Aya Nane Za Kufundisha Akili

Dhamira ya Taasisi ya Uangalifu wa Magereza ni kuwapa wafungwa, wafanyakazi wa magereza na wafanyakazi wa kujitolea wa magereza, zana bora zaidi, zenye msingi wa ushahidi kwa ajili ya urekebishaji, mabadiliko ya kibinafsi, na maendeleo ya kibinafsi na kitaaluma. Hasa, hutoa na kukuza utumiaji wa uingiliaji uliothibitishwa wenye ufanisi wa kuzingatia akili (MBI's). Mtazamo wao wa pande mbili ni kubadilisha maisha ya mtu binafsi na vile vile kubadilisha mfumo wa marekebisho kwa ujumla ili kupunguza athari zake mbaya kwa familia, jamii na mtaji wa kijamii wa jamii yetu.

Maandishi yaliyo hapa chini yanapatikana kwa kupakuliwa kama PDF kwenye tovuti yao.

Iliyoundwa na Mwalimu wa Buddha Langri Tangpa (1054-1123), Nane Mistari ya Kufunza Akili ni maandishi yanayoheshimiwa sana kutoka kwa utamaduni wa Mahayana Lojong (mafunzo ya akili). Maagizo haya yanatoa mazoea muhimu ya kusitawisha akili yenye kuamka ya huruma, hekima, na upendo. Lojong hii ya aya nane huweka moyo wa Dharma, ikionyesha kiini cha kweli cha njia ya Mahayana kuelekea ukombozi. Hata mstari mmoja wa mazoezi haya unaweza kuonekana kama unaojumuisha mafundisho yote ya Buddha. Kwani hata kauli moja ya mazoezi haya ya mafunzo ya akili ina uwezo wa ajabu wa kutusaidia kudhibiti tabia yetu ya kujielekeza na mateso ya kiakili.

Mandhari ya msingi ya mazoezi ya mafunzo ya akili ni uelekeo upya wa kina wa mtazamo wetu wa kimsingi, kuelekea ubinafsi wetu na kuelekea wanadamu wenzetu, na pia kuelekea matukio yanayotuzunguka. Lengo la mazoezi ya mafunzo ya akili ni mabadiliko makubwa ya mawazo yetu, mitazamo, na tabia. Kwa sasa, tunaelekea kuthamini ustawi wa nafsi zetu wenyewe kwa gharama ya wengine wote. Walakini, ufundishaji wa mafunzo ya akili unatupa changamoto ya kubadili mchakato huu. Hii inahusisha uelewa wa kina wa wengine kama marafiki wa kweli, na kutambua kwamba adui yetu wa kweli yuko ndani yetu wenyewe, si nje.

Tunapofanya mafunzo haya ya lojong katika maisha ya kila siku, tunazoeza akili kukumbatia ukweli kwa njia safi kabisa, yenye hekima, na huruma. Mazoea haya bora hutusaidia kutakasa uhasi wetu na kuamsha moyo kwa kutupa njia ya kubadilisha dhiki, migogoro, na ugumu kuwa fursa ya moja kwa moja ya ukuaji wa kiroho. Kwa njia hii, badala ya kuona watu wagumu au hali mbaya katika maisha yetu kama kikwazo, msiba, au adhabu, sasa tunakutana na uzoefu huu kwa huruma ya kina, hekima, na ustadi—tukitumia kama mazoezi yetu halisi kwenye njia ya kupata nuru.

Kwa njia ya mazoea haya yaliyothaminiwa tunaondoa asili yetu ya ushindani, ubinafsi, na tendaji kihisia, pamoja na dhana zetu za uwongo na zilizotiwa chumvi za ubinafsi (pia huitwa kujishika na kujithamini). Ni muhimu kuelewa kwamba uchoyo, wivu, hasira, kiburi, ubinafsi, na kushikamana, ambayo hutuletea mateso mengi, kwa kweli ni maoni yasiyo sahihi ya ukweli, si hali ya asili ya akili zetu. Kwa hivyo, mazoea haya ya thamani ya lojong yanaweza kutakasa dhana zetu potofu na udanganyifu kabisa, kufichua mng'ao wa asili, uwazi, hekima, na huruma ya asili yetu ya kweli.

