hem, deels omdat Merton en Lax sinds hun studententijd brieven met elkaar uitwisselden.
RW: Er was een bijzondere periode in Lax' leven waarin hij zich bij een circus aansloot. Kun je daar wat over vertellen?
SG: Het was een circus in West-Canada. Hij leerde jongleur worden en viel ook in als clown.
RW: Hij trad dus daadwerkelijk op.
SG: Ja. Hij had veel performancekunstenaars om zich heen en zag hoe spel, gebed, poëzie, drama – nou ja, het draait allemaal om menselijke expressie, wat ook een soort goddelijke kwaliteit en/of richting zou kunnen hebben. Ik geloof dat hij Circus Cristiani ontmoette tijdens een schrijfopdracht. Dat is ook interessant, de naam "Cristiani" is "Christusachtig" en God is een geweldige spreekstalmeester. Alles draait om het Goddelijke, en in veel opzichten doen circusvoorstellingen dat ook. We zijn allemaal op een bepaalde manier acrobaten, of clowns, of wat dan ook; we zijn allemaal belangrijke personages in deze geweldige orkestratie van waar het leven om draait.
RW: Dit grote circus.
SG: Groot circus, toch? In zekere zin was Patmos ook zo, met het torenhoge klooster in het midden van het eiland, en alle deelnemers – monniken, vissers, boeren, winkeliers – die allemaal rond de zon, oftewel de Zoon, cirkelden.
Lax' eerste grote gedicht is Circus of the Sun, uitgegeven in 1959 door Journeyman Press, een prachtig voorbeeld van zijn preminimalistische, contemplatieve stijl. Alles draait om de zon, of het hogere bewustzijn, en we zijn allemaal geroepen om deel te nemen. Er is ook Mogador's Book, dat gebaseerd is op een acrobaat die hij ontmoette in zijn circustijd, een wijze, mooie man.
Bob schrijft dat wanneer circusartiesten hun acts uitvoeren – net zoals wanneer dichters gedichten schrijven of muzikanten muziek maken – het belangrijkste is, zoals hij schreef in Circus of the Sun: "Het is als een wind die me omringt, een donkere wolk, en ik ben erin, en het hoort bij me, en geeft me de kracht om deze dingen te doen." En dat is de magische spirituele ruimte die mensen met hun hart kunnen voelen, eigenlijk door middel van liefdesdaden, die alles in de eerste plaats mogelijk maakt.
Ik geef les over wereldgodsdiensten aan SF City College, en we zetten de stoelen in een kring. Een van mijn studenten neemt bagels mee voor iedereen en dat is perfect, want wat is het belangrijkste onderdeel van een bagel? Dat mystieke niets in het midden. Het geeft definitie aan waar we tastbaar naartoe kunnen bewegen – die mysterieuze leegte die alles draagt.
RW: Dat brengt ons terug bij het gedicht van Lax over de leegte die als een fontein kan zijn.
SG: Als je echt wakker en ontvankelijk bent, wel.
RW: Het klinkt als iets negatiefs, ‘leeg’, maar ik denk dat zoiets in alle mystieke tradities voorkomt.
SG: Precies. In het Oosten zeggen ze dat wat leeg is, eigenlijk vol is, omdat alles afhangt van de "lege ruimte". Het is net zoals Lax schrijft in een van zijn circusgedichten . Hij zegt dat we steeds maar weer aftrekken tot er niets meer over is waar we iets van af kunnen trekken. Dat is de basis van alle dingen; het is de fontein.
In een gedicht praat hij met zijn vriend Mogador, de circusartiest, over praten. "Het was goed," zei Mogador, "om zo te praten. Wat we achterhouden, gaat verloren. Wat we ook weggeven, wat we ook weggooien, waar we ons van ontdoen, is winst voor ons. We blijven dingen weggeven, gooien ze weg als oude stoelen uit een huis. We blijven vernietigen, totdat we niet meer kunnen vernietigen, want wat overblijft is onverwoestbaar."
In onze drukke maatschappij wijst niemand hierop en mensen kunnen gek worden van het gebrek hieraan, omdat ze geen ruimte vinden om te leven of te dromen.
RW: Ik denk dat mensen zich niet realiseren waarom ze zo wanhopig zijn door het gebrek daaraan. Ik vermoed dat er een verborgen wanhoop schuilgaat.
SG: Inderdaad.
RW: Maar zodra je iets van die diepere mogelijkheid ziet, weet je meteen: “Dit is wat ik wil .”
SG: Juist.
RW: Het is interessant om erover na te denken wat je gemist zou hebben als je Robert Lax had gegoogled voordat je hem ontmoette.
SG: Ja. Zoals het gebeurde – ik moest gewoon teruggaan en meer met hem praten, want: waarom voelde ik dit ? Waarom resoneerde de kamer ? Hier was een man van tachtig jaar oud, en toch voelde het als een kind, met de open glimlach en heldere ogen, de lach en een gratie die je je niet kunt voorstellen.
