Ik heb een opvouwbare plastic stoel die ik bij de paardenweide bewaar,
De thuisbasis van een klein gezin met zes paarden. Meerdere keren per week hijs ik de stoel over de reling, vouw hem uit in het midden van de omheining en ga er gewoon zitten. Het is de perfecte manier om niet alleen 'territorium te delen' met mijn paardenvrienden (een bedrieglijk eenvoudige maar effectieve trainingstechniek), maar ook om hun gedrag te observeren.
Soms zijn de dingen tastbaar stil, zoals in een Tibetaans klooster. Soms bewegen de dingen – het ene paard duwt het andere met stille, subtiele gebaren, wat leidt tot de beweging van anderen – een zee van heen en weer. Op andere momenten zijn de dingen speels en robuust, met opwaaiend stof en reusachtige lichamen die tuimelen en bogen. Ga maar eens zitten en observeer de paarden lang genoeg, en je merkt een bewuste regelmaat in hun gedrag die een gemeenschappelijk doel dient: veiligheid, vrede, vreugde en succes.
De paardenkudde is een 40 miljoen jaar oud systeem dat niet alleen succesvol is, maar ook floreert. Dit uithoudingsvermogen tart de conventionele definitie van 'duurzaamheid' en nodigt ons uit om iets te leren van deze krachtige, wijze en gevoelige dieren.
Het allegorische gebruik van paarden als venster op het beheer van onze eigen sociale organisaties lijkt misschien op zijn best romantisch, en op zijn slechtst een goedkope truc. We zijn geen dieren, zeggen we tegen onszelf, en onze hersenen functioneren anders, en bovendien kunnen paarden geen begroting sluiten. Maar deze manier van denken overschat niet alleen onze superioriteit, maar onderschat ook de intelligentie van de natuur. En in feite zijn onze hersenen, als zoogdieren, geprogrammeerd voor dezelfde behoefte aan veiligheid en succes als die van het paard. Het is onze cultuur die tekortschiet in de natuur die ons berooft van echt inzicht, van wijsheid die de ondergang van ons werk en onze organisatie zou kunnen voorkomen.
Volgens Arie de Gaus, voormalig directeur van Royal Dutch Shell en auteur van The Living Company: Habits for Survival in a Turbulent Business Environment , bedraagt de gemiddelde levensverwachting van een multinational – Fortune 500 of een equivalent daarvan – slechts 40 tot 50 jaar. En de mensen die binnen deze organisaties werken, hebben het nog slechter. Topmanagers ervaren steeds vaker depressies, angsten, burn-outs en instortingen. Geschat wordt dat meer dan 50% van de leidinggevenden depressies heeft ervaren, en de percentages worden hoger geschat voor mensen in topfuncties. Maar statistieken over professionals zijn vrijwel onmogelijk te vinden vanwege het stigma dat rond het onderwerp hangt.
Onze cultuur definieert een beperkte manier van leidinggeven en functioneren in organisaties. Met haar dominante, hiërarchische, hardvochtige, doe-meer-met-minder, macht-betekent-recht wereldbeeld, is de lens waardoor we ons een succesvolle organisatie voorstellen vervormd. En zonder helder zicht zien we geen andere uitweg dan via voorgeschreven medicijnen. Een dergelijke vertekening dicteert historische verslagen, wetenschappelijke aannames en onderwijs, en houdt zichzelf zo in stand. Dus wanneer we naar het paard kijken voor wijsheid, beseffen we dat het zelfs de waarheid achter echt kuddegedrag verhult. Zo wordt ons bijvoorbeeld verteld dat een kudde wordt geleid door een ondeugende hengst, die zijn 'harem' van merries over heuvel en dal laat draven (ja, 'harem' was het woord dat in een boek over paardengedrag uit 1952 daadwerkelijk werd gebruikt om de kudde te beschrijven).
