ጉዳትን ወደ ፈጠራ ጉልበት መለወጥ

ከመስጠት ይልቅ በአሰቃቂ ሁኔታ ማድረግ የምንችለው ጥልቅ ነገር ህመምን ወደ እራሳችንን ወደሚፈውስ እና ሌሎች ሰዎችን ወደ ሚረዳ ተግባር መቀየር ነው። በፍቅር, በመጥፋት, በማገገም እና በመቃወም ላይ ኃይለኛ ማሰላሰል.

በ1998 ባለቤቴ ሾሻና የአልዛይመርስ በሽታ እንዳለባት ታወቀ። ከሆሎኮስት የተረፉ (ከእሷ አንዷ ነበረች) ጋር የሰራ የተዋጣለት አርቲስት እና ሳይኮቴራፒስት በአንድ ወቅት ስምንት ቋንቋዎችን የምትናገር ሴት ምንም መናገር አትችልም።

ሾሻና ማን እንደሆንኩ ያውቅ ነበር? ጥሩም መጥፎም ቀናት ነበሩ። በመጥፎ ቀናት ውስጥ 'ብርሃን በእርግጠኝነት ጠፍቷል' እላለሁ። በጥሩ ቀናት ወደ እሷ መጥቼ እቅፍዋት ነበር። እስሟት ነበር፣ እና መልሳ ትስመኛለች፣ ይህም በፍቅር ትዳር ውስጥ አስደናቂ ትዝታዎችን ፈጥሮ ነበር።

ሾሻና የሞተችው እ.ኤ.አ. በ2012 ነው፣ ነገር ግን በግማሽ ምዕተ-ዓመት አብረን ሳለን፣ የስሜት ቀውስ የራሷን ተሞክሮዎች ባካበተችበት መንገድ፣ በሥነ ልቦና ሕክምና ሥራዋ እና በኋለኛው ሕይወቴ በእሷ እንክብካቤ ሰጪነት በራሴ ሚና አማካይነት ለለውጥ ክፍት እንደሚሆን አስተምራኛለች።

"ጦርነት" በሾሻና ኮሜት የተቀረጸ። ክሬዲት፡ ቴድ ኮሜት ሁሉም መብቶች የተጠበቁ ናቸው።

***

እ.ኤ.አ. በ1940 ሂትለር ቤልጂየምን ከወረረ በማግስቱ ሾሻና ኡንጋር እና ቤተሰቧ ከአንትወርፕ ከተማ ሸሽተው ወደ ፈረንሳይ ድንበር ተሻገሩ። የሚመጣውን ያውቁ ነበር፡ የአይሁድ ነዋሪዎች ስደት፣ ዓለም በኋላ እንደተማረው፣ በባቡር ጉዞ ወደ ሆሎኮስት ማጥፋት .

የያዙትን ነገር ሁሉ ከኋላቸው ትተው ኡንጋርስ የፈረንሳይን ገጠራማ ምድር በባቡር እና በእግራቸው አቋርጠው በምሽት ተደብቀው በጀርመን አውሮፕላኖች ከሰማይ ከተሰነዘሩ ጥቃቶች ተርፈዋል። በስተመጨረሻ በሰሜን ስፔን በኩል ገለልተኛ ፖርቱጋል ደረሱ፣ በፖርቶ የሚገኝ አንድ የአሜሪካ ቆንስላ ባለስልጣን ወደ ዩኤስኤ እንዲገቡ ቪዛ ሰጣቸው።

ቤተሰቡ በ1941 ኒው ዮርክ የደረሱ ሲሆን ከአሥር ዓመት በኋላ ሾሻናን አገኘኋቸው። በ1952 ተጋባን። በማምለጧ ላይ የደረሰባትን ጉዳት በተመለከተ እሷ ውስጧን ደበቀችው። ከዓመታት በኋላ ነበር ታሪኳን በኪነጥበብዋ መናገር የቻለችው።

