የስነ-ምህዳር ትህትና ስጦታ

በ20ዎቹ መጀመሪያ ላይ፣ ስለ ባህላዊ ቅርሶቼ የበለጠ ለመረዳት በማሰብ በጋና ውስጥ ላሉ የክሮቦላንድ ንግስት እናቶች ራሴን ተማርኩ። አንድ ቀን ጧት በማለዳ፣ በተለይ ከመሬት ጋር በተያያዘ ስለ ዲያስፖራ ልምምዳችን በሰማችው ወሬ የተደነቀችው የፓራሞንት ንግስት እናት ማንዬ ናርቲኬ ግቢ ደረስኩ። ባለማመን እንዲህ አለችኝ፣ “እውነት በአሜሪካ አንድ ገበሬ ዘሩን ወደ መሬት ውስጥ ይጥላል እና ምንም አይነት መጠጥ አያፈስስም፣ ምንም አይነት ጸሎት አያቀርብም፣ አይዘፍንም፣ አይጨፍርም፣ እናም ያ ዘር ይበቅላል ብለው ይጠብቃሉ?” በአፈር ዝምታዬ አገኘኋት ቀጠለች፣ “ለዚህ ነው ሁላችሁም ታምማችሁ! ምክንያቱም ምድርን እንደ ፍጡር ሳይሆን እንደ ነገር ነው የምታዩት።

እርግጥ ነው እሷ ትክክል ነች። እንደ አፍሪካ አሜሪካዊያን ከ400 በላይ አመታት የዘለቀው የዘር ካፒታሊዝም—የህዝባችን እና የፕላኔቷ ምርት ለኢኮኖሚያዊ ጥቅም - ከመሬት ጋር ያለንን የተቀደሰ ግንኙነት ለመጨፍለቅ ሞክሯል። ብዙዎቻችን የረሳነው የባህል ቅርሶቻችን እንደ ጥቁር ህዝቦች ስነ-ምህዳራዊ ትህትናን፣ የሰው ልጅ ዘመዶች እንጂ የተፈጥሮ ጌቶች አይደሉም የሚለውን ሃሳብ ነው።

ለመዋሃድ የሚደረጉ ጫናዎች ቢኖሩም፣ መሬቱ እና ውሃው የቤተሰብ አባላት መሆናቸውን በማመን የጸና፣ ከአባቶቻችን የእውቀት መንገዶች ጋር የሙጥኝ እና በምድር ላይ የተመሰረቱ ቴክኖሎጂዎችን በመለማመድ የሚቀጥሉ አሉ። ወደ ሥነ-ምህዳራዊ ሥልጣኔ በምናደርገው ጉዞ ሁሉንም የሰው ልጅ ሊረዱ ከሚችሉ እጅግ በጣም ብዙ የአፍሮ-ተወላጅ ልማዶች መካከል ሦስቱ በዚህ ውስጥ ተዳሰዋል፡- Ifa ሟርት፣ የአፈር መጋቢነት እና የባህል ባዮሚሚሪ።

Ifa Divination

ዋነኛው የስነ-ምህዳር ትህትና ምሳሌ፣ እና በጥቁሮች ስነ-ምህዳራዊ አስተሳሰብ ውስጥ የሰው ልጅ የበላይነት ላይ ከባድ ፈተና፣ የኢፋ ሟርት ስርዓት ነው። በዮሩባ ማህበረሰቦች እና በመላው አፍሪካ ዲያስፖራዎች የተለማመደው የኢፋ የጥንቆላ ስርዓት በተባበሩት መንግስታት የትምህርት፣ የሳይንስ እና የባህል ድርጅት በ2008 በማይዳሰሱ የባህል የሰው ልጅ ቅርስ መዝገብ ውስጥ ተመዝግቧል።

አዎ ኦኒግቦና ኢፋን ጣለው፣ የሶል ፋየር ፋርም ዛፍ ከመቁረጥ፣ መሰረትን ከመቆፈር ወይም ስነ-ምህዳርን ከመቀየር በፊት የመሬትን ፍቃድ ለመጠየቅ የሚጠቀምበትን የሟርት ተግባር ነው። እንዲህ ዓይነቱ ቆም ብሎ የመፈቃቀድና የመፈቃቀድ ልማድ ሁሉን አቀፍ ቢሆን ኖሮ ተፈጥሮ “በቃ!” የማለት ዕድል ባገኘች ነበር። እና ተጠንቀቁ። ፎቶ በ Enroue Halfkenny.