Maar kijk met heldere ogen, vrij van de mythische culturele overlay, naar het paardenrijk en je zult ontdekken dat er iets heel anders aan de hand is. Kuddes opereren in wat een 'verplaatsbare hiërarchie' wordt genoemd, dat wil zeggen dat de leiding verschuift en verandert afhankelijk van de behoeften van de kudde . Vaak is het een merrie, of een team van merries, die de kudde bestuurt, en een hengst (of ruin in een gedomesticeerde kudde) kan deze positie ook delen met de merrie(s). De merries bepalen de 'juiste plaats' voor elk lid van de kudde op basis van het temperament, de talenten en de zwakheden van elk individu, en ze zijn ook verantwoordelijk voor het disciplineren van degenen die zich pesterig of asociaal gedragen. In tegenstelling tot wat men in een volksverhaal zegt, is de kudde er niet om de dominante te dienen en te buigen voor zijn grillen, simpelweg omdat hij de 'baas' is. In plaats daarvan is het doel van het leiderschap om het welzijn van het geheel te dienen. Het uitgangspunt: zorg, liefde en veiligheid.
Termen als 'baas', 'pikorde' en 'survival-of-the-fittest', die de dynamiek binnen de kudde beschrijven, verhullen het diep koesterende en relationele karakter van deze regeling. De immense macht van de kudde wordt niet bereikt door wat we gewoonlijk 'kracht' zouden noemen, namelijk taaiheid, macht en felheid, maar door de gevoeligheid ervan – empathie, luisteren en een stille aanwezigheid. Stel je voor dat we als kinderen de waarheid over de kudde te horen kregen, hoe zou dat ons gevoel van ware macht anders hebben beïnvloed?
Hoe werkt dit allemaal, en hoe kan dit in een organisatie werken? Om macht te bevrijden, heeft de kudde een aantal zeer specifieke emotionele en psychologische behoeften. Deze behoeften zijn onderling afhankelijk en wanneer ze worden toegepast op de dynamiek van de organisatie, bevrijden ze allerlei soorten kapitaal, niet alleen voor de organisatie, maar voor elk lid. De behoeften zijn: congruentie , gevoel van persoonlijke ruimte (het recht om hier te zijn), leiderschap , relaties en plaats (erbij horen).
Congruentie: Niet-roofzuchtige dieren zijn extreem gevoelig voor het vertellen van de waarheid. Hun leven hangt ervan af. Een poema die zich in de struiken schuilhoudt en de kudde wil aanvallen, wordt door hen als 'incongruent' geregistreerd. Hij doet alsof hij er niet is. Hij probeert onzichtbaar en ongevaarlijk te zijn, maar wil tegelijkertijd een paard opeten. Om te overleven moeten paarden zo'n scherp gevoel voor hun omgeving hebben. Ze kunnen een roofdier op 500 meter afstand voelen én de bedoelingen van dat roofdier aanvoelen. Men moet dit vermogen tot uiterst subtiele nuances van gevoeligheid waarderen. Als ze alleen de aanwezigheid van het roofdier zouden voelen, en zijn bedoelingen niet zouden kunnen onderscheiden, zouden ze onnodig vluchten en voortdurend kostbare energie verspillen.
Als we met onze halster op onze rug een paard gaan vangen, en doen alsof we niets van hem willen, dan registreert hij dat als incongruentie. Hetzelfde geldt voor ons: als een leider belooft onze lokale bibliotheek te beschermen, maar stiekem de hand schudt van een projectontwikkelaar die oog heeft voor het pand, dan voelen we dat er iets niet klopt. We registreren constant incongruenties, maar praten onszelf eroverheen. Geen wonder dat de moderne cultuur steeds vaker chronische angst ervaart. Incongruentie is een bedreiging. En zonder congruentie voelen mensen, en paarden, zich existentieel onveilig.
Maar er zit een diepere nuance in congruentie die essentieel is: zijn zoals je bent, op elk moment. Dit is een staat van zijn die draait om volledig aanwezig zijn van moment tot moment, zonder een subtiele samentrekking om het te veranderen, aan te passen, te beoordelen. Als ik angstig ben, laat ik de angst in me leven zonder paniek. Als ik me verveel, laat ik het toe. Dit klinkt misschien radicaal. 'Maar', zeg je, 'als ik mezelf alleen maar angstig laat zijn, verandert er niets!' Dit is een truc van de geest. Verandering vindt alleen plaats door echte aanwezigheid, vrede en kalmte. En paniek over onze angst heeft niets veranderd, behalve dat het ons angstiger maakt.