በ1968 አንድ ቀን ሾሻና የሽመና ኮርስ እንደተቀላቀለች አስታወቀች። ከሥዕል ይልቅ ሽመናን ለምን እንደመረጠች ስጠይቃት፣ “ከኬሚካል የተገኘ ቀለም የማይበገር ነው፣ ሥዕሉም ሲጠናቀቅ በጊዜው ይስተካከላል፤ ከሕያው እንስሳ በሚወጣው ሱፍ ግን እንደ ሕይወት ራሱ እንቅስቃሴና ለውጥ ይቀጥላል” ስትል ነገረችኝ።

ሾሻና ብዙም ሳይቆይ ኮርሱን ለቀቀ ምክንያቱም ከሥነ ጥበብ ይልቅ የእጅ ሥራዎችን ለመሥራት የታለመ ነበር። ስለዚህ እሷ ቤት ውስጥ የምትሠራበትን ሸማ ገዛን። በመሠረቱ እሷ ራሷን ተምሯል. እራሷን ከእልቂት እልቂት አደጋ ለመላቀቅ አምስት ባለ 6 ጫማ ከፍታ ያላቸውን ታፔላዎች ሠርታለች።

“ጦርነት” የሚባል ካሴት ላይ ስትሰራ ቀኝ እጇ ሽባ ሆነ። ዶክተሮች ለችግሩ ምንም አይነት አካላዊ ምክንያት አያገኙም, ስለዚህ ወደ ሳይኮቴራፒ ገባች. ሽመናዋ በጣም የሚያሠቃዩ ትዝታዎችን እየጋረጠ እንደሆነ ተረዳችና ራሷን እንዳትቀጥል ራሷን ስታውቅ እራሷን ሽባ አደረገች።

አንዴ እነዚህ ትዝታዎች በህክምና ውስጥ ከተሰሩ፣ ክንዷ እንደገና ጥቅም ላይ መዋል ጀመረ። የመብረር ፍራቻዋንም አጣች። እ.ኤ.አ.

ሾሻና አምስተኛውን ካሴትዋን ከጨረሰች በኋላ፣ “የህይወት ማረጋገጫ”፣ ሾሻና ክርቷን ዘጋችው፣ እና እንደገና አልከፈተችውም። ይልቁንም፣ እራሷ የሥነ ልቦና ባለሙያ እንድትሆን አሠለጠነች፣ ከሆሎኮስት የተረፉ እና በተሞክሯቸው ከተሰቃዩ ቤተሰቦቻቸው ጋር በመተባበር።

ጥበቡን ለምን እንደተወች ስጠይቃት “አይደለሁም። ጥሩ ቴራፒስት መሆን ከሳይንስ በላይ ጥበብ ነው፣ የእኔ አይነት ሽመና ስነ ልቦናዊ ሕክምናን እንደመስጠት ስሜታዊነት የሚጠይቅ ነው። ሁለቱንም ማድረግ አልችልም። እና በሽመና የራሴን ህመም ከመግለጽ ይልቅ የሌሎችን ህይወት ማዳን ለእኔ የበለጠ አስፈላጊ ነው።

የሾሻና የሥነ አእምሮ ሕክምና ሥራ በጊዜው የነበረውን የተለመደ ጥበብ ውድቅ አደረገው። በስነ ልቦና ጥናት ውስጥ ታዋቂ የሆነውን የ" የተረፉት ሲንድሮም " ሞዴልን ሞግታለች፣ ይህም በህይወት የተረፉ ሰዎች በጥፋታቸው፣ በጭንቀታቸው እና በመንፈስ ጭንቀት በተገለጹ ተጎጂዎች ላይ ብቻ ያተኮረ ነው።

ይልቁንም፣ ከልምዳቸው ለመትረፍ እና አዲስ ህይወትን ለራሳቸው ለመገንባት ውስጣዊ ጥንካሬን ያገኙ ሰዎች ክብራቸውን እና ወኪልነታቸውን በመገንዘብ የበለጠ አወንታዊ አካሄድን አስተምራለች።

