Wat Staat Dankbaarheid in De weg?

Een recente workshop , gesponsord door het Greater Good Science Center van UC Berkeley, presenteerde de nieuwste en meest recente bevindingen op het gebied van dankbaarheid, zowel wetenschappelijk als praktisch. Hoe indrukwekkend de vooruitgang ook was, geen enkele spreker (inclusief ikzelf) hield zich bezig met misschien wel de grootste vraag die het bruikbaar maken van de basiswetenschap voor praktische toepassingen in de weg staat: wat moet er als cultuur of als individu overwonnen worden om dankbaarheid te laten bloeien?

We leven in een land waar iedereen op zoek is naar geluk. Ieder individu volgt zijn of haar eigen pad. Voor sommigen begint de zoektocht in boeken; voor anderen komt het door dienstbaarheid.

Maar misschien is de meest populaire manier om geluk te zoeken wel het verzamelen van 'dingen'. Materialisme is echter iets wat je niet zomaar kunt kopen. Een maatschappij die vindt dat ze recht heeft op wat ze krijgt, uit haar dankbaarheid niet adequaat. Vanuit het perspectief van kopen en verkopen worden zowel relaties als spullen als wegwerpartikelen beschouwd, en dankbaarheid kan deze materialistische aanval niet overleven. Het gebrek aan dankbaarheid is besmettelijk en wordt van generatie op generatie doorgegeven.

Omgekeerd is de daad van dankbaarheid ook viraal en blijkt het niet alleen een grote en positieve invloed te hebben op relaties, maar ook op iemands eigen emotionele status.

Onderzoek heeft aangetoond dat dankbaarheid essentieel is voor geluk, maar de moderne tijd heeft dankbaarheid gedegradeerd tot een gevoel in plaats van haar historische waarde te behouden, een deugd die tot actie aanzet. Net zoals grote filosofen zoals Cicero en Seneca in hun geschriften concluderen, is dankbaarheid een daad van het teruggeven van een gunst en niet slechts een sentiment. Evenzo is ondankbaarheid het niet erkennen van een ontvangen gunst en het weigeren die gunst terug te geven of te vergoeden. Net zoals dankbaarheid de koningin der deugden is, is ondankbaarheid de koning der ondeugden.

Gezien de magnetische aantrekkingskracht ervan is het een wonder dat dankbaarheid afgewezen wordt. En toch gebeurt dat. Als we er niet voor kiezen, kiezen we automatisch voor ondankbaarheid. Miljoenen mensen maken deze keuze dagelijks.

Waarom? Voorziening, of die nu bovennatuurlijk of natuurlijk is, wordt zo gewoon dat het gemakkelijk als vanzelfsprekend wordt beschouwd. We geloven dat het universum ons een bestaan ​​verschuldigd is. We willen niet afhankelijk zijn. Het uit het oog verliezen van bescherming, gunsten, voordelen en zegeningen maakt een mens spiritueel en moreel bankroet. Het zou moeilijk zijn om de woorden van onze 16e president in 1863 te verbeteren:

We zijn in aantal, rijkdom en macht gegroeid zoals geen ander volk ooit is gegroeid; maar we zijn God vergeten! We zijn de genadige Hand vergeten die ons in vrede bewaarde en ons vermenigvuldigde, verrijkte en versterkte; en we hebben ons ijdel ingebeeld, in de bedrieglijkheid van ons hart, dat al deze zegeningen voortkwamen uit een of andere superieure wijsheid en deugd van onszelf.

‘Nee bedankt’ zeggen tegen dankbaarheid

Het bekendste voorbeeld van ondankbaarheid in de geschiedenis vinden we misschien wel in het Nieuwtestamentische evangelie van Lucas. Jezus geneest tien melaatsen van hun lichamelijke ziekte en daarmee van hun sociale stigma. Nu ze genezen zijn van hun besmettelijke ziekte en niet langer sociale outcasts zijn, krijgen ze hun oude leven terug.