Kwa nia ya dhati na azimio la kupata nuru kwa ajili ya ustawi wa viumbe vyote vilivyo hai, ambao ni wa thamani zaidi kuliko kito cha kutimiza matakwa kwa ajili ya kutimiza lengo kuu, naomba niwathamini na kuwashika daima.

Mstari wa I - Kuwathamini na kuwajali wengine ndio chanzo cha furaha yote.

Kujithamini wenyewe juu ya wengine ndio chanzo cha mateso na hali mbaya katika ulimwengu huu. Kwa hiyo, azimio letu la kupata nuru daima linapaswa kuchochewa na tamaa yetu ya kutoka moyoni ya kutumikia ustawi wa viumbe vyote vilivyo hai. Kufikiwa kwa ufahamu ni lengo kuu. Kuelimika kwetu kunatokana na ukuzaji wa bodhichitta (akili inayoamsha ya upendo, huruma, na hekima). Bodhichitta inatokana na huruma yetu ya kina. Ili kukuza huruma hii na kufikia lengo kuu, tunahitaji wengine. Kwa njia hii, viumbe vyote vilivyo hai ndio chanzo kikuu cha ukuaji wetu wa kiroho na kutimiza lengo kuu la kuelimika. Kwa kuongezea, wakati fulani kila mmoja wetu amekuwa, na atakuwa, chanzo cha fadhili kubwa na manufaa kwa kila mmoja wetu. Fadhili kubwa za viumbe vyote hai ni muhimu kwa maisha yetu wenyewe ya kibinadamu. Kwa kuzingatia hili, tunaweza kuelewa jinsi viumbe hai ni vya thamani zaidi kuliko kito cha kutimiza matakwa na kwamba tunapaswa kuwathamini na kuwathamini daima.

Wakati wowote ninapokuwa na wengine naomba nijifikirie kuwa mtu wa chini kuliko wote na kutoka ndani kabisa ya moyo wangu naomba niwachukulie wengine kwa heshima kama wakuu .

Mstari wa 2 - Aya hii inatuita tuifundishe akili katika unyenyekevu ufaao, tukiondoa kiburi chetu cha mazoea na kiburi kwa 'kujiona kuwa sisi ni wa chini kuliko wote.' Kwa hakika hii haipendekezi tujidharau; tunapaswa kujistahi na kujiamini. Badala yake, zoea linatolewa ili kudhibiti kujiona kuwa wa maana kupita kiasi na kusitawisha unyenyekevu wa kweli na staha kwa wengine. Mateso ya kiburi, ubora, kiburi, na ushindani huleta maelewano kati ya watu na kutuzuia kujifunza na kubadilika. Kwa hiyo, kwa kuwaona wengine kwa heshima kuwa wakuu, tunakuwa wanyenyekevu zaidi, wapole, na waziwazi. Hii kwa kawaida huleta maelewano na huruma katika mahusiano yetu na sisi kufikia sifa kuu, fadhila, na utambuzi wa kiroho.

Katika vitendo vyote, naomba nichunguze kwa ukaribu hali yangu ya akili, na wakati mhemko wa kutatanisha au mtazamo mbaya unapotokea, kwa kuwa hii inaweza kusababisha madhara kwangu na kwa wengine, naomba nikabiliane nayo kwa uthabiti na kuizuia.

Mstari wa 3 - Aya hii inaitaka mazoezi ya dhati ya kuwa na akili, tukichunguza kwa karibu hali yetu ya akili katika matendo yetu yote. Kupitia mazoezi haya ya kuzingatia, mafundisho yanatutia moyo kukabiliana kwa uthabiti na kuepusha hisia zozote zinazosumbua au mitazamo mibaya mara tu inapotokea. Sababu ya hii ni kwamba udanganyifu wetu, hisia zinazosumbua, na mitazamo hasi inaweza kutuchochea kufikiria, kuzungumza, au kutenda kwa njia zisizo za wema ambazo zinaweza kusababisha madhara kwa sisi wenyewe na wengine. Tabia hii huleta matokeo ya karmic na kuendeleza udanganyifu na mateso yetu. Kwa hiyo, siku nzima, tunapofanya kazi, tunaendesha gari, tunatembea, tunasoma, tunazungumza na wengine, na kadhalika, tunapaswa kuchunguza kwa ukaribu hali yetu ya akili na moyo. Kwa kuzoeza akili zetu kwa njia hii ya ustadi, tutaweza kukabiliana kwa uthabiti na kuepusha hisia zinazosumbua na mitazamo hasi inapotokea na kabla ya kusitawisha kasi au nguvu yoyote zaidi.