በ1988 በኢየሩሳሌም ለተደረገው የዓለም የአይሁድ ማኅበረሰብ አገልግሎት የአራት ዓመት ስብሰባ ላይ ትኩረት አድርገን ነበር” ስትል ተናግራለች “በሕይወት የተረፉት ሰዎች በሚደርስባቸው ሥቃይ ላይ ትኩረት አድርገናል፤ ነገር ግን በዚህ ሂደት በሕይወት እንዲተርፉና አዲስ ግንኙነት እንዲመሠርቱ ያስቻላቸውን የሞራልና የመንፈሳዊ ተቃውሞ ረስተናል።

ከተጠቂዎች መገለል መራቅ፣ የአሰቃቂ ሁኔታዎችን ልምድ ወደ እራስ መፈወስ እና ሌሎችን ማገልገል ወደ አወንታዊ መንገድ ለመቀየር ዋናው ቁልፍ እንደሆነ ተከራክራለች። ከተጋላጭነታቸው ይልቅ በሰዎች ጥንካሬ ላይ በማተኮር የራሳቸው ለውጥ ንቁ ወኪሎች እንዲሆኑ እና በአካባቢያቸው ላሉ ተመሳሳይ ጉዳቶች ላጋጠማቸው ድጋፋቸውን መስጠት ይችላሉ። እንደ ተገብሮ ወይም በቤተሰቦቻቸው ላይ እንደ ‘ሸክም’ መታየት የለባቸውም።

ሾሻና የራሷን የስሜት ቀውስ እንዴት ወደ አንዳንድ የፈጠራ ሃይል እንደምትቀይር አገኘች፣ በመጀመሪያ በሽመናዋ እና ከዚያም በሳይኮቴራፒስትነት ተግባሯ። በዚህ ሂደት፣ ከሆሎኮስት የተረፉ ሰዎችን የሚገነዘቡበት እና የሚደገፉበትን መንገዶች ለመቀየር ረድታለች።

***

ሾሻና የአልዛይመር በሽታ ምርመራ ካደረገች በኋላም ስለጉዳት እና ለውጥ ማስተማሩን ቀጠለች - በዚህ ጉዳይ ላይ የእኔ - መርሆቹ ተመሳሳይ ስለነበሩ፡ ከመስጠት ይልቅ በአሰቃቂ ሁኔታ ልንሰራው የምንችለው ጥልቅ ነገር ህመምን እራሳችንን እና ሌሎች ሰዎችን ወደሚረዳ ፈጠራ ተግባር መቀየር ነው።

በዚህ ጊዜ ባለቤቴ ለራሷ ምንም ማድረግ አልቻለችም. በሁሉም መንገድ መንከባከብ አለባት። እኔ ግን እቤት ውስጥ ፈልጌ ነበር። እሷን ወደ ተቋም ማስገባት አልፈለኩም።

ሰዎች የቱንም ያህል ርኅራኄ ቢኖራቸውም፣ የሚወዱትን ሰው ከቀን ወደ ቀን በጥቂቱ በሞት ማጣት ምን ያህል አስፈሪ እንደሆነ በትክክል ሊረዱት አይችሉም። የራሴን በጣም በጣም ትልቅ ቁራጭ አጣሁ። የዚያን ኪሳራ ጥልቀት የምታሸንፍበት መንገድ የለም ምክንያቱም ያለህ የጋብቻህ ሞት ነው እንጂ ሊታዝን የማይችል ሞት ነው። ሾሻና በህይወት እስካለች ድረስ ምንም አይነት መዘጋት አልነበረም። እንደተከፈተ ቁስል ነበር የማውቀው የባሰ ነው።

የምትወደው ሰው ሲሞት፣ እሱን ለመፍታት ትሞክራለህ እና ወደ ቀጣዩ የህይወትህ ምዕራፍ ትሄዳለህ። ነገር ግን አጋርዎ በአካል በህይወት እስካለ ድረስ ማዘንም ሆነ በዚህ መንገድ መቀጠል አይችሉም። የሽርክና ሞት ነው, እና እርስዎ በትክክል ማዋሃድ, ውስጣዊ ማድረግ እና መቀጠል አይችሉም. ሁሌም እዚያ ነው። ያገባኋት ሴት፣ የሕይወቴ አጋር የነበረች፣ ሁሉንም ነገር የተካፈልኩባት፣ እዚያ አልነበረችም።

