Mae’r berthynas rhwng geiriau a’u hystyr yn un hynod ddiddorol, ac mae ieithyddion wedi treulio blynyddoedd di-rif yn ei dadadeiladu, gan ei thynnu ar wahân fesul llythyren, a cheisio darganfod pam fod cymaint o deimladau a syniadau na allwn hyd yn oed roi geiriau iddynt, ac na all ein hieithoedd uniaethu.
Mae'r syniad na all geiriau bob amser ddweud popeth wedi'i ysgrifennu'n helaeth - fel y dywedodd Friedrich Nietzsche, "Nid yw geiriau ond yn symbolau ar gyfer cysylltiadau pethau â'n gilydd ac â ni; nid ydynt yn cyffwrdd â'r gwir absoliwt yn unman."
Diau mai’r llyfr gorau rydym wedi’i ddarllen sy’n ymdrin â’r pwnc yw ‘ Through The Language Glass ’ gan Guy Deutscher, sy’n mynd ymhell i egluro a deall y bylchau hyn -- y bylchau sy’n golygu bod geiriau dros ben heb gyfieithiadau, a chysyniadau na ellir eu hesbonio’n iawn ar draws diwylliannau.
Gan ei gyfyngu rywsut i lond llaw yn unig, rydym wedi darlunio 11 o'r geiriau gwych, na ellir eu cyfieithu, os ydynt ychydig yn anodd eu gweld. Byddwn yn bendant yn ceisio ymgorffori rhai ohonynt yn ein sgyrsiau bob dydd, ac yn gobeithio y byddwch yn mwynhau adnabod teimlad neu ddau o’ch hun yn eu plith.
1 | Almaeneg: Waldeinsamkeit
Teimlad o unigedd, bod ar eich pen eich hun yn y coed a chysylltiad â natur. Ysgrifennodd Ralph Waldo Emerson gerdd gyfan amdano hyd yn oed.
2 | Eidaleg: Culaccino
Y marc a adawyd ar fwrdd gan wydr oer. Pwy a wyddai y gallai anwedd swnio mor farddonol.
3 | Inuit: Iktsuarpok
Y teimlad o ragweld sy'n eich arwain i fynd allan i weld a oes unrhyw un yn dod, ac mae'n debyg hefyd yn arwydd o ddiffyg amynedd.
4 | Japaneaidd: Komorebi
Dyma'r gair sydd gan y Japaneaid am pan fydd golau'r haul yn hidlo trwy'r coed -- y cydadwaith rhwng y golau a'r dail.
5 | Rwsieg: Pochemuchka
Rhywun sy'n gofyn llawer o gwestiynau. Yn wir, gormod o gwestiynau yn ôl pob tebyg. Rydyn ni i gyd yn gwybod ychydig o'r rhain.
6 | Sbaeneg: Sobremesa
Mae Sbaenwyr yn tueddu i fod yn griw cymdeithasol, ac mae'r gair hwn yn disgrifio'r cyfnod o amser ar ôl pryd o fwyd pan fyddwch chi'n cael sgyrsiau a achosir gan fwyd gyda'r bobl rydych chi wedi rhannu'r pryd gyda nhw.
7 | Indoneseg: Jayus
Mae eu bratiaith i rywun sy'n dweud jôc mor wael, sydd mor ddigrif na allwch chi helpu ond chwerthin yn uchel.
8 | Hawäieg: Pana Po'o
Rydych chi'n gwybod pan fyddwch chi'n anghofio lle rydych chi wedi rhoi'r allweddi, ac rydych chi'n crafu'ch pen oherwydd mae'n ymddangos ei fod yn eich helpu i gofio rhywsut? Dyma'r gair amdano.
9 | Ffrangeg: Dépaysement
Y teimlad sy'n dod o beidio â bod yn eich mamwlad - o fod yn dramorwr, neu'n fewnfudwr, o fod wedi'ch dadleoli rhywfaint o'ch tarddiad.
10 | Wrdw: Goya
Wrdw yw iaith genedlaethol Pacistan, ond mae hefyd yn iaith swyddogol mewn 5 o daleithiau India. Mae'r gair Wrdw arbennig hwn yn cyfleu 'fel pe bai' myfyriol sy'n teimlo fel realiti serch hynny, ac yn disgrifio'r ataliad o anghrediniaeth a all ddigwydd, yn aml trwy adrodd straeon yn dda.
11 | Swedeg: Mångata
Y gair am yr adlewyrchiad disglair, tebyg i ffordd y mae'r lleuad yn ei greu ar ddŵr.
COMMUNITY REFLECTIONS
SHARE YOUR REFLECTION