Wakati wowote ninapokutana na watu wenye tabia isiyopendeza au wale waliolemewa na hali mbaya, maumivu au mateso, naomba niwathamini na kuwajali kana kwamba nimepata hazina adimu na ya thamani ambayo ni vigumu kuipata.

Mstari wa 4 - Tunapokutana na watu wasiopendeza, au wale waliozidiwa na hasi, maumivu, au mateso, mara nyingi tunapendelea kuwapuuza au kuwaepuka badala ya kuwathamini na kuwajali. Tunaweza kujiona kuwa wa maana zaidi au waliobadilika zaidi kuliko viumbe kama hao, na kwa kawaida tunawaacha, kwa kuwa hatutaki kusumbuliwa, kuumizwa, au kuchafuliwa na hali yao. Mstari huu unapendekeza kugeuza mtazamo wetu wa kawaida wa kujithamini kwa kujifunza kuthamini na kujali watu kama hao, kuwa na furaha na shukrani kana kwamba tumepata hazina adimu na ya thamani. Ili kuondokana na udanganyifu na ubinafsi wa kujithamini kwetu, tunaona kukutana huku kama fursa ya kutumikia na kuleta furaha kwa wengine, badala ya kero ya kuepukwa. Kwa njia hii, akili yetu ya kujithamini inapungua na huruma yetu inaongezeka ili kukumbatia viumbe hai wote bila ubaguzi.

Wakati wowote wengine, kwa sababu ya wivu wao, wananitendea vibaya kwa matusi, matusi, kashfa, au kwa njia zingine zisizo za haki, naomba nikubali kushindwa huku na kutoa ushindi kwa wengine.

Mstari wa 5 - Kujifunza kukubali hasara na kushindwa kwa ajili yetu wenyewe na kutoa faida na ushindi kwa wengine ndio msingi wa mazoezi ya bodhisattva. Ingawa inaweza kuonekana, katika kiwango cha kidunia, kwamba tunapata hasara kwa njia ya mazoezi haya, hatimaye mtendaji hupokea faida kubwa zaidi za utajiri wa kiroho na wema. Katika kujifunza kukubali kutendewa kwa ukali au isivyo haki, hatupaswi kujiruhusu kuitikia kwa hasira, kujiendesha kwa njia zilezile zisizo za wema, au kuwaacha wengine kwa sababu ya matendo yao kwetu. Hiki ndicho kiini cha kukubali kushindwa na kutoa ushindi, na utimilifu wa subira ya hali ya juu na wema. Kwa kukubali kushindwa na kutoa ushindi kwa wengine, kwa motisha safi ya huruma ya kutoka moyoni, tunaharibu ujinga wa kujithamini kwetu katika mizizi yake.

Wakati mtu ambaye nimefaidika au ambaye nimeweka tumaini kubwa kwake, anaponidhuru au kunitendea kwa njia zenye kuumiza bila sababu, Naomba nimwone mtu huyo kuwa mwalimu wangu wa thamani.

