Τόση μαγεία γύρω από τον κήπο

«Γιατί θέλεις να δουλέψεις εδώ;» ζήτησε από τη διευθύντρια του Δημοτικού Σχολείου του Κλίβελαντ, παίρνοντας συνέντευξη από τη Mary Schriner για μια θέση ως νηπιαγωγός ειδικής αγωγής στο σχολείο του Όκλαντ της Καλιφόρνια.

«Επειδή το σχολείο σας μοιάζει με αυλή φυλακής και θα ήθελα να το αλλάξω», είπε ο Σρίνερ. Έξι χρόνια αργότερα, το Κλίβελαντ φιλοξενεί έξι υπέροχους κήπους που λειτουργούν ως πραγματικές αίθουσες διδασκαλίας, ένα πρόγραμμα οικολογικής παιδείας για όλους τους μαθητές, κοινοτική υποστήριξη και αναγνώριση και ερευνητικά προγράμματα σπουδαστών που κάνουν απτές αλλαγές στο πρόγραμμα τροφίμων της περιοχής.

Για την περίοδο 2010-2011, το Κλίβελαντ επιλέχθηκε να λειτουργήσει ως πιλοτικό σχολείο σε μια σουίτα «εμβληματικών έργων» που αναλήφθηκαν από το Centre for Ecolliteracy σε συνεργασία με το TomKat Charitable Trust για να αντιμετωπίσει συστημικά ζητήματα σχολικής εκπαίδευσης για τη βιωσιμότητα, την υγεία των παιδιών και την περιφερειακή βιώσιμη γεωργία.

Οι αλλαγές στο Κλίβελαντ απεικονίζουν τη δημιουργικότητα που μπορεί να προκύψει από τη δημιουργία συνδέσεων μέσα στα ζωντανά συστήματα. «Αυτός ο κήπος δεν είναι τόσο για τα φυτά όσο για τη δουλειά πάνω σε σχέσεις», λέει ο Schriner. «Αφορά την κοινότητα από κάθε άποψη».

Το πρόγραμμα κήπου του Κλίβελαντ αναπτύχθηκε οργανικά. Ο Σράινερ ξεκίνησε «απλώς κάθεται και παρατηρεί τη γη, τις νεκρές ζώνες στην πανεπιστημιούπολη, τα πρόσωπα των παιδιών, τον τρόπο που οι άνθρωποι μετακινούνταν στους χώρους και αλληλεπιδρούν». Παρατήρησε μια παραμελημένη πλαγιά από αγριόχορτα και μια τάξη μαθητών ειδικής αγωγής με τη φήμη ότι εκφράζουν άστοχο θυμό για το ότι δεν έχουν μόνιμο δάσκαλο. «Ένιωσα μια έντονη παρόρμηση», λέει, «να συνδέσω αυτά τα δύο φαινομενικά απρόβλεπτα μέρη και να ανασύρω τη ζωή που ήξερα ότι κρυβόταν κάτω από την επιφάνεια».

Έκανε στους μαθητές μια απλή ερώτηση, "Τι είναι το ζιζάνιο;" κάτι που προκάλεσε συζήτηση που συνδέεται με την προσωπική τους ζωή. "Αποφασίσαμε ότι τα ζιζάνια ήταν πράγματα που δεν προσκαλούσες, που απλώς εμφανίστηκαν στη ζωή σου και δεν τα ήθελες εκεί. Καταλαμβάνουν χώρο, εμποδίζουν, ρουφούν όλη σου την ενέργεια. Επομένως, είναι καλή ιδέα να τα αφαιρέσεις." Οι μαθητές απολάμβαναν απόλυτα τη χρήση της ενέργειάς τους για να αφαιρέσουν τα ζιζάνια. Μετά ρώτησαν: «Τώρα που τα ζιζάνια έφυγαν, μπορούμε να φυτέψουμε κάτι που μας αρέσει;». «Είναι υπέροχη ιδέα», απάντησε ο Σράινερ. "Όταν αφαιρείς κάτι αρνητικό στη ζωή σου, πρέπει να το αντικαταστήσεις με κάτι θετικό. Έχω μερικά πολυετή φυτά και οπωροφόρα δέντρα που θα μπορούσαμε να βάλουμε εδώ."

Εν τω μεταξύ, οι υπόλοιποι μαθητές παρακολουθούσαν και ρωτούσαν: "Τι κάνουν; Μπορούμε να το κάνουμε κι εμείς;" Οι αντιλήψεις τους για το μάθημα της ειδικής αγωγής άλλαζαν και ήθελαν να είναι μέρος της θετικής δράσης και της κοινότητάς τους. Οι αντιλήψεις των μαθητών για τον εαυτό τους άλλαζαν επίσης καθώς βρέθηκαν σε ηγετικό ρόλο.