Door te leren congruent te zijn, leren we onszelf de waarheid te vertellen. Ik raad mijn cliënten deze oefening aan: vertel jezelf elke dag, de hele dag, de waarheid.
Let op: dit betekent niet dat je, omdat je jezelf de waarheid vertelt, die nu ook met anderen moet delen of radicale veranderingen van buitenaf moet doorvoeren. Jezelf daartoe dwingen ondermijnt je oefening, omdat je taak dan te overweldigend lijkt. Nee, houd je gewoon aan een simpele innerlijke oefening om jezelf de waarheid te vertellen. Zegt je lichaam je dat je koffie zit te drinken met iemand met wie je liever niet zou zijn? Merk het gewoon op; vertel jezelf de waarheid. Zegt je onderbuikgevoel je dat je die nieuwe vriendin zat te beu bent? Merk het gewoon op; vertel jezelf de waarheid.
Werken aan het beheersen van aanwezigheid en congruentie is voor onze cliënten een fundamentele praktijk die ten grondslag ligt aan al ons andere werk. En hier zijn de paarden deskundige leraren. Paarden (en mensen) moeten het gevoel hebben dat de mensen om hen heen congruent zijn – de waarheid vertellen (en zichzelf de waarheid vertellen). Ook hier misleidt het dominante culturele paradigma ons. Velen van ons kregen te horen: 'Laat een paard niet merken dat je bang bent, anders maakt hij misbruik van je.' Weer zo'n verhaal. Paarden hebben geen last van angst, woede, frustratie of afkeer. Wat hen zorgen baart, is wanneer wij een zogenaamd negatieve emotie voelen en ons daar niet prettig bij voelen. Dat wordt geregistreerd als incongruentie. Het verhaal is gebaseerd op een misverstand: de meeste mensen voelen zich ongemakkelijk bij angst, en het is die incongruentie die een paard wantrouwend maakt, niet de angst zelf.
Het verhaal is ook gebaseerd op een fundamentele culturele ondertoon die stelt dat emoties niet goed zijn en koste wat kost onder controle moeten worden gehouden. Kerry J. Sulkowicz, MD, psychiater en psychoanalyticus en oprichter van het in New York gevestigde managementconsultancybureau The Boswell Group, zegt: "Sommige van de slechtste werkomgevingen hebben een 'machocultuur' waarin weinig aandacht wordt besteed aan hoe mensen zich voelen."
In ons werk bij het Instituut coachen we onze cliënten om emotioneel moedig te zijn, om hun volledige scala aan gevoelens en emoties te kunnen dragen en er volledig bij aanwezig te zijn. Vervolgens ontwikkelen ze die vaardigheid om moedig aanwezig te zijn bij anderen, en zo een krachtige, effectieve, zelfverzekerde en positieve invloed uit te oefenen, vooral in zeer angstige situaties.
Van alle behoeften is congruentie de meest fundamentele. Zonder congruentie worden alle andere aspecten van de veiligheid van de kudde in gevaar gebracht. Hetzelfde geldt voor mensen. Om ons veilig te voelen, moeten we congruentie voelen, zowel in onszelf als extern. Zonder congruentie raken we gestrest en kunnen we, in chronische gevallen van incongruentie, ziek worden.
Gevoel van persoonlijke ruimte en recht om hier te zijn: Door congruent te zijn, kennen en bevrienden we onszelf, en krijgen we een besef van ons recht om hier te zijn zoals het is . Dit komt heel natuurlijk over bij paarden; het zou nooit bij ze opkomen dat ze waardeloos zijn, geen recht hebben om hier te zijn, geen ruimte in beslag mogen nemen, anders moeten zijn of niet in de weg mogen zitten. Door tijd met paarden door te brengen, krijg je een gevoel voor hun onbeschaamde aanwezigheid en hun ondubbelzinnige stevigheid op de grond.