Mstari wa 6 - Tunapowatendea watu wema, tukiwasaidia, tukiwapa imani na tumaini letu, kwa kawaida tunatarajia kutendewa kwa wema. Watu wanapolipa fadhili na uaminifu wetu kwa kutudhuru au kututendea kwa njia zenye kuumiza, mara nyingi sisi hutenda kwa hasira, kuumia, au kuvunjika moyo. Baada ya tukio kama hilo, huenda ikawa vigumu kwetu kuwapa upendo na heshima yetu. Aina hii ya upendo wa kawaida ni wa masharti na najisi. Kama watendaji, tunataka kukumbatia hali kama hii kwa hekima ya ustadi, huruma, na upendo usio na masharti. Kwa hivyo, ni muhimu kwamba tuwe na njia ya kubadilisha uzoefu huu mgumu kuwa njia halisi ya kuelimika. Ili kutimiza hilo, tunajifunza kumwona mtu anayetudhuru au kututendea kwa njia zenye kuumiza, akiwa mwalimu wetu mwenye thamani. Mtu huyu anakuwa mwalimu wetu wa thamani kwa sababu ya masomo ya thamani ya dharma tunayopokea. Kupitia fadhili zao, tunapokea pia kukomaa na utakaso wa karma yetu hasi, ambayo ni matokeo ya kuepukika ya kuwa tumefanya kitu kama hicho kwa mtu huko nyuma. Kwa njia hii, tunaweza kuona jinsi hata maadui wetu wabaya zaidi wanaweza kuwa wafadhili wetu wakuu na walimu wa thamani.

Kwa ufupi, naomba nitoe moja kwa moja na kwa njia isiyo ya moja kwa moja msaada wote, furaha na manufaa kwa viumbe vyote, mama zangu, na niweze kuchukua kwa siri matendo yao yote mabaya, maumivu na mateso.

Mstari wa 7 - Aya hii inarejelea kiini cha mazoezi ya Tong-len (Kutoa na Kuchukua). Tunapaswa kutoa, moja kwa moja na kwa njia isiyo ya moja kwa moja, msaada wetu, furaha, manufaa, ujuzi, na rasilimali katika huduma ya upendo kwa viumbe wote ambao kwa hakika, wakati fulani huko nyuma, wamekuwa mama zetu wenyewe. Katika mazoezi ya Tong-Ien, kwa huruma kali, tunaona taswira ya kuchukua vizuizi, matatizo, magonjwa, na mateso ya wengine. Kisha tunaona taswira kuwapa furaha yetu yote, faraja, upendo, wema, ustawi, na maarifa makuu. Katika mstari huu neno 'kwa siri' linapendekeza mazoezi haya mahususi ya huruma yanaweza yasifae au yanaweza kuwa magumu sana kwa wanaoanza. Inamaanisha pia kwamba mazoezi haya yanapaswa kufanywa kwa busara, na sio kuonyeshwa waziwazi au kusemwa ili kupata sifa au kutambuliwa.

Naomba niweke mazoea haya yote bila kuchafuliwa na madoa ya mambo manane ya kidunia (faida/hasara, raha/uchungu, sifa/lawama, umaarufu/kufedheheshwa), na kwa kutambua utupu na asili ya udanganyifu ya vitu vyote vilivyopo, naomba nikombolewe kutoka katika utumwa wa kushikamana na maoni potovu ya ukweli.

Mstari wa 8 - Ni muhimu kwamba mazoezi yetu ya kiroho yasichafuliwe au kuchafuliwa na mambo manane ya kidunia. Kwa mfano, kujihusisha na mazoea haya kwa kutarajia kutambuliwa au kusifiwa kama mtendaji bora wa dharma sio motisha sahihi. Wala hatupaswi kujizoeza tukiwa na matarajio ya kupata kitu cha pekee au cha kufurahisha sisi wenyewe. Nia yetu ya kufanya mazoezi haipaswi kuchafuliwa au kufichwa na wasiwasi wa kidunia na kushikamana. Msukumo sahihi ni kutenda kwa upekee na kwa huruma kwa manufaa ya viumbe vingine. Mazoezi yetu ya mafunzo ya akili lazima pia yaunganishwe na mtazamo wetu wa moja kwa moja wa ukweli mkuu—utupu. Tunapopata utambuzi wa ukweli mkuu, tunaelewa asili tupu, ya uwongo na isiyodumu ya vitu vyote vilivyopo. Kwa utambuzi huu, kushika au kung'ang'ania kuonekana kwa nje, au kudanganywa nao, kunapungua, na tunapata ukombozi kutoka kwa utumwa wa kushikamana na maoni potofu ya ukweli.