Διαδοχικές τάξεις που φυτεύτηκαν μέχρι την πλαγιά του λόφου και στη συνέχεια ολόκληρη η πανεπιστημιούπολη ευδοκιμούσε με ποικιλομορφία, συμπεριλαμβανομένου ενός κήπου με περιβόλι, ενός βρώσιμου λαχανόκηπου, ενός κήπου με λουλούδια, ενός κήπου από κόκκινο ξύλο με αυτοφυή φυτά, ενός κήπου με λουλούδια/βότανα και έναν κήπο βιότοπων άγριας ζωής. Μια αρχή καθοδήγησε την ανάπτυξη: να μην ορίζονται διαφορετικά οικόπεδα για διαφορετικές τάξεις. «Η κατοχή μεμονωμένων οικοπέδων ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό και επιφέρει υποχρησιμοποίηση», παρατηρεί ο Schriner. «Η κοινή χρήση της γης δημιουργεί μια αίσθηση κοινότητας και δέος για τις διασυνδέσεις και τη δημιουργικότητα που αναδύονται».

Η αφοσίωση και η επιμονή της Σράινερ (και η προθυμία να εγκαταλείψει τις ώρες προετοιμασίας και το μεσημεριανό γεύμα για να εργαστεί στον κήπο) κράτησε το έργο σε εξέλιξη, ενώ καλωσόρισε και ενθάρρυνε τους συμμάχους. Ο γονέας Nathan Stephens έχει ηγηθεί των περισσότερων από τα έργα κατασκευής κήπων. Ο γείτονας Μάικλ Μπάουεν εντάχθηκε στην Επιτροπή Κήπου του Κλίβελαντ δύο χρόνια πριν το παιδί του πάει ποτέ στο σχολείο. Ομάδες «οικογενειακών αγροτών» εθελοντών γονέων πότισαν και περιποιήθηκαν τον κήπο τα τελευταία πέντε καλοκαίρια.

Η Sarah Stephens, ηγέτης του PTA και συγγραφέας παιδικών βιβλίων, προσφέρθηκε εθελοντικά. Η εμπλοκή της ενισχύθηκε όταν βοήθησε να οργανωθεί η απάντηση του PTA αφού έμαθαν ότι η περιοχή σχεδίαζε έναν «εκσυγχρονισμό» της πανεπιστημιούπολης με προβολείς, κυκλώνα περίφραξη και κατασκευές που θα είχαν εξαλείψει μεγάλο μέρος των εργασιών στον κήπο. «Προσδιόρισε κάτι για τους γονείς να συσπειρωθούν», λέει ο Stephens. Το επεισόδιο είναι ένα παράδειγμα ενός φαινομένου που περιγράφεται από τους θεωρητικούς της αλλαγής συστημάτων: μια απροσδόκητη εισβολή δημιουργεί αστάθεια σε ένα σύστημα, αλλά οδηγεί στην εμφάνιση δημιουργικών νέων μορφών. «Προσπαθούσα να βοηθήσω τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν ότι ήταν ένας κοινοτικός κήπος και ήταν η στιγμή που τον σώσαμε από την κατασκευή που μόλις έγινε κοινότητα», προσθέτει η Mary Schriner.

Εν τω μεταξύ, ο Schriner συγκέντρωσε υποστήριξη από τοπικές επιχειρήσεις και οργανισμούς - φυτικές εκκινήσεις από την Kassenhoff Growers, χώμα από την Hammond Construction, εργαλεία και συμβουλές από τη βιβλιοθήκη Temescal Tool Lending Library, μαθήματα κηπουρικής και βοήθεια σε εντατικά έργα κηπουρικής και κατασκευής από την UC Cooperative Extension.

Ο Σράινερ οραματίστηκε ένα έργο «οικογραμματισμού κάτω από τα πόδια μας» που θα επέτρεπε στους μαθητές να βιώσουν οικολογικές έννοιες ενώ παίζουν. Γονέας, καλλιτέχνης και εθελόντρια στον κήπο Margaret Chavigny δημιούργησε πίνακες ζωγραφικής στην παιδική χαρά που απεικονίζουν τον κύκλο του νερού, μέρη φυτών και ένα «ανθρώπινο ηλιακό ρολόι» που τοποθετήθηκε από εθελοντές, βαθμονομημένο στο ακριβές γεωγραφικό μήκος και γεωγραφικό πλάτος του σχολείου.

Ολόκληρο το σχολείο συμμετέχει στους εποχιακούς/γεωργικούς κύκλους, κομποστοποίηση, επεξεργασία του εδάφους, φύτευση και συγκομιδή. Την Ημέρα της Λαχανόσουπας κάθε χρόνο, τα νηπιαγωγεία και τα παιδιά της πρώτης τάξης μαζεύουν και πλένουν λαχανικά που φτιάχνουν εθελοντές σε σούπα. Την ημέρα της σαλάτας με μέρη φυτών, τα παιδιά της δεύτερης και τρίτης τάξης συγκεντρώνουν και ετοιμάζουν υλικά, φτιάχνουν σπιτικό ντρέσινγκ και παίζουν παιχνίδια όπου αναγνωρίζουν τα μέρη των φυτών και τις λειτουργίες τους. Την Ημέρα της Πίτσας, ο Garrick Brackbill από το κοντινό Arizmendi Bakery τιμά τους μαθητές της τέταρτης και πέμπτης τάξης με πίτσα από λαχανικά σχολικού κήπου.