በሟርት ወቅት፣ ከፍተኛ የሰለጠነ የኢፋ ቄስ ሰዎች ከዕጣ ፈንታቸው እና ከተፈጥሮ ሕጎች ጋር በሚስማማ መንገድ ውሳኔ እንዲያደርጉ የሚመሩ የተቀደሱ የዘንባባ ፍሬዎችን እና የሟርት ሰንሰለትን በመጠቀም የተቀደሱ ጽሑፎችን ጥቅሶች ይገልጣሉ። ከምዕራቡ ዓለም ፍቅረ ንዋይ እና ግለሰባዊነት በተቃራኒ፣ ይህ አገር በቀል አሠራር ከማንኛውም ትልቅ ሥራ በፊት የተፈጥሮ ኃይሎችን (ኦሪሳን) ፈቃድ እንድንጠይቅ ይጠይቃል። በተጨማሪም ይህ ባህል ተፈጥሮን እንደ መለኮታዊ ይመለከታል። ፕሮፌሰር ዋንዴ አቢምቦላ እንዳብራሩት፣ አዊሴ አዎ ኒ ዓለሙን (የኢፋ ዓለም አቀፋዊ ቃል አቀባይ) በተባለው መጽሐፋቸው ላይ “የዮሩባ ምድር ወንዞች ሁሉ መለኮቶች ናቸው። ኮረብቶችና ተራሮች ሁሉ መለኮት ናቸው፣ እናም በሰዎች ያመልኩታል፣ ምድር እራሷ የተቀደሰች ናት! እንደ እውነቱ ከሆነ ምድር አምላክ ነች።

አንድ ሰው መለኮትነት ያለውን እርጥብ መሬት አይሞላም. አንድ ሰው የተከበረውን ደን አይስተካከልም. እንደ አብዛኞቹ አገር በቀል ልማዶች፣ የኢፋ ሟርት በምዕራቡ ዓለም ቅኝ ግዛት ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ በክርስትና እና በእስልምና እምነት ተከታዮች በሚሲዮናውያን እና በእምነት መሪዎች ጥቃት እየተሰነዘረበት ነው። ይህንን መንፈሳዊ መጥፋት መቃወማችን የተፈጥሮን ዓለም ለመጠበቅ መሰረታዊ ይሆናል።

በሶል ፋየር ፋርም ጥንቆላ የምንጠቀመው ዛፍ ከመቁረጥ፣ መሰረት ከመቆፈር ወይም ስነ-ምህዳርን ከመቀየር በፊት የመሬትን ፍቃድ ለመጠየቅ ነው። እንዲህ ዓይነቱ ቆም ብሎ የመፈቃቀድና የመፈቃቀድ ልማድ ሁሉን አቀፍ ቢሆን ኖሮ ተፈጥሮ “በቃ!” የማለት ዕድል ባገኘች ነበር። እና ተጠንቀቁ።

የአፈር አስተዳደር

ጥቁር ሥነ-ምህዳራዊ አስተሳሰብ ደግሞ ኃይለኛ የአፈር ስነምግባር እና እያንዳንዳችን የምንጠብቀው እና የምንጨምርበትን ክፍያ ይሰጠናል። በዚህ “ጥቁር ወርቅ” ላይ እንመካለን። ባለፉት 700 እና ከዚያም በላይ ዓመታት ውስጥ በጋና እና ላይቤሪያ ያሉ ሴቶች የተለያዩ የቆሻሻ አይነቶችን በማጣመር - አመድ እና ቻር ከምግብ ማብሰያ፣ ከምግብ ዝግጅት የተገኙ አጥንቶች፣ በእጅ የሚሰሩ ሳሙናዎችን በማቀነባበር እና ገለባ በመሰብሰብ - በማጣመር የአፍሪካን ጨለማ ምድር ፈጥረዋል። በ 2016 በ Frontiers in Ecology and the Environment ላይ የተደረገ ጥናት እንደሚያሳየው ይህ ብስባሽ ከፍተኛ መጠን ያለው ካልሲየም እና ፎስፎረስ እንዲሁም ከ200-300% የበለጠ የኦርጋኒክ ካርቦን ከአካባቢው አፈር የበለጠ ነው።