በእርግጥ የንዴት ጊዜን አሳልፌያለሁ። አንድ ጊዜ በጣም የተሰማኝን አስታውሳለሁ። በመንገዱ ላይ እየሄድኩ ነበር እና ወደ ሰማይ ተመለከትኩኝ እና "እግዚአብሔር, ሁለታችንንም ውሰድ. በቃ በእርጋታ ያድርጉት." በእውነት መኖር አልፈልግም ነበር። ነገር ግን በዚያን ጊዜ ሰዎች ያላቸው የመቋቋም ደረጃ - ሾሻና፣ ራሴ እና ሌሎች - በጣም የሚያስደንቅ ሆኖ አግኝቼዋለሁ።

ስለዚህ በኒው ዮርክ ወደሚገኝ የአልዛይመር ድጋፍ ቡድን ገባሁ። አዲሶቹን መደገፍ የቻልኩት ከዚህ በፊት ስለነበርኩኝ እና እነሱ በሚያልፉበት እና በሚያልፉበት ደረጃ ሁሉ ስላለፍኩ ሌሎችን መርዳት ችያለሁ እነሱም ይጠቅሙኛል። ነገር ግን ባለቤቴ በራሷ የጭንቀት እና የማገገም ልምምዶች እንዳስተማረችኝ፣ ሌላ ሰው እንዲፈውስ የመርዳት ሀሳብ ራስን የመፈወስ ሂደት ነው። ስለ እሱ ምንም ጥያቄ የለም. ህመምዎን ለአንዳንድ ገንቢ ዓላማዎች የመጠቀም ሀሳብ ተግባራዊ የሚሆነው ሌላ ሰው ሲረዱ ነው።

አዲስ መጤዎች ወደ ቡድኑ ሲመጡ እና "ይህን ሁኔታ ለመቋቋም ጥንካሬን እንዴት ማግኘት እንዳለብኝ" ሲጠይቁ የሚከተለውን ተመሳሳይነት እንዲጠቀሙ እነግራቸዋለሁ. “ክብደት ማንሳት እየሰራህ ነው” እላለሁ፣ እና “ከቀላል ክብደት መጀመር የምትችለው ከባድ ነገር እስክትገነባ ድረስ ነው። መጨረሻ ላይ ምን ማድረግ እንደምትችል መጀመሪያ ላይ ማድረግ አትችልም። ‘ሳይኪክ ሙስኩላር’ እያልኩ የምጠራው ተመሳሳይ ነገር ነው።

የአልዛይመር ህመም ሁኔታውን ለመቋቋም ውስጣዊ ጥንካሬን ለማግኘት እና ለማዳበር ይረዳናል. ሾሻና ከሆሎኮስት የተረፉ ሰዎችን በተመለከተ ያስተማረው ተመሳሳይ ትምህርት ነው።

በ1988 በኢየሩሳሌም ንግግሯ ውስጥ የመጨረሻውን ቃል ለሚስቴ ትቼዋለሁ፡-

"ሁሉም ሰው የሚያጋጥመው ትልቁ ተግዳሮት የሚደርስብንን ጉዳት እንዴት እንደምናስተናግድ ነው፤ ምክንያቱም ሁሉም ሰው በአንድም ሆነ በሌላ መልኩ ጉዳት ይደርስበታል። እና ብዙውን ጊዜ የምንሰጠው ምክር 'ከኋላችን በመተው ወደፊት እንድንቀጥል' ነው።"

ሾሻና የበለጠ ጥልቅ የሆነ ነገር ሊደረግ የሚችል ነገር እንዳለ ተናግሯል፣ እሱም “ጉዳቱን ተጠቅሞ ወደ ፈጠራ ጉልበት እና ተግባር መለወጥ” ነው።

በሥነ ጥበቧ እና ከዚያም በሕክምና ልምምዷ ሁለት ጊዜ አድርጋለች። “ይህን ያገኙ ሰዎች የሞራልና መንፈሳዊ ድል አድራጊዎች ናቸው” ብላለች።