Με τα χρόνια, ο Σράινερ ενθάρρυνε άλλους δασκάλους, «ένας δάσκαλος, μια τάξη τη φορά», να φέρουν τις τάξεις τους στον κήπο. Κυκλοφορούσε ενημερωτικά δελτία κάθε σεζόν, αναφέροντας τις εξελίξεις στον κήπο και τις ευκαιρίες που ίσως ήθελαν να εκμεταλλευτούν οι δάσκαλοι. Με τη βοήθεια της Sarah Stephens, διηύθυνε μαθήματα όταν της ζητήθηκε, βοήθησε τους δασκάλους να ξεκινήσουν ή δίδασκε μαζί τους.

Το 2009, αφού παρακολούθησαν ένα σεμινάριο του Κέντρου Οικολογικής Γραμματείας, οι Stephens και Schriner πρότειναν ένα επίσημο Πρόγραμμα Οικολογισμού του Κλίβελαντ, φέρνοντας κάθε τάξη στον κήπο δύο φορές το μήνα για συνεδρίες που θα σχεδίαζαν και θα δίδασκε ο Stephens. Με την υποστήριξη του διευθυντή του Κλίβελαντ, παρουσίασαν την πρότασή τους στη σχολή, η οποία την ενέκρινε. Το πρόγραμμα καλύπτει το 50 τοις εκατό της διδασκαλίας των φυσικών επιστημών των μαθητών και χρησιμοποιεί τους σχολικούς κήπους ως «ζωντανές βιβλιοθήκες» για την απόκτηση οικολογικής παιδείας, την οποία περιγράφουν ως «την ικανότητα να διαβάζουμε τον φυσικό κόσμο και να ανταποκρινόμαστε στο ρόλο μας σε αυτόν». Οι κήποι γίνονται ένα πλαίσιο για την κατανόηση και την αναγνώριση οικολογικών αρχών, διαδικασιών και προτύπων. ανάλυση και αξιολόγηση των επιπτώσεων του ανθρώπου στον ιστό της ζωής· και την πρακτική της βιώσιμης διαβίωσης.

Ο Σράινερ αναφέρει ότι «Το να μετατρέπω τις απογοητεύσεις σε ευκαιρίες έχει γίνει η κεντρική πνευματική μου πρακτική ως κηπουρός στο σχολείο». Επειδή ο Stephens δεν έχει πιστοποιητικό διδασκαλίας, οι δάσκαλοι της τάξης πρέπει να συνοδεύουν τους μαθητές τους στον κήπο. "Στην αρχή σκεφτήκαμε, "Αυτό είναι πολύ κακό", λέει ο Schriner. «Τότε είπαμε: «Αυτή είναι μια μεγάλη ευκαιρία». Ως δάσκαλοι, δεν έχουμε ποτέ την ευκαιρία να παρατηρήσουμε τους μαθητές μας να μαθαίνουν.

Το έργο έχει επίσης επηρεάσει τα σχολικά τρόφιμα για ολόκληρη την περιοχή. Ενώ μελετούσε μίλια φαγητού το 2009, η τάξη της πέμπτης τάξης της Mary Loeser υπολόγισε την απόσταση που διένυσαν διάφορα είδη του μενού και έστειλε τα ευρήματά τους στη διευθύντρια του Nutrition Services Jennifer LeBarre. Μαθαίνοντας ότι τα σπαράγγια είχαν διανύσει 17.000 μίλια - αν και τα σπαράγγια καλλιεργούνται σε απόσταση 200 μιλίων από το Όκλαντ - βοήθησε τον LeBarre να επικοινωνήσει με την California Alliance for Family Farmers, να δημιουργήσει ένα πρόγραμμα από αγρόκτημα σε σχολείο και να αυξήσει τις προσπάθειες για την προσφορά φρέσκων, τοπικών προϊόντων σε όλη την περιοχή. Το 2010, οι μαθητές της πέμπτης τάξης του Κλίβελαντ επέκτεισαν την έρευνά τους για τα τρόφιμα στο σχολείο για να συμπεριλάβουν γεωργικές πρακτικές, ζητήματα εργαζομένων στη φάρμα, συσκευασία και άλλες οικολογικές ανησυχίες.

«Είχα πολλές, πάρα πολλές στιγμές που ήθελα σχεδόν να κλάψω», λέει ο Schriner, «γιατί νιώθω την κοινότητα να συμβαίνει, όχι εξαιτίας μου, αλλά λόγω του φυσικού κόσμου για τον οποίο προσπαθούμε να δημιουργήσουμε συνθήκες στο σχολείο. Υπήρχε τόση μαγεία γύρω από τον κήπο που νιώθω μεγάλη ευγνωμοσύνη».