በየትውልድ እያንዳንዱ አርሶ አደር ወደ ፍጥረቱ ስለሚጨምር ዛሬ የማህበረሰብ ሽማግሌዎች የከተማቸውን እድሜ የሚለካው በጥቁር አፈር ጥልቀት ነው። ቀደም ሲል “ከአፈር ጋር እንደገና መገናኘታችን ፕላኔቷን እና እራሳችንን እንፈውሳለን” በሚለው ጽሁፌ ላይ እንደጻፍኩት የናሚቢያ እና አንጎላ የኦቫምቦ ገበሬዎች ከፍተኛ ለምነት ያለው ስርዓት የፈጠሩት “አፈሩን ከትውልድ ወደ ትውልድ በመቆፈር፣ በመጋገር እና ፋንድያ፣ አመድ፣ ምስጥ አፈር፣ የከብት ሽንት እና ከእርጥብ መሬቶች የሚገኘውን ጭቃ በመቅዳት ነው። የዘመናዊው የኦርጋኒክ ግብርና ፍሬያማ፣ ጥቅጥቅ ያሉ ከፍ ያሉ አልጋዎች በኦቫምቦ የግብርና ቴክኖሎጂ ላይ የተመሰረቱ ናቸው።

ዶ/ር ጆርጅ ዋሽንግተን ካርቨር ይህንን ትሩፋት በዲያስፖራ ውስጥ አስፍረዋል። በጽሑፎቼ እና ንግግሬዎቼ ላይ ካርቨር “በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ከመጀመሪያዎቹ የግብርና ሳይንቲስቶች መካከል አንዱ እንደ ነበር፣ በጥራጥሬ ሽፋን ሰብሎች፣ በአልሚ ምግቦች የበለፀጉ አትክልትና ፍራፍሬ አጠቃቀም ላይ ጥብቅና ከቆሙት አንዱ እንደነበር አስታውሳለሁ። ካርቨር ‘ለማንኛውም ነገር ደግነት የጎደለው ድርጊት ለዚያ ነገር የሚፈጸም ግፍ’ እንደሆነ ያምን ነበር፤ ይህም በሰዎችም ሆነ በአፈር ላይ የሚደርስ ፍርድ ነው።

ዛሬም የጥቁር አርሶ አደሮች በእድሳት ግብርና እና በአፈር ጥበቃ ላይ የመሪነት ሚናቸውን ቀጥለዋል። በካሊፎርኒያ ውስጥ 418-acre ካርቦን-ገለልተኛ የታደሰ ኢንኩቤተር እርሻን የሚያስተዳድረው እንደ ሊዮናርዶ Diggs ያሉ ገበሬዎችን እንመለከታለን; በጆርጂያ ውስጥ ዘላቂ በሆነ የሲሊፕፓስተር ስርዓት ውስጥ የፋይበር እርሻን የሚያድስ ኬይሻ ካሜሮን; እና ገርማሜ ጄንኪንስ፣ በሳውዝ ካሮላይና የከተማ እርሻዋ ውስጥ የመስኖ ፍላጎትን ለማስቀረት ኦርጋኒክ ቁስን ያሳደገችው። መሬቱን ሳያበላሹ ማህበረሰቡን እንዴት መመገብ እንዳለባቸው ከሚያሳዩ በመቶዎች ከሚቆጠሩ ጥቁር ገበሬዎች መካከል ጥቂቶቹ ናቸው።

የባህል ባዮሚሚሪ

እንደ አድሪያን ማሬ ብራውን ያሉ ዘመናዊ ጥቁር የአካባቢ አሳቢዎች ወደ ባህላዊ ባዮሚሚክሪነት እንደ ሥነ-ምህዳር እና የህብረተሰብ እድገት ስትራቴጂ እንድንደገፍ ያበረታቱናል። በድንገተኛ ስትራቴጂ፣ የለውጥን ዘላቂነት በመቀበል እንደ ውሃ መሆን የምንችለው እንዴት እንደሆነ ትጠይቃለች? ብራውን ያስታውሰናል፣ ልክ እንደ የፈርን ክፍልፋይ ንድፍ፣ ትንሹ ትልቁን እንደሚያንፀባርቅ። ማለትም፣ የእኛ ውስጣዊ እና የቅርብ ልምምዶች ማህበረሰቡ በሚሰራባቸው መንገዶች ወይም በተዛባ መልኩ ይንጸባረቃሉ። ጫካው ማዕድናትን እና መልእክቶችን በመሬት ስር ባለው የፈንገስ ማይሲሊየም መረብ እንደሚያካፍል፣ ለዘመድ እና ለማያውቋቸው ዛፎች ምግብ እንደሚሰጥ፣ እኛም የእርስ በርስ መረዳዳትን እና ትብብርን እንድንቀበል ተገዳደርን።