Je zou denken dat ze, teruggekeerd van een bijna-doodervaring, enorm dankbaar zouden zijn, toch? Toch keerde er maar één terug om zijn dankbaarheid te uiten voor zijn genezing. Wetende dat er maar één dankbaar zou terugkomen, vroeg Jezus:

Waren ze niet alle tien gereinigd? Waar zijn de andere negen? Is er niemand gevonden die terugkeerde en God loofde behalve deze vreemdeling? Toen zei hij tegen hen: 'Sta op en ga; uw geloof heeft u genezen.' (Lucas 17:16-18)

Bijbelgeleerden die deze passage bestuderen, zijn het erover eens dat Jezus met 'geloof' eigenlijk dankbaarheid bedoelde, zoals in: 'Uw dankbaarheid heeft u genezen.' De gelijkenis herinnert ons eraan hoe algemeen ondankbaarheid is en hoe gemakkelijk het is om zegeningen als vanzelfsprekend te beschouwen, en hoe dankbaarheid afhankelijk is van onverdiende gunsten.

Waren de anderen ondankbaar? Misschien waren ze gewoon vergeetachtig. Nu ze hun waardigheid terugkregen, wilden ze ongetwijfeld snel terugkeren naar hun familie en hun oude leven.

Hedendaags onderzoek schetst echter een complexer beeld van ondankbaarheid. Mensen die ondankbaar zijn, worden vaak gekenmerkt door een buitensporig gevoel van eigenwaarde, arrogantie, ijdelheid en een onblusbare behoefte aan bewondering en goedkeuring. Narcisten verwerpen de banden die mensen in relaties van wederkerigheid binden. Ze verwachten speciale gunsten en voelen geen behoefte om iets terug te doen of door te geven.

Gezien deze combinatie van kenmerken gaat dankbaarheid op een betekenisvolle manier de capaciteiten van de meeste narcisten te boven. Zonder empathie kunnen ze een altruïstisch geschenk niet waarderen, omdat ze zich niet kunnen identificeren met de mentale toestand van de gever. Narcisme is een vorm van spirituele blindheid; het is een weigering om te erkennen dat men de ontvanger is geweest van de voordelen die anderen ons vrijelijk hebben geschonken. Een preoccupatie met het zelf kan ertoe leiden dat we onze voordelen en weldoeners vergeten, of dat we het gevoel hebben dat we iets van anderen tegoed hebben en daarom geen reden hebben om dankbaar te zijn.

Gerechtigheid vormt de kern van narcisme. Deze houding zegt: "Het leven is me iets verschuldigd" of "Mensen zijn me iets verschuldigd" of "Ik verdien dit." In al zijn verschijningsvormen kan een preoccupatie met het zelf ertoe leiden dat we onze voordelen en weldoeners vergeten, of dat we het gevoel krijgen dat we recht hebben op dingen van anderen en daarom geen reden hebben om dankbaar te zijn. Gerechtigheid en zelfingenomenheid vormen enorme belemmeringen voor dankbaarheid. Je zult zeker niet dankbaar zijn wanneer je ontvangt wat je denkt dat je toekomt, want je krijgt het immers toekomt. Zegeningen tellen zal ineffectief zijn, omdat grieven altijd talrijker zullen zijn dan geschenken.

Als narcistische verwendheid slechts een klein percentage van de mensheid zou treffen, zou er weinig reden tot bezorgdheid zijn. Psychiaters schatten zelfs dat slechts één procent van de algemene bevolking voldoet aan de klinische criteria voor narcistische stoornissen.

Narcistische kenmerken komen echter bij alle individuen in verschillende mate voor. De vroege kindertijd wordt gekenmerkt door egocentrisme, het onvermogen om het perspectief van een ander in te nemen. Deze preoccupatie met de eigen innerlijke wereld is een normale fase in de menselijke ontwikkeling. Na verloop van tijd ontgroeien de meesten van ons deze beperkte waarnemingslens. Degenen die de wereld echter voornamelijk van binnenuit blijven bekijken, glijden af ​​van gewoon egocentrisme naar een arrogant narcisme.

De meest ware benadering van het leven

Bestaat er een tegengif tegen ondankbaarheid? Dankbaarheid wordt vaak voorgeschreven als remedie tegen de overdreven verdienste die kenmerkend is voor narcistische aanspraken. Maar wat maakt dankbaarheid eigenlijk mogelijk?