Je zult ook merken dat iedereen een soort luchtkussen om zich heen heeft waarmee ze hun persoonlijke ruimte creëren. Door dit grotere luchtkussen nemen ze in feite meer persoonlijke ruimte in dan hun werkelijke lichaamsmassa. Wanneer mensen zichzelf een vergelijkbaar 'luchtkussen' om zich heen gunnen (energetisch, emotioneel en metaforisch), gebeuren er veel positieve dingen. Ze voelen zich meer aanwezig, gevoeliger en bewuster van anderen die hun grenzen overschrijden. Ze zijn zich ook energetisch en emotioneel bewuster van de persoonlijke ruimte van anderen. Ze voelen zich ook zelfverzekerder.
Paarden zouden er ook nooit bij stilstaan dat ze gescheiden zijn van al het leven. Cultuur vertekent deze kennis voor ons en laat ons denken dat we losgekoppeld zijn van alle dingen – individuele, eenzame silo's, aliens en bedriegers – wat ertoe leidt dat we ofwel 'klein spelen' door te doen alsof we geen invloed hebben, ofwel 'groot spelen' door dominante invloed uit te oefenen. De wetenschap dat we bij alles horen en ermee verbonden zijn, geeft ons meer vertrouwen om veilig, onbeschaamd gewoon hier te zijn, aanwezig en geaard, zonder onnodige egoïstische steunpilaren.
Leiderschap: Ook hier slaat onze cultuur de plank mis met de kudde. Ons wordt verteld dat de leidende paarden dominant zijn, terwijl de twee in werkelijkheid heel verschillend zijn. Dominante paarden zijn de paarden die grenzen negeren en pestkoppen zijn. Door hun gedrag, en tenzij ze gecorrigeerd worden, raken ze vaak volledig geïsoleerd van de groep. Natuurlijk wil niemand hen volgen. De leidende paarden zijn degenen die alert zijn, een scherp oog hebben voor hun omgeving en een respectvolle, maar terecht standvastige aanwezigheid hebben die de plaats van alle leden in de kudde bepaalt en beschermt.
Helaas hebben dominante mensen de neiging om leiderschapsposities te bemachtigen (vanwege onze tolerantie voor incongruentie), vandaar onze verwarring over leiderschap. Dit leidt tot wangedrag in de organisatie, onverantwoordelijkheid en slecht overheidsbeleid. Dat is jammer, want zo'n cultuur ontmoedigt mensen die gevoeliger zijn om leiderschapsposities te aanvaarden waar ze het hardst nodig zijn. Veel goedhartige, wijze, gevoelige professionals die bij ons komen, hebben een dubbelzinnige kijk op concepten van leiderschap, macht en invloed, omdat ze denken dat die thuishoren in het domein van de dominanten. Dit is een grove misvatting en leidt ons op een gevaarlijk pad. De sleutel tot echt leiderschap is niet dominantie, maar rechtvaardigheid.
Paarden leren mensen hoe ze uitstekende leiders kunnen zijn, omdat ze respect hebben voor rechtvaardigheid, helderheid, aanwezigheid, oprechte zorg en de bereidheid om verzoeken te doen. Sterker nog, ze zullen hun menselijke leerlingen constant testen om te zien wie de leider is – het paard of de mens – niet omdat ze 'strijden om de macht' of 'moeten zien wie de baas is', maar omdat de veiligheid van de kudde ervan afhangt. Wanneer een cliënt zijn of haar leiderschapsrol met zijn of haar paard op zich neemt door duidelijke verzoeken te doen, wordt het paard onmiddellijk gekalmeerd en kalm. Waarom? Omdat verzoeken betekenen dat er voor hen gezorgd wordt.