የደን ​​ባዮሚሚክነት እንደ የባህል ህልውና ስትራቴጂ ምሳሌነት እኔ የምሳተፍበት - በሰሜን ምስራቅ ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ባሉ ስድስት መሰረታዊ ጥቁር እና ተወላጆች-የሚመሩ ፕሮጀክቶች መካከል ያለው ትብብር ነው የምግብ ሥርዓቱ የፀሐይ ብርሃን ወደ ሳህኖቻችን የሚገቡትን ሂደቶች ያቀፈ ነው ብለን በማመን እና የክልል እና የፌደራል መንግስታት ፍትህን ወይም እንክብካቤን ወደ ድርጅቶቻቸው ለመመስረት እና ለመሠረተ ልማት መሠረተ ልማት ለመፍጠር ወስነዋል። እርስ በርስ የሚደጋገፉ. የሰሜን ምስራቅ ገበሬዎች የቀለም ላንድ እምነት መሬት ለገበሬዎች እና ለመሬት መጋቢዎች ያቀርባል። የጥቁር ገበሬ ፈንድ መሬትን እና ምግብን መሰረት ያደረጉ ኢንተርፕራይዞችን ለማቋቋም ለህብረተሰቡ የማይወጣ ካፒታል ይሰጣል። የሶል ፋየር እርሻ እና እርሻ ትምህርት ቤት NYC የገጠር እና የከተማ ገበሬዎችን ስልጠና ይሰጣል። የኮርቢን ሂል ምግብ ፕሮጄክት መከሩን ሰብስቦ በኒውዮርክ ከተማ ለምግብ ዋስትና ለሌላቸው ማህበረሰቦች ያከፋፍላል። Black Farmers United NYS በፖሊሲ እና በስር-ምክንያት ስርአቶች ለውጥ ላይ ይሰራል። ጫካው መላውን ለመጠበቅ እንደሚተባበር ሁሉ፣ ይህ የድርጅቶች ሥርዓተ-ምህዳር በአንድነት ጠንካራ ነው።

በዚህ ጊዜ፣ በስርዓታችን ውስጥ የሸሸ ፍጆታ እና የድርጅት አለመርካትን ስብራት ጠንቅቀን እናውቃለን። የሰደድ እሳት ንፋስ፣ የወረርሽኙ መስተጓጎል እና የመንግስት ጥቃት ሰለባዎች የታፈነ እስትንፋስ ይሰማናል። ወደ “መደበኛ” መመለስ እንደሌለ እናውቃለን። በፍጥረት ውስጥ እንደ ታናናሽ ወንድሞች እና እህቶች ወደ ውቅያኖሶች፣ ደኖች እና ተራሮች እንደ አስተማሪዎች በመሆን ትክክለኛ ቦታችንን እንድንይዝ የመጪው መንገድ ይጠይቃል።

ቆዳቸው የአፈር ቀለም የሆነባቸው ሰዎች የትኛውን መንገድ መሄድ እንዳለባቸው ለማወቅ ቅድመ አያቶቻቸውን እና ምድርን የማዳመጥ ልምዳቸውን እያንሰራራ ነው። የህብረተሰባችንን ህመም ማዳን የምንችለው በማዳመጥ ነው። ዶ/ር ካርቨር እንዳብራሩት፣ “ከአንዲት ትንሽ አበባ ጋር እንዴት ነው የማወራው? በሷ በኩል ከማያልቀው ጋር እናገራለሁ። እና ማለቂያ የሌለው ምንድን ነው? ያ ዝምታ፣ ትንሽ ሃይል ነው… ያ አሁንም፣ ትንሽ ድምጽ።