Merton zei altijd: "Word als een chip op het water en het water brengt je waar je ook gaat." Er schuilt een hele kunst in om die chip de rivier af te laten drijven. Niemand kan dat waarmaken; het gebeurt omdat je vertrouwt op iets groters, je je aansluit bij een grotere symfonie en er alles aan doet. Waar Lax ook ging toen hij ouder werd, hij zei steeds vaker: "God zal voorzien. Laat los, laat God het doen."
Toen de jonge Lax voor het eerst in Marseille was, zag hij dat de buurt rond de haven waar hij woonde vol zwervers was. Het was niet zoals Parijs. Maar jaren later besloot hij terug te keren naar Marseille om zijn eerdere ongemak en angsten onder ogen te zien. Hij kreeg een woning in een achterstandswijk en nodigde zwerfkinderen uit om bij hem te komen wonen in een zeer krappe ruimte. Hij deed dus wat hij zei.
RW: Wat een geschenk dat je Lax hebt ontmoet. En je voelde iets dat je ertoe aanzette hem vaker te zien.
SG: Ja, ik ben meerdere zomers teruggekeerd naar Patmos om bij hem te zijn.
RW: Even een andere invalshoek: ik wil je graag vragen om over je boek over Augustinus te praten. Was dat je eerste boek?
SG: Eigenlijk was het gebaseerd op mijn masterscriptie. Ik heb er een boek over geschreven.
RW: Oké. Wat was het idee daarachter?
SG: Nou, ik werd aangetrokken door Augustinus door het lezen van zijn Belijdenissen . Ik raakte ontroerd door zijn welsprekendheid en toch nuchtere beschrijvingen van een worstelende ziel. Natuurlijk was het ook interessant dat hij een playboy was voordat hij een man van God werd.
Ik zag, tijdens het lezen, hoe er een lichtreis in het boek zat die putte uit zowel heidense als christelijke tradities – zijn vader was heidens, zijn moeder christelijk. Al vroeg waren er Griekse filosofische en neoplatonische invloeden. En er waren veel Bijbelse beelden van licht, symbolisch voor het goddelijke. Dus probeerde ik Augustinus' groei in licht te volgen, met name licht in een donkere tijd, toen het late Romeinse Rijk in verval was. Het werd een "Tijdperk van Angst" genoemd. De dingen vielen uit elkaar en op metafysische wijze probeerde hij zich daarvan te bevrijden. Dat is wat ik me net van dat boek herinner; het is alweer een tijdje geleden.
En vanuit christelijk perspectief zegt Jezus: "Ik ben het licht van de wereld." Daar zit iets verkwikkends in. Ik bedoel, ik heb menig donkere nacht van de ziel gehad, en dan, als het licht komt – zelfs gewoon gewoon zonlicht – voel je echt dat er een uitweg is.
RW: Een tijdje geleden dacht ik na over de aarde zoals die was voordat er leven op de planeet was, en de zon daar 150 miljoen kilometer verderop die licht uitstraalt over die enorme afstand. En nu zijn we hier met bomen, planten, dieren, insecten – leven op aarde. Het was de straling van de zon over de lege ruimte die het leven schiep. Plotseling voelde ik iets van de mysterie daarvan, en ik was er helemaal ondersteboven van.
SG: Het lijkt erop dat als alles synchroon loopt, alles met de snelheid van spirituele fotosynthese reist.
RW: Dat lijkt me wel wat!
SG: Ja, alles is geroepen tot spirituele fotosynthese. Dingen zijn geroepen om te ontwaken en het licht te zien, en er samen mee te werken, want niets, niemand kan het alleen.
In zijn dagboeken sprak Lax graag over naar de oceaan gaan, naar de kustlijn waar hij aan zijn vrienden dacht. In wezen ontstond daar iets hogers, iets dat samen werd gecreëerd. We moeten terug naar die plek, die onbekende ruimte, en elkaar eren, zei hij.
In een van zijn poëtische overpeinzingen schrijft hij: "Ik herinner me de mensen van wie ik hield, die zijn gestorven of net verdwenen, en herinner me hun eigenschappen alsof het een heilige plicht is. Wat hebben al die herinneringen voor zin, tenzij we elkaar op de een of andere manier weer zullen ontmoeten?
We weten echt niet waarom dingen in het leven gebeuren of hoe het allemaal samenkomt. Ik denk dat een van onze grootste uitdagingen is om ons een weg te banen door de donkere nachten en wakker te worden met de spirituele energie om ons heen. Wanneer we onnodige dingen loslaten, zoals ons ego, onze remmingen en angsten, wanneer we gewoon wakker worden, zullen we, zodra we daar zijn, bewust deelnemen aan iets groters.
Lax zei altijd tegen me: "Al die metafysische dingen zijn leuk, maar als je dan in een donkere nacht terechtkomt, wat doe je dan? Je gaat naar buiten en geeft iemand een kom soep. Vergeet de rest. Ga gewoon naar buiten en geef iemand een kom soep."
COMMUNITY REFLECTIONS
SHARE YOUR REFLECTION
1 PAST RESPONSES
Beautiful, and what prompted Richard Rohr to write Immortal Diamond. }:- ❤️