Relatie: Paarden raken gestrest en depressief wanneer ze geïsoleerd zijn. Ze hebben elkaar nodig om te floreren. Het is triest om te constateren dat het in Noord-Amerika en Europa gebruikelijk is om paarden apart van elkaar in stallen of losse boxen te stallen. Maar wij doen hetzelfde met onszelf. We doen het alleen, isoleren ons wanneer we ons bang of overweldigd voelen, en creëren organisatiestructuren die het vertellen van de waarheid ontmoedigen en zo isolatie bevorderen. Het lijkt misschien alsof we allemaal samen zijn, maar we zijn alleen samen. Er kan veel meer gebeuren in de creatieve synergie van authentieke samenwerking, een ondersteunende gemeenschap en het creëren van bondgenoten om ons heen die ons verantwoordelijk houden voor het beste van onszelf.
Plaats: Door leiderschap, verzoeken, relatie en congruentie heeft elk paard in de kudde zijn juiste plaats, zodat hij het beste met vreugde kan gedijen en kan bijdragen aan het welzijn van de anderen. Sommige paarden zijn komischer en zorgen voor entertainment en spel, sommige meer peinzend, andere zijn enorm nieuwsgierig. In Jim Collins ' bestseller Good to Great maakt hij de bekende busanalogie. "Eerst de juiste mensen in de bus krijgen, de verkeerde mensen uit de bus en de juiste mensen op de juiste stoelen en dan uitzoeken waarheen we hem moeten rijden." Dit is geen baanbrekend denken, dit is 40 miljoen jaar oude wijsheid. De kudde is constant in beweging om het juiste paard op de juiste stoel in de bus te zetten en de juiste richting te bepalen om hem te rijden. Hmmm, dat is een vreemd beeld. Maar goed, je snapt het.
Om vooruit te komen, moeten we wakker worden en inzien dat onze cultuur gebaseerd is op een behoorlijk aantal 'echtgenotenverhalen', en ook op een dominant roofdierparadigma. Hoewel het roofdierparadigma zijn waarde heeft (er is niets mis met roofdieren – in bepaalde omstandigheden is het absoluut noodzakelijk om de innerlijke leeuw naar boven te halen), was het nooit de bedoeling dat het het hele verhaal zou zijn. Het maakt slechts gebruik van de helft van onze capaciteiten. Mensen zijn omnivoren, niet alleen roofdieren of planteneters, en daarom hebben we in ons het vermogen om zowel roofzuchtige als niet-roofzuchtige machtsbenaderingen te hanteren. Het vermogen om een geïnformeerde, verstandige en weloverwogen keuze te maken tussen onze capaciteiten, stelt ons in staat tot grootsheid en de mogelijkheid om echte, duurzame en verantwoorde verandering in de wereld teweeg te brengen.
COMMUNITY REFLECTIONS
SHARE YOUR REFLECTION
2 PAST RESPONSES
It's astonishing to me how many indefensible assertions you've made in this article Kelly. Your comments about dominance being a bad thing are obviously based on some type personal baggage. Dominance is not tantamount to bullying and disrespect for boundaries as you suggest.
[Hide Full Comment]How do you make that assertion? That's ridiculous. It's a condition born of the scientific assessment of successful attributes. Mammals do not allow a dominant herd member who displays these traits to be in power, except humans. There are many different ways one can come to a position of dominance and those ways may have been through "bad" means but dominance in and of itself is neither good nor bad. It emerges because of social dynamics of beings under ALL circumstances. Dominance is not a behavior. Its a condition resulting from a situation. Furthermore, incongruities in behaviors can result from many things. You seem to suggest they are born of malevolent intent. There are a vast array of reasons incongruities become evident in humans: like social discomfort. Shyness. Embarrassment. Ignorance. as well as malintent or intentional deception. Not so much in horses. They aren't plagued by those miladies. I think I understand the argument you were trying to make but you sure missed the mark on supporting it. "Unfortunately, human dominants tend to procure leadership positions (due to our tolerance for incongruence), hence our confusion around leadership. This leads to organizational misbehavior, irresponsibility and poor public policy." Your saying dominance contains incongruence? Are you saying human "confusion around leadership", is a universal theme. Wow. . Maybe you should stop writing about things you don't understand like, horses and humans.
Tsunka Wakan Oyate