Volgens Mark T. Mitchell, hoogleraar politieke wetenschappen aan het Patrick Henry College in Virginia:

Dankbaarheid wordt geboren uit nederigheid, want het erkent de begaafdheid van de schepping en de welwillendheid van de Schepper. Deze erkenning brengt daden voort die gekenmerkt worden door aandacht en verantwoordelijkheid. Ondankbaarheid daarentegen wordt gekenmerkt door hoogmoed, die de gave ontkent, en dit leidt altijd tot onoplettendheid, onverantwoordelijkheid en misbruik.

In dankbaarheid en nederigheid wenden we ons tot realiteiten buiten onszelf. We worden ons bewust van onze beperkingen en onze behoefte om op anderen te vertrouwen. In dankbaarheid en nederigheid erkennen we de mythe van zelfredzaamheid. We kijken omhoog en naar buiten, naar de bronnen die ons in stand houden. Bewustwording van realiteiten die groter zijn dan onszelf, beschermt ons tegen de illusie dat we onszelf hebben gemaakt, dat we hier op aarde zijn omdat we er recht op hebben – alles verwachten en niets verschuldigd zijn. De nederige mens zegt dat het leven een geschenk is om dankbaar voor te zijn, geen recht om op te eisen. Nederigheid luidt een dankbare reactie op het leven in.

Nederigheid is de sleutel tot dankbaarheid, omdat nederig leven de meest ware benadering van het leven is. Nederige mensen zijn geworteld in de waarheid dat ze anderen nodig hebben. Dat hebben we allemaal. We zijn niet zelfvoorzienend. We hebben onszelf niet geschapen. We zijn afhankelijk van ouders, vrienden, onze huisdieren, God, het universum en ja, zelfs de overheid, om te voorzien in wat we onszelf niet kunnen bieden. Om met dankbare ogen te kijken, moeten we het web van onderlinge verbondenheid zien waarin we afwisselend gevers en ontvangers zijn. De nederige mens zegt dat het leven een geschenk is om dankbaar voor te zijn, geen recht om op te eisen.

Nederigheid is diep tegen de cultuur in. Het komt niet gemakkelijk of vanzelf, vooral niet in een cultuur die zelfverheerlijking hoog in het vaandel heeft staan. Het vereist een voortdurende focus op anderen in plaats van op zichzelf. Of, zoals het Joodse spreekwoord luidt: nederigheid is jezelf beperken tot een gepaste ruimte en tegelijkertijd ruimte laten voor anderen. Aan jezelf denken is natuurlijk; nederigheid is onnatuurlijk. Misschien is dat wel de reden waarom dankbaarheid contra-intuïtief is. Het druist in tegen onze natuurlijke neigingen. We willen de eer opstrijken voor het goede dat we meemaken. Deze zelfzuchtige neiging is de volwassen afgeleide van het egocentrisme uit onze kindertijd.

Het beheersen van je recht en het omarmen van dankbaarheid en nederigheid is spiritueel en psychologisch bevrijdend. Dankbaarheid is de erkenning dat het leven me niets verschuldigd is en dat al het goede dat ik heb een geschenk is. Het is niet het verkrijgen van waar we recht op hebben. Mijn ogen zijn een geschenk. Net als mijn vrouw, mijn vrijheid, mijn baan en elke ademhaling.

Erkennen dat al het goede in het leven uiteindelijk een geschenk is, is een fundamentele waarheid van de werkelijkheid. Nederigheid maakt die erkenning mogelijk. De nederige mens zegt: "Hoe kan ik niet vervuld raken van overvloedige dankbaarheid voor al het goede in mijn leven dat ik niet heb verdiend door iets te doen?" Het besef dat alles een geschenk is, werkt bevrijdend, en vrijheid is juist de basis waarop dankbaarheid gebaseerd is. Ware geschenken worden vrijelijk gegeven en vereisen geen reactie. Jezus was vrij om de gave van genezing te onthouden en hij eiste niet dat de andere negen die genezen waren, terugkwamen om hun dankbaarheid te uiten. Degene die wél terugkwam, maakte ook gebruik van zijn vrijheid. Dankbaarheid maakt ons vrij.

Dit essay verscheen oorspronkelijk in Big Questions Online , dat grote vragen over het menselijk doel en de ultieme realiteit onderzoekt en een diepgaande discussie over deze onderwerpen stimuleert. Laat hier